Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προειδοποιεί την Τουρκία να μην χάσει άλλο χρόνο

51

Ταχύτερους ρυθμούς στις μεταρρυθμίσεις ζητά από την Τουρκία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετώντας την έκθεση προόδου για το 2007 με αναφορές στην αναγκαιότητα εξομάλυνσης των σχέσεων με την Κύπρο και τη Σχολή της Χάλκης. Είναι η ώρα για άρση του αδιεξόδου στο Κυπριακό, δηλώνει από το Στρασβούργο ο κοινοτικός επίτροπος για τη Διεύρυνση Όλι Ρεν.

Στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εγκρίθηκε την Τετάρτη με 467 ψήφους υπέρ, 62 κατά και 61 αποχές η έκθεση για την πρόοδο που επιτέλεσε η Τουρκία εντός του 2007 όσον αφορά τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο ίδιο μήκος κύματος με την Κομισιόν, η Ευρωβουλή επέκρινε τις καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις και ζητά από την Αγκυρα ταχύτερο βηματισμό.

Ελλάδα, Κύπρος και Πατριαρχείο

Στην έκθεση επαναλαμβάνεται η έκκληση του Ευρωκοινοβουλίου για την άμεση επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Το Κοινοβούλιο επανέλαβε και την έκκλησή του για χρήση του εκκλησιαστικού τίτλου του Οικουμενικού Πατριάρχη. Επιπλέον, συμμερίστηκε την ανησυχία που εξέφρασε το Συμβούλιο στις 24 Ιουλίου σχετικά με την απόφαση του Τουρκικού Ακυρωτικού Δικαστηρίου σχετικά με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Εξέφρασε, τέλος, την προσδοκία η απόφαση αυτή να μην παρεμποδίσει περαιτέρω το Πατριαρχείο και άλλες μη μουσουλμανικές θρησκευτικές κοινότητες σε σχέση με την άσκηση των δικαιωμάτων τους τα οποία εγγυάται η Ευρωπαϊκή Συνθήκη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Ζητείται, επίσης, η εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με την Κύπρο και τονίζουν την ανάγκη επίτευξης μιας συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού. Οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν «τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο στις 21 Μαρτίου 2008 και καλούν αμφότερες τις πλευρές να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που παρουσιάζεται σήμερα».

Οι Ευρωβουλευτές χαιρετίζουν «τις βελτιωμένες σχέσεις ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία κατά την τελευταία δεκαετία, την επικοινωνία και το καλό πολιτικό κλίμα, όπως αποδείχθηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού, κ. Καραμανλή στην Τουρκία».

Η έκθεση υπενθυμίζει τη δέσμευση της Τουρκίας «για σχέσεις καλής γειτονίας, ότι θα απέχει από κάθε απειλή κατά γειτονικών χωρών και θα επιλύσει όλες τις εκκρεμείς διαφορές με τρόπο ειρηνικό». Καλούν ακόμη τις τουρκικές Αρχές «να βελτιώσουν το διάλογο με την Ελλάδα», για την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου και τη Βουλγαρία, για παράδειγμα, για τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των Θρακοβούλγαρων προσφύγων, «προκειμένου να επιλυθούν όλα τα εκκρεμή διμερή ζητήματα».

Πάντως, πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Cumhurriyet ανέφερε ότι στο κείμενο που έχει συντάξει η Αγκυρα για τις διαδικασίες προσέγγισης με την ΕΕ δεν υπάρχει καμία αναφορά -βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα- στην επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και στο άνοιγμα των τουρκικών λιμανιών στα κυπριακά πλοία.

Απογοήτευση για τις μεταρρυθμίσεις

Από το βήμα της Ευρωβουλής ο επίτροπος Όλι Ρεν δήλωσε πως πρέπει πλέον να αρθεί το αδιέξοδο ανάμεσα στην Τουρκία και την Κύπρο. Σημαντικές αναφορές στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα, την Κύπρο, τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, αλλά το Οικουμενικό Πατριαρχείο, περιλαμβάνει και η έκθεση της Ευρωβουλής.

Ο Όλι Ρεν εξέφρασε, επίσης, την ανησυχία της Κομισιόν για τον αργό ρυθμό των μεταρρυθμίσεων στην Τουρκία και προειδοποίησε την Τουρκία να μην «ξεστρατίσει» κι άλλο από τη διαδικασία εκπλήρωσης των κριτηρίων της ΕΕ. «Δεν αντέχει άλλο ένα χαμένο έτος» είπε για την Αγκυρα ο επίτροπος.

Ο Όλι Ρεν χαιρέτισε την αναθεώρηση του περιβόητου Αρθρου 301 του τουρκικού Ποινικού Κώδικα περί «προσβολής του τουρκισμού» που περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης και έχει οδηγήσει σε σειρά διώξεων, τόνισε όμως πως πρέπει να εφαρμοστεί ο νόμος στην πράξη ταυτόχρονα με μεγαλύτερη πρόοδο στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ειδικότερα για το άρθρο 301, η έκθεση αναφέρει ότι η τροποποίηση που υπέβαλε η κυβέρνηση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 30 Απριλίου είναι απλώς «ένα πρώτο βήμα» και ζητούν σήμερα ξεκάθαρα «την κατάργησή του ως την καλύτερη λύση».

Αναφέρθηκε και στις κινήσεις που γίνονται για τη δικαστική απαγόρευση του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), λέγοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «θέλει να δει την Τουρκία να κλείνει αυτή την υπόθεση με σεβασμό στις ευρωπαϊκές αξίες».

Σε πρόσφατη επίσκεψή του στην Αγκυρα ο αρμόδιος για τη Διεύρυνση κοινοτικός επίτρπος είχε υπογραμμίσει ότι οι συνέπειες μίας ενδεχόμενης απαγόρευσης του AKP θα είναι αρνητικές, επισημαίνοντας ότι δεδομένου ότι η Τουρκία είναι υποψήφια χώρα προς ένταξη στην ΕΕ η Κομισιόν δεν μπορεί να μείνει απαθής στο ζήτημα.

Παράλληλα, και οι ευρωβουλευτές στην έκθεσή τους εκφράζουν την ανησυχία τους για τις συνέπειες από μία απόφαση του τουρκικού Συνταγματικού Δικαστηρίου που θα θέτει εκτός νόμου το κυβερνών AKP.

Ο κατάλογος των ουσιαστικών αλλαγών και υποχρεώσεων που πρέπει να αναλάβει η Τουρκία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ευημερία για όλους, την ανάπτυξη των περιοχών που υστερούν, την αναγνώριση των ατομικών ελευθεριών, την ελευθερία για τις μειονότητες και τα θρησκεύματα, την επίλυση των πολιτικών προβλημάτων όπως το Κουρδικό και το Κυπριακό, ένα νέο Σύνταγμα που να σέβεται τον πλουραλισμό, την πολυφωνία και το λαϊκό χαρακτήρα του κράτους που είναι η βάση του όπως και η κατάργηση του άρθρου 301.

Tο Kοινοβούλιο εξέφρασε την ανησυχία του για τις συνέπειες της απαγόρευσης του κόμματος AKP. Tόνισε ακόμη ότι «αναμένει από το Τουρκικό Συνταγματικό Δικαστήριο να τηρήσει τις αρχές του κράτους δικαίου, τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής της Βενετίας σχετικά με την απαγόρευση πολιτικών κομμάτων». Παράλληλα, ζήτησε από την Τουρκία να εναρμονίσει το Σύνταγμα με αυτά τα πρότυπα σχετικά με την απαγόρευση πολιτικών κομμάτων.

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι μεν μη δεσμευτικού χαρακτήρα για τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ληφθεί εντούτοις υπόψιν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την έκδοση της ετήσιας έκθεσης προόδου για την Τουρκία, τον προσεχή Οκτώβριο.

Εισηγήτρια της έκθεσης ήταν η Ολλανδή ευρωβουλευτής Ρία Όομεν η οποία ανέφερε στην συνέντευξη Τύπου «επιθυμούμε να γίνει κράτος-σύνορο της Ε.Ε., σύνορο-Δημοκρατία, να πρυτανεύσει το κράτος δικαίου όπου ο κάθε πολίτης να μπορεί να απολαμβάνει τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες» για να προσθέσει ότι για να υπάρξει πρόοδος σε αυτή την κατεύθυνση «θα πρέπει ο πρωθυπουργός Ερντογάν να τηρήσει τις υποσχέσεις του και να υλοποιηθούν μέσα στο 2008 οι μεταρρυθμίσεις».

Ανοίγουν άλλα δύο κεφάλαια

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να «ανοίξει», πάντως, τον Ιούνιο δύο νέα κεφάλαια στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις ΕΕ – Τουρκίας, γνωστοποιήθηκε από τη σλοβενική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Αν οι τεχνικές προετοιμασίες συνεχιστουν καλά, θα μπορέσουμε να ανοίξουμε δύο νέα κεφάλαια στη διάσκεψη [που προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στις 17 Ιουνίου]» δήλωσε ο Σλοβένος υφυπουργός Εξωτερικών Γιάνες Λέναρτσιτς στη διάρκεια της συζήτησης για την Τουρκία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Από πλευράς του, ο Όλι Ρεν δήλωσε πως «θα πρέπει να καταστεί δυνατό να ανοίξουν δύο επιπλέον κεφάλαια στη διάρκεια της σλοβενικής προεδρίας [που τερματίζεται στις 30 Ιουνίου], αυτά για τα δικαιώματα των επιχειρήσεων και τα δικαιώματα της πνευματικής ιδιοκτησίας».

Από την αρχή των ενταξιακών συνομιλιών, τον Οκτώβριο του 2005, μόνο έξι από τα 35 κεφάλαια των διαπραγματεύσεων έχουν ανοίξει. Τα δύο τελευταία άνοιξαν τον περασμένο Δεκέμβριο. Οκτώ άλλα έχουν παγώσει από το Δεκέμβριο 2006 εξαιτίας της άρνησης της Τουρκίας να ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της στα πλοία και τα αεροπλάνα της Κύπρου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ