Το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer βλέπει το πρώτο φως του Σύμπαντος

36

Η αμυδρή λάμψη της πρώτης γενιάς άστρων που εμφανίστηκε στο Σύμπαν ίσως ανιχνεύθηκε από το νέο υπέρυθρο διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer της NASA. Αν οι παρατηρήσεις επιβεβαιωθούν, αναμένεται να ρίξουν φως στη διαδοχή των φαινομένων που οδήγησαν στο σχηματισμό του Ήλιου και την εμφάνιση ζωής.

Περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, στην οποία γεννήθηκε το Σύμπαν, άτομα υδρογόνου άρχισαν να συμπυκνώνονται και να συντήκονται, σχηματίζοντας τα πρώτα άστρα. Οι αστέρες αυτοί εξέπεμψαν το πρώτο φως και παρήγαγαν τα βαρύτερα στοιχεία από τα οποία σχηματίστηκε η επόμενη γενιά άστρων και τελικά οι πλανήτες.

Αν και τα άστρα αυτά είναι υπερβολικά αρχαία και μακρινά για να γίνουν σήμερα ορατά, οι αστρονόμοι του Κέντρου Διαστημικής Πτήσης Goddard της NASA πιστεύουν ότι κατάφεραν να ανιχνεύσουν τη διάχυτη λάμψη τους στον ουρανό.

Τα άστρα άφησαν τα ίχνη τους στην κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου, την υπέρυθρη διάχυτη αίγλη όλων των άστρων που υπήρξαν ποτέ. Η ακτινοβολία υποβάθρου «είναι η αποθήκη των εκπομπών όλων των αστρικών πληθυσμών που υπήρξαν ποτέ στο Σύμπαν» σχολιάζει ο Αλεξάντερ Κασλίνσκι, κύριος συγγραφέας της σχετικής δημοσίευσης στο Nature.

Οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το Spitzer για να καταγράψουν την υπέρυθρη ακτινοβολία υποβάθρου σε μια λεπτή λωρίδα του ουρανού. Προκειμένου να εντοπίσουν τη λάμψη των πρώτων άστρων, οι ερευνητές επεξεργάστηκαν τις εικόνες και αφαίρεσαν την ακτινοβολία από όλους τους γνωστούς γαλαξίες.

Η ανάλυση αυτή είναι σαν να ηχογραφεί κανείς τον θόρυβο σε ένα στάδιο γεμάτο κόσμο και στη συνέχεια να προσπαθεί να απομονώσει τη φωνή ενός συγκεκριμένου θεατή.

«Ακόμα και ένα μικρό σφάλμα στην απομάκρυνση αυτών των σημάτων [από σημερινά άστρα] θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παραπλανητικά αποτελέσματα» επισημαίνει σε άρθρο σχολιασμού στο Νature ο καθηγητής Ρίτσαρντ Έλις του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Σαφέστερα στοιχεία για τα πρώτα άστρα αναμένονται μετά το 2013, οπότε θα εκτοξευτεί το πανίσχυρο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. Οι αστρονόμοι ελπίζουν ότι το όργανο θα μπορέσει να παρατηρήσει άμεσα είτε τα ίδια τα αρχαία άστρα είτε την επιθανάτια λάμψη τους, όταν μετατρέπονται σε σουπερνόβα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press