Προβλήματα στη λειτουργία των δήμων με το νέο εκλογικό σύστημα του 42%

53

Σημαντικά εμπόδια στη λειτουργία των δήμων της χώρας θα προκαλέσει το νέο εκλογικό σύστημα του υπουργείου Εσωτερικών για την Αυτοδιοίκηση, που προβλέπει εκλογή δημάρχου με 42% ή 43% και εύθραυστη πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα Το Βήμα του Σαββάτου, δύο αγκάθια που έχουν αναφυεί γύρω από το νέο σύστημα ανάδειξης των δημάρχων και των νομαρχών το οποίο έχει επεξεργαστεί η κυβέρνηση, απειλούν να τινάξουν στον αέρα την εκλογική διαδικασία στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές και να οδηγήσουν σε «μαζική εξέγερση» ακόμη και τους δημάρχους που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα.

Το πρώτο έχει σχέση με τον μηχανισμό ανάδειξης των δημοτικών συμβουλίων, στα οποία την πλειοψηφία των μελών τους θα έχει μεν ο πλειοψηφών συνδυασμός αλλά δεν προσδιορίζεται ο αριθμός των συμβούλων που θα εκλέγει με βάση τις ψήφους που λαμβάνει, και το δεύτερο με τη λειτουργία αυτή καθεαυτή των δημοτικών συμβουλίων στα οποία η «εύθραυστη πλειοψηφία» της μιας ψήφου είναι απολύτως βέβαιον ότι θα οδηγήσει σε πλήρη παράλυση τους OΤΑ.

Ειδικότερα, ο υπουργός Εσωτερικών Πρ.Παυλόπουλος έχει επεξεργαστεί ένα κείμενο αρχών, όπως ονομάζεται, για τον νέο εκλογικό νόμο στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές, το οποίο εντός της εβδομάδος αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα. Το κείμενο περιλαμβάνει τις εξής αρχές-κλειδιά για την ανάδειξη των δημάρχων και των νομαρχών:

1. Η εκλογή δημάρχου ή νομάρχη θα πραγματοποιείται από την πρώτη Κυριακή με την προϋπόθεση ότι συγκεντρώνει ποσοστό που θα υπερβαίνει το 42% ή το 43% των ψήφων.

2. Ο συνδυασμός που θα πλειοψηφεί στις εκλογές και συγκεντρώνει ποσοστό πάνω από 42% ή 43% θα καταλαμβάνει και το 50% + 1 του συνόλου των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου. Δηλαδή, αν τα δημοτικά συμβούλια είναι 19μελή, ο συνδυασμός που πλειοψηφεί θα εκλέγει 10 μέλη ενώ η αντιπολίτευση εννέα. Το ίδιο θα ισχύει και στις νομαρχιακές εκλογές και στα νομαρχιακά συμβούλια.

3. Η ανάδειξη των δημοτικών συμβούλων των συνδυασμών οι οποίοι δεν συγκεντρώνουν την πλειοψηφία θα πραγματοποιείται με το σύστημα της απλής αναλογικής.

4. Μειώνεται το πλαφόν για την ανάδειξη δημοτικών συμβούλων από περίπου 7% που είναι σήμερα («παίζει» ανάλογα με τον δήμο) σε 5%, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η ανάδειξη δημοτικών συμβούλων από τους μικρούς συνδυασμούς.

O μηχανισμός ανάδειξης του Δημοτικού Συμβουλίου που έχει επεξεργαστεί η κυβέρνηση, με προφανή σκοπό να ευνοήσει τους μικρούς συνδυασμούς, δεν καθιστούν μόνο επισφαλή τη λειτουργία του οργάνου, αλλά γεννούν και ερωτήματα που σχετίζονται με τη νόθευση της λαϊκής βούλησης.

Και αυτό, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί περί τα εκλογικά στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για δύο κυρίως λόγους: O πρώτος έχει σχέση με το γεγονός ότι ο δήμαρχος θα βασίζεται στην πλειοψηφία μιας και μόνο ψήφου, ανεξαρτήτως του ποσοστού που έλαβε στις εκλογές. Ανεξάρτητα, δηλαδή, από το αν έλαβε 43% ή 60% -όπως συμβαίνει σε αρκετές περιπτώσεις στις εκλογές για την Tοπική Aυτοδιοίκηση-, θα έχει στο Δημοτικό Συμβούλιο την πλειοψηφία μιας μόνο ψήφου.

Αν για παράδειγμα ένας δημοτικός σύμβουλος αποφασίσει να ανεξαρτητοποιηθεί ή να αποχωρήσει για οποιονδήποτε λόγο από τον συνδυασμό που πλειοψήφησε, ο δήμαρχος χάνει την εμπιστοσύνη του Δημοτικού Συμβουλίου, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ψήφοι που πήρε στις εκλογές και, το κυριότερο, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να προσφύγει εκ νέου στη λαϊκή ετυμηγορία, όπως ισχύει στις εθνικές εκλογές.

O δεύτερος έχει σχέση με τον μηχανισμό ανάδειξης των μελών της αντιπολίτευσης. Το ερώτημα που τίθεται είναι: τι θα γίνονται οι ψήφοι του πλειοψηφούντος συνδυασμού που θα μένουν αδιάθετοι, αφού θα μπορεί, ανεξαρτήτως ποσοστού πάνω από 43%, να εκλέγει μόνο το 50% συν 1 των μελών των δημοτικών συμβουλίων. Oι εν λόγω ψήφοι μπορεί να «εκχωρούνται» στους συνδυασμούς της αντιπολίτευσης ή θα χάνονται.

Ένα θέμα το οποίο απειλεί να οδηγήσει τους δημάρχους και τους νομάρχες σε… μαζική εξέγερση είναι η πλειοψηφία που θα απαιτείται για τη λήψη των αποφάσεων στα δημοτικά και νομαρχιακά συμβούλια. Το αν θα λειτουργεί τελικά ένα Δημοτικό ή Νομαρχιακό Συμβούλιο και κατ επέκταση ο δήμος ή η νομαρχία, θα εξαρτάται όχι μόνο από την ψήφο αλλά και από την απλή παρουσία ενός και μόνο μέλους της πλειοψηφίας.

Για παράδειγμα, στα 25μελή δημοτικά συμβούλια στα οποία ο δήμαρχος θα έχει την πλειοψηφία μόνο μιας ψήφου, αν ένας σύμβουλος απουσιάζει επειδή είναι άρρωστος ή βρίσκεται στο εξωτερικό, τότε δεν θα μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις και δεν θα είναι σε θέση να υλοποιεί το πρόγραμμά τους, αφού θα λαμβάνει μόνο 12 από τις 13 ψήφους που απαιτούνται με βάση τον Κώδικα. Υπάρχει περίπτωση, δηλαδή, ένας δήμαρχος που εκλέγεται με το 60% των ψήφων να μην μπορεί να διοικεί και, σε αυτή την περίπτωση, να μην μπορεί να κάνει τίποτε, αφού η εκ νέου προσφυγή στις κάλπες είναι αδύνατη.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ