38

Νέα διάσταση, αλλά και σαφέστερα στοιχεία για την ιστορία της γραφής στα Βαλκάνια δίνει η αποκάλυψη μιας λίθινης σφραγίδας των αρχών της 5ης χιλιετίας π.Χ. με συμπλέγματα χαράξεων σε ευθύγραμμη διάταξη, που αποτελούν κώδικα συμβόλων ή σημείων ενός μάλλον πολύπλοκου συστήματος γραφής.


Πρόκειται, σύμφωνα με τους ειδικούς, μάλλον για «πρωτογραφή» σε αντιδιαστολή με την αποδεδειγμένη δομή των μεταγενέστερων ανατολικών γραφών.


Η λίθινη σφραγίδα, που αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια των ανασκαφών της ΙΖ ΕΠΚΑ στην περιοχή των Γιαννιτσών και παρουσιάστηκε το Σάββατο στο αρχαιολογικό συμπόσιο της Θεσσαλονίκης, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση τόσο για την καταγωγή και την εξέλιξη της γραφής όσο και για τον μάλλον διαφοροποιημένο σε σχέση με την Ανατολή ρόλο της, μέσα στις σταδιακά μεταβαλλόμενες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες της νεότερης νεολιθικής περιόδου στο βαλκανικό χώρο.


Η λίθινη μακρόστενη σφραγίδα με διαστάσεις 2,5Χ5,5 εκατοστά λειτουργούσε ως μήτρα, συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουν οι ερευνητές τόσο από τον κοίλο σχηματισμό της εσωτερικής επιφάνειας όσο και από τα ευδιάκριτα και σε αντιστροφή ανάγλυφα γραμμικά αναπτύγματα και σημεία του εκμαγείου της. Στις άκρες της φέρει οπές, στις οποίες στερεώνονταν σύνδεσμοι για τη σύνδεση των μερών.


Δεν αποκλείεται η ύπαρξη πολλών τέτοιων σφραγίδων και σφραγισμάτων, ώστε η συρραφή τους να εξασφαλίζει ένα μεγαλύτερο νοηματικό σύνολο. Όλες οι χαράξεις έχουν λοξή διευθέτηση προς τα αριστερά ή προς τα δεξιά. Τέτοιοι σχηματισμοί, σε απλή ή σύνθετη μορφή, δεν είναι άγνωστοι ούτε στον ελληνικό ούτε στο βαλκανικό χώρο κατά τη νεολιθική εποχή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γνωστή ξύλινη πινακίδα του Δισπηλιού της Καστοριάς, χρονολογημένη στην αρχή της νεολιθικής εποχής.


Παρόμοια ή και πανομοιότυπα συμπλέγματα με αυτά της σφραγίδας των Γιαννιτσών εμφανίζονται σε αγγεία, ειδώλια, σφονδύλια και άλλα τέχνεργα του κεντροβαλκανικού πολιτισμού.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: