Μια απροσδόκητη πολιτισμική σύγκλιση συμβαίνει στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Κρις Τζένερ, η γυναίκα που επινόησε τη δυναστεία των Καρντάσιαν-Τζένερ, αποθεώνεται ως σύμβολο τύχης και ευδαιμονίας με την Gen Z της χώρας να την γιορτάζει ως σύγχρονη «θεότητα» της επαγγελματικής επιτυχίας και του πλουτισμού.

Η αρχηγός της οικογένειας Καρντάσιαν έχει γίνει το πρόσωπο ενός ιδιότυπου ψηφιακού κινήματος, με εκατομμύρια νέους να χρησιμοποιούν τη μορφή της ως φυλαχτό για να προσελκύσουν πλούτο και ευημερία και το manifestation πλέον έχει πρόσωπο -αυτό της Τζένερ.

Η «πιο σκληρά εργαζόμενη μάνατζερ και μάνα του κόσμου» πλέον φιγουράρει σε χιλιάδες avatar, πρωταγωνιστώντας σε μια πρωτοφανή πλημμύρα με φωτογραφίες της σε προφίλ κοινωνικών δικτύων και wallpaper κινητών στην Κίνα.

To trend που ξεκίνησε ως ένα χιουμοριστικό meme της γενιάς Ζ, εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα κοινωνικό φαινόμενο που υμνεί την εργατικότητα και την οικονομική ανέλιξη, με την ίδια την Κρις Τζένερ να ευλογεί την προσπάθεια των θαυμαστών της -και μοιάζει κάπως λογικό.

Η Κρις Τζένερ, ως άλλο ψηφιακό εικονοστάσιο, κατακλύζει κάθε οθόνη της απελπισμένης Gen Z στην Κίνα που παραιτείται από κάθε ελπίδα για το μέλλον της

Η Κίνα φαίνεται πως βρήκε το απόλυτο πρότυπο επιτυχίας στο πρόσωπο της Κρις Τζένερ, η οποία πλέον κυριαρχεί στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης της χώρας, όπως το RedNote.

Το hashtag με το όνομά της έχει ξεπεράσει τα 52 εκατομμύρια προβολές, καθώς οι χρήστες αλλάζουν μαζικά τις φωτογραφίες προφίλ τους με εικόνες της μάματζερ.

Ο Κινέζος influencer Μαρτσέλο Γουάνγκ εξήγησε ότι η τάση αυτή πηγάζει από τον βαθύ σεβασμό που τρέφει ο κινεζικός λαός για τη σκληρή δουλειά.

«Η Κρις Τζένερ είναι μία από τις πιο σκληρά εργαζόμενες επιχειρηματίες στις Ηνωμένες Πολιτείες και οι Κινέζοι σέβονται πραγματικά τον κόπο και την επιμονή» εξήγησε στο TikTok.

@marcelowang0527 Kris mama you need to plan the next season of the Kardashians in China 🇨🇳😍@Kris @Kim and North @Kylie Jenner @Khloé Kardashian @Kourtney Kardashian Barker @Kendall Jenner #krisjenner #kardashians #kimkardashian #china #marcelowang ♬ original sound – Marcelo Wang

«Τα πάτε όλοι περίφημα, γλυκά μου παιδιά»

Για τη γενιά Ζ της Κίνας, η χρήση της εικόνας της Τζένερ λειτουργεί ως ένας σύγχρονος τρόπος για να κάνουν manifest, να ζητήσουν την εύνοια της τύχης τύχη στις εξετάσεις τους, στην αποφοίτησή τους ή στις επαγγελματικές τους επιδιώξεις.

Οι χρήστες κατακλύζουν τις συσκευές τους, από iPhone μέχρι φορητούς υπολογιστές, με επεξεργασμένες εικόνες της Τζένερ που τη δείχνουν να τρώει ράμεν, να φοράει τήβεννο αποφοίτησης ή να βγάζει φωτογραφίες σε τοποθεσίες της Κίνας.

Η ίδια η Τζένερ, αντιλαμβανόμενη το μέγεθος του φαινομένου, σχολίασε με τη διάσημη ατάκα της κάτω από σχετικά βίντεο:

«Τα πάτε όλοι περίφημα, γλυκά μου παιδιά», έγραψε με το κοινό της να την αποθεώνει.

Αυτοκρατορία εκατομμυρίων

Η επιλογή της Κρις Τζένερ ως συμβόλου πλούτου κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Η καθαρή της περιουσία για το 2025 εκτιμάται ότι αγγίζει ή και ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια δολάρια.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πλούτου προέρχεται από τη διαχείριση των επιχειρήσεων των παιδιών της, από τις οποίες εισπράττει προμήθεια 10%.

«Όλες οι κόρες μου είναι απίστευτα εργατικές επιχειρηματίες. Ξέρουν ότι έχουν μια μητέρα που θέλει να βλέπει αποτελέσματα όσο και εκείνες, έχοντας πάντα ως προτεραιότητα το δικό τους συμφέρον» είπε η ίδια στη vogue Arabia.

H Tζένερ, αποδεδειγμένα, έχει τη μαεστρία να να μετατρέπει κάθε ευκαιρία σε χρυσάφι και η νεολαία της Κίνας είδε στην μάματζερ της ευπώλητης οικογένειας των κερδοσκοπικών ειδώλων το απόλυτο είδωλο της σε μια αγορά ακραία ανταγωνιστική.

«Το όνειρο πέθανε»

Η εικόνα της Κίνας ως η γη των αμέτρητων ευκαιριών και της αλματώδους ανάπτυξης φαίνεται να δίνει τη θέση της σε μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα για τη νέα γενιά.

Ενώ οι προηγούμενες δεκαετίες δημιούργησαν αυτοκρατορίες από το μηδέν, οι σημερινοί νέοι επιχειρηματίες έρχονται αντιμέτωποι με ένα τοπίο κορεσμού, αυστηρών ρυθμίσεων και μιας οικονομικής επιβράδυνσης που δοκιμάζει τις αντοχές τους, οδηγώντας πολλούς στην πλήρη παραίτηση.

Why Chinese Gen Z Are Refusing To Work

«Πίσω από τα λαμπερά φώτα των τεχνολογικών κέντρων της Σαγκάης και του Πεκίνου, εξελίσσεται ένας αθόρυβος αγώνας επιβίωσης για χιλιάδες νέους που προσπαθούν να εισέλθουν στον επιχειρηματικό στίβο» σημειώνουν οι Financial Times.

Με την ανεργία των νέων να αγγίζει επίπεδα ρεκόρ και τους ειδικούς να κάνουν λόγο για μια «χαμένη γενιά», το όνειρο της καινοτομίας μετατρέπεται συχνά σε μια επίπονη προσπάθεια για απλή διατήρηση των κεκτημένων μέσα σε ένα εχθρικό οικονομικό περιβάλλον.

Πολύ προσφορά, λίγη ζήτηση

Για έναν νέο επιχειρηματία στην Κίνα του 2026, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η έλλειψη ιδεών, αλλά ο ασφυκτικός κορεσμός σε κάθε πιθανό κλάδο.

«Η εποχή των εύκολων αποδόσεων στις startups έχει τελειώσει. Οι νέοι επιχειρηματίες δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο μεταξύ τους, αλλά έρχονται αντιμέτωποι με γίγαντες που διαθέτουν αστείρευτους πόρους για να καταπνίξουν κάθε νέα προσπάθεια πριν καν αναπτυχθεί» επισημαίνει ο οικονομικός αναλυτής της Τράπεζας της Ανατολικής Ασίας, Λιν Λιου.

Αυτό οδηγεί πολλούς νέους στην υιοθέτηση της νοοτροπίας του involution (εσωτερικής περιδίνησης ή αλλιώς nei juan), μιας κατάστασης όπου όλοι εργάζονται εξαντλητικά χωρίς αντίκρισμα.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των FT, «το φαινόμενο της εσωτερικής περιδίνησης έχει μετατρέψει τον επιχειρηματικό στίβο σε μια αρένα όπου η επιβίωση απαιτεί θυσίες που η νέα γενιά δεν είναι πλέον διατεθειμένη να κάνει».

Ακραία έλλειψη χρηματοδότησης

Η πρόσβαση σε κεφάλαια κίνησης έχει γίνει εξαιρετικά δυσχερής για τις μικρές και νεοσύστατες επιχειρήσεις.

«Τα επιχειρηματικά κεφάλαια (Venture Capitals) έχουν στραφεί σε ασφαλείς επιλογές που υποστηρίζονται από το κράτος, αφήνοντας τους ανεξάρτητους νέους καινοτόμους στο κενό» είπε η Σίλα Τσεν, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Οικονομικών Μελετών του Πεκίνου. «Το χάσμα χρηματοδότησης είναι μεγαλύτερο από ποτέ».

Αυτή η στροφή αφήνει τους νέους επιχειρηματίες εκτεθειμένους σε υψηλότοκα δάνεια. «Η πίεση για άμεση κερδοφορία σκοτώνει την καινοτομία πριν καν γεννηθεί», αναφέρει χαρακτηριστικά στέλεχος επενδυτικής εταιρείας στη Σαγκάη σε ρεπορτάζ του Bloomberg, υπογραμμίζοντας ότι η δημιουργικότητα θυσιάζεται στον βωμό της ταχείας αποπληρωμής των χρεών.

Μια άλλη Κίνα

Why is China’s youth unemployment rate so high?

Το ρυθμιστικό περιβάλλον στην Κίνα έχει γίνει σημαντικά πιο αυστηρό τα τελευταία χρόνια.

«Οι νέοι αισθάνονται ότι οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν συνεχώς και ποτέ υπέρ τους. Η αβεβαιότητα είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της επιχειρηματικότητας» σχολίασε ο καθηγητής κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Τσινγκχουά, Γουάνγκ Φενγκ.

Οι ξαφνικές αλλαγές στη νομοθεσία μπορούν να καταστήσουν ένα επιχειρηματικό μοντέλο μη βιώσιμο μέσα σε μία νύχτα. Σύμφωνα με την έκθεση της Economist Intelligence Unit, «η στροφή της κυβέρνησης προς τον απόλυτο έλεγχο των δεδομένων και της τεχνολογίας έχει δημιουργήσει ένα “γυάλινο ταβάνι” για τις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες φοβούνται να αναπτυχθούν για να μην τραβήξουν την ανεπιθύμητη προσοχή των αρχών».

Ολέθρια αποτελέσματα

Ως απάντηση σε όλα τα παραπάνω οι νέοι στη χώρα δείχνουν να «παραιτούνται», να εναγκαλίζουν την «πνευματική» επιχειρηματικότητας ή απλά να απέχουν.

«Όταν η πραγματικότητα γίνεται αβάσταχτη, οι νέοι στρέφονται στο μεταφυσικό. Η πώληση ελπίδας και ψηφιακών φυλαχτών είναι η μόνη αγορά που ανθίζει αυτή τη στιγμή» έγραψε η δημοσιογράφος του Sixth Tone, Λιου Γιανγκ, σε πρόσφατο άρθρο της.

Πολλοί νέοι υιοθετούν τη στάση του lying flat (tang ping), δηλαδή της ελάχιστης δυνατής προσπάθειας.

«Προτιμώ να βγάζω τα προς το ζην με περιστασιακές δουλειές παρά να καταστραφώ οικονομικά προσπαθώντας να χτίσω κάτι δικό μου σε μια αγορά που με θέλει υπάλληλο», εξομολογείται 26χρονος πρώην ιδρυτής startup σε ρεπορτάζ του Reuters, αντικατοπτρίζοντας την απογοήτευση μιας ολόκληρης γενιάς που στρέφεται στην Κρις Τζένερ για φώτιση, λεφτά, δουλειά και (αμφίβολη) ευτυχία.