Στο παρελθόν της Αθήνας και στο επιθυμητό για εκείνον πολίτευμα είναι αφιερωμένος ο λόγος του Ισοκράτη που φέρει την ονομασία Αρεοπαγιτικός. Με το έργο του αυτό, όπως δηλώνει εξαρχής ο μεγάλος ρήτορας, αποσκοπεί στη σωτηρία της πόλης του, η οποία στην πραγματικότητα διατρέχει κίνδυνο, παρά τη φαινομενική ευημερία και κυριαρχία της.

Η χρονολογική τοποθέτηση του Αρεοπαγιτικού δεν είναι ασφαλής. Ορισμένοι μελετητές τον τοποθετούν πριν από την έναρξη και άλλοι μετά το τέλος του Συμμαχικού Πολέμου των ετών 357-355 π.Χ., της σύγκρουσης δηλαδή μεταξύ της Αθήνας και των πόλεων (Χίος, Κως, Ρόδος, Βυζάντιον) που είχαν αποστατήσει από τη Β’ Αθηναϊκή Συμμαχία με τη στήριξη του σατράπη της Καρίας Μαυσώλου.

Σε κάθε περίπτωση, σε αυτήν την περίοδο κρίσης, όπου οι Αθηναίοι βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδα, τόσο στις εσωτερικές υποθέσεις τους όσο και στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, επιβάλλεται, κατά την αντίληψη του Ισοκράτη, η εγκατάλειψη της αλαζονείας και των ηγεμονικών σχεδίων, η επιστροφή στις πατροπαράδοτες αρχές διακυβέρνησης της πόλης.

Ως νοσταλγός του αττικού παρελθόντος και αρνητής της ηγεμονικής συμπεριφοράς της αθηναϊκής υπερδύναμης, ο Ισοκράτης πιστεύει ότι η σωτηρία της πόλης περνά μέσα από μια ηθικοπολιτική μεταρρύθμιση, την οποία θεωρεί απαραίτητη. Έτσι, προτείνει να αποδοθούν στον Άρειο Πάγο οι παλαιές αρμοδιότητές του, προκειμένου να μπορέσει ο αρχαίος αυτός θεσμός –ο αλλοτινός επιστάτης και φύλακας της ευκοσμίας στην αθηναϊκή πολιτεία– να συντελέσει και πάλι στην πνευματική καθοδήγηση και την ηθική διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι η βουλή του Αρείου Πάγου δικαίως κατείχε μια ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα άλλα συνέδρια (συνελεύσεις) των Ελλήνων, επειδή δικαίωμα συμμετοχής σε αυτήν είχαν μόνο όσοι ήταν ευγενούς καταγωγής και αποτελούσαν υποδείγματα ηθικότητας και σωφροσύνης.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, σύγχρονη ξενόγλωσση έκδοση του «Αρεοπαγιτικού» του Ισοκράτη.

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Α’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Β’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Γ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Δ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Ε’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος ΣΤ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Ζ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Η’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Θ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Ι’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος ΙΑ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος ΙΒ’)

Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος ΙΓ’)

 

Ειδήσεις Σήμερα: