Κακοκαιρίες στην Αθήνα: Αυτόνομα drones, πολυμορφικά οχήματα, ασκήσεις πεδίου, 3D χαρτογραφήσεις και 2 war rooms

Τις διαρκείς προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η Πολιτική Προστασία του Δήμου της Αθήνας την ώρα που οι έντονες κακοκαιρίες κάνουν ολοένα και πιο συχνή τη παρουσία στο γεμάτο προκλήσεις πεδίο της πρωτεύουσας, ανέδειξε η άσκηση επί χάρτου με την κωδική ονομασία «Λευκοκράτρης».

Εν αναμονή άλλης μία κακοκαιρίας με βροχοπτώσεις οι οποίες θα εκδηλωθούν κατά περιόδους και στην Αθήνα, το θέμα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.

Εστω όμως ότι το ημερολόγιο δείχνει 2 Φεβρουαριου 2026 και στις 18.00 στην πρωτεύoυσα ξεκινά να πέφτει πυκνό χιόνι με το θερμόμετρο να δείχνει 0 βαθμούς Κελσίου. Οι άνεμοι είναι μέτριοι και σύμφωνα με την πρόβλεψη της ΕΜΥ το φαινόμενο θα επιδεινωθεί μέχρι τα μεσάνυχτα.

Οι εμπλεκόμενοι φορείς οι οποίοι καλούνται να ανατιμετωπίσουν τα ζητήματα που θα προκύψουν δεν είναι λίγοι – Τμήμα Πολιτικής Προστασίας, Τροχαία/ ΕΛ.ΑΣ., Πυροσβεστικό Σώμα, ΕΚΑΒ, ΔΕΔΔΗΕ, ΜΜΜ (ΣΤΑΣΥ Α.Ε, ΟΑΣΑ).

Με το παραπάνω σενάριο, εργαζόμενοι στις υπηρεσίες του Δήμου της Αθήνας -στη Δημοτική Αστυνομία, στην Πυροσβεστική, στο τμήμα Καθαριότητας, στο τμήμα Πρασίνου, στις τεχνικές υπηρεσίες και σε άλλα πόστα- κλήθηκαν να συζητήσουν τα θέματα που αντιμετωπίζουν όταν βρίσκονται στο πεδίο υπό συνθήκες έντονης κακοκαιρίας και πώς μπορούν αυτά να βελτιωθούν.

Το σενάριο της άσκησης περιελάμβανε πολλά προβλήματα τα οποία έπρεπε να διαχειριστούν άμεσα οι υπηρεσίες της Αθήνας: μεγάλο όγκο οχημάτων στους βασικούς οδικούς άξονες, τροχαία ατυχήματα  στο ύψος της λεωφόρου Αλεξάνδρας, διακοπή κυκλοφορίας βαρέων οχημάτων, ακινητοποιημένα οχήματα σε οδούς με δύσκολη πρόσβαση όπως στην περιοχή της Ανω Κυψέλης, κλήσεις πολιτών για εγκλωβισμούς στην περιοχή των Τουρκοβονίων, διακοπές ρεύματος σε περιοχές και πολλά άλλα παράλληλα συμβάντα στις επτά δημοτικές ενότητες της Αθήνας.

Το δύσκολο πεδίο της Αθήνας και ο νευραλγικός ρόλος της Δημοτικής Αστυνομίας

Η Μαρία Κοτταρά, προϊσταμένη στο Τμήμα Πολιτικής Προστασίας του Δήμου, επεσήμανε τα εμπόδια που δημιουργούν κατά τη διάρκεια μιας έντονης κακοκαιρίας οι πολλές δύσκολες ρυμοτομικά περιοχές της Αθήνας- Λυκαβηττός, Ανω Κυψέλη, Αλεπότρυπα, Παπανδρέϊκα- περιοχές με πολλά ανηφορικά σημεία, που δυσκολεύουν την πρόσβαση των υπαλλήλων οι οποίοι πρέπει να καταφθάσουν άμεσα στο σημείο.

Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, Ανδρέας Γραμματικογιάννης ανέφερε με τη σειρά του την ευαλωτότητα πολλών κτιρίων της Αθήνας- εγκαταλελειμμένα και ετοιμόρροπα- αλλά και λόφων με έντονη κλίση όπως ο Λυκαβηττός.

Σύμφωνα με τον κ. Γραμματικογιάννη, τα ετοιμόρροπα κτίρια και αυτά που κινδύνευουν ξεπερνούν τα 2.000 στην Αθήνα.

Οπως ανέφερε ο αντιδήμαρχος: «στις τελευταίες κακοκαιρίες, κάποια από τα ευάλωτα κτίρια υπέστησαν περαιτέρω διάβρωση ενώ σημειώθηκαν και πτώσεις υλικών τις μέρες με τα μεγάλα ύψη βροχής στην Αθήνα. Οι έντονες βροχοπτώσεις έχουν εντείνει τον βαθμό δυσκολίας αντιμέτωπισης των προβλημάτων. Στην κακοκαιρία της 21ης Ιανουαρίου είχαμε αναφορά πως κάποια βράχια αποκολλήθηκαν στον Λυκαβηττό στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Eγινε μια πρώτη αυτοψία από την ΕΑΓΜΕ και διαπιστώθηκε πως δεν τίθεται ζήτημα ασφαλείας. Θα ακολουθήσει και άλλη αυτοψία με drone».

Την απρόβλεπτη συμπεριφορά των πολλών ευάλωτων κτιρίων που απλώνονται σε πολλές γειτονιές στο σώμα της πόλης- Νεάπολη Εξαρχείων, Κυψέλη, Πατήσια, Μεταξουργείο κ.α, επιτηρεί προσεχτικά, ειδικά κατά την εξέλιξη μιας κακοκαιρίας, η ομάδα χειριστών των drones του Δήμου, η βάση της οποίας βρίσκεται εδώ και λίγους μήνες στον λόφο του Λυκαβηττού. Αυτό είναι το ένα από τα δύο Κέντρα Επιχειρήσεων, η συμβολή του οποίου είναι νευραλγική.

«Με τα drones έχουμε φωτογραφίσει και στη συνέχεια αποτυπώσει σε έναν ψηφιακό χάρτη τα επικινδύνως ετοιμόρροπα κτίρια» λέει στο in o Γιώργος Σταυριανός, ένας εκ των δύο υπεύθυνων της ομάδας χειρισμού των drones.

Ο ίδιος περιγράφει στο in πώς εργάζονται και τι κομίζουν κατά τη διάρκεια μιας κακοκαιρίας τα drones του Δήμου. «Λίγο πριν την εκδήλωση ενός φαινομένου αρχίζουν οι περιπολίες πάνω από τη πόλη, με στόχευση στα σημεία που έχουμε καταγράψει ως επικίνδυνα- ευάλωτα κτίρια, δρόμοι που πλημμυρίζουν συχνά, λόφοι, ρέματα κ.τ.λ. Τα τέσσερα drones, τα δύο υπέρ σύγχρονα με θερμικές κάμερες, μας δίνουν ζωντανή εικόνα στο Κέντρο Επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας στο κτίριο όπου στεγάζεται η Δημοτική Αστυνομία. Αυτό είναι το έτερο «war room» της Πολιτικής Προστασίας. Δίνοντας τις εικόνες των σημείων όπου συγκεντρώνονται οι μεγάλοι όγκοι νερού, οι επικεφαλείς της Πολιτικής Προστασίας παίρνουν άμεσες αποφάσεις. Στην κακοκαιρία της 21ης Ιανουαρίου, τα drone εστίασαν για παράδειγμα, σε πλημμυρικό φαινόμενο σε ένα σχολείο. Οι υπεύθυνοι πήραν την απόφαση να κλείσουν για τους οδηγούς τον πλημμυρισμένο δρόμο μπροστά από το σχολείο».

Ενα από τα θετικά στοιχεία, σύμφωνα με όλους όσοι παρακολούθησαν το σεμινάριο, είναι η αγαστή συνεργασία της Δημοτικής Αστυνομίας με την Πυροσβεστική, όπως και με την Τροχαία. Οπως σημείωσε ο διευθυντής της Δημοτικής Αστυνομίας Αθηνών, Πουλίκος Δικαιάκος: «Εχουμε ήδη καταρτίσει μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της Πυροσβεστικής και της Δημοτικής Αστυνομίας της Αθήνας. Τις τελικές λεπτομέρειες συζητάμε σε αυτή τη φάση με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Νίκο Παπαευσταθίου».

Οταν μια (πραγματική) πτώση δέντρου απέκλεισε την Λεωφόρο Αλεξάνδρας

Κατά τη συζήτηση ενός υποθετικού επεισοδίου, όπου στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας ένα δέντρο καταρρέει από το βάρος του χιονιού και αποκλείει δύο λωρίδες κυκλοφορίας, εμποδίζοντας αυτοκίνητα και λεωφορεία και δημιουργεί φθορά σε σταθμευμένα οχήματα, ένας υπάλληλος της Δημοτικής Αστυνομίας περιέγραψε τι συνέβη σε μία αντίστοιχη περίπτωση μετά από έντονη βροχόπτωση, πριν από ενάμιση χρόνο.

«Ενα μεγάλο δέντρο κατέρρευσε αποκλείοντας και τις δύο λωρίδες κυκλοφορίας της λεωφόρου Αλεξάνδρας, προκαλώντας ζημιές σε οχήματα. Σημειώνεται πως την πτώση του δέντρου «έπιασε» σε ζωντανό χρόνο ένα από τα drone του Δήμου που πραγματοποιούν τις καθημερινές περιπολίες. Ενας οδηγός οχήματος τραυματίστηκε. Φτάσαμε πρώτοι στο σημείο. Καλέσαμε το ΕΚΑΒ για τον τραυματισμένο οδηγό και ταυτόχρονα καλέσαμε και την υπηρεσία Πρασίνου του Δήμου να κόψει και να απομακρύνει το πεσμένο δέντρο. Είπαμε στον οδηγό του ΕΚΑΒ να μπει με το ασθενοφόρο αντίθετα στο ρεύμα το οποίο είχαμε ήδη αποκλείσει. Διακόψαμε την κυκλοφορία και στα δύο ρεύματα, κατευθύνοντας τους οδηγούς σε παρακαμπτήριους. Μέχρι να επιλυθεί το ζήτημα και να επιστρέψει η λεωφόρος στην συνηθισμένη της εικόνα πέρασαν 45 λεπτά, χρόνο που θεωρούμε ρεκόρ για τέτοιο συμβάν».

Τι μπορεί να αλλάξει – Πρώτες διαπιστώσεις

Ποια είναι όμως τα σημεία που οι εργαζόμενοι στις διάφορες υπηρεσίες του Δήμου σημείωσαν πως χρήζουν βελτίωσης; Μερικά από όσα ανέφεραν ότι πρέπει να γίνουν είναι τα εξής:

– Να έρθει πιο κοντά στο κέντρο της Αθήνας ο σταθμός των εκχιονιστικών μηχανημάτων που διαθέτει ο Δήμος, μιας και για την ώρα βρίσκονται σε απομακρυσμένο σημείο. Προτάθηκε τα πιο μικρά εκχιονιστικά να μετακινήθουν στη διεύθυνση ηλεκτρολογικού υλικού στην οδό Αναπαύσεως.

-Να δημιουργηθεί μητρώο καταγραφής ευάλωτων πολιτών για να έχει εικόνα ο Δήμος σε ποια και πόσα σημεία της πόλης βρίσκονται.

-Να δημιουργηθεί μια κεντρική αίθουσα, εύκολα προσβάσιμη σε πολλούς πολίτες και ειδικά στους ευάλωτους, για τις συνθήκες ψύχους και καύσωνα  (εκτός από αυτές που λειτουργούν στη Λέσχη Φιλίας κάθε δημοτικής ενότητας).

-Να γίνει πιο εύκολη και γρήγορη η συνεννόηση με τους διευθυντές των σχολείων της Αθήνας όταν είναι να κλείσει λόγω επικείμενης κακοκαιρίας ένα σχολείο με απόφαση του Δήμου.

-Οι υπάλληλοι της Δημοτικής Αστυνομίας να εκπαιδευτούν στην οδήγηση των οχημάτων τους σε συνθήκες ένονης χιονόπτωσης στους δρόμους της πόλης

Οι νέες προσθήκες και οι επερχόμενες ασκήσεις στο πεδίο

Μιλώντας για τον σκοπό της άσκησης «Λευκοκράτης», ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, Ανδρεάς Γραμματικογιάννης λέει στο in τα εξής:

«Αυτό που μας απασχολεί δεν είναι τα μεμονωμένα περιστατικά αλλά μια γενικεύμενη κακοκαιρία που παραλύει την πρωτεύουσα. Την εποχή της κλιματικής κρίσης όσο πιο καλά προετοιμάζεσαι, τόσο πιο καλά ανταπεξέρχεσαι. Εξετάζουμε σενάρια όπως μιας εκτεταμένη χιονόπτωση σε όλη την  Αθήνα με πολλά, ταυτόχρονα συμβάντα. Θα ακολουθήσουν ασκήσεις στο πεδίο -σ.σ ηθοποιοί θα υποδυθούν τους πολίτες που αντιμετωπίζουν κίνδυνο-.  Στόχος, να δούμε τους χρόνους στους οποίους εκκενώνουμε τα σημεία, πώς μεταφέρουμε και που τους πολίτες που κινδυνεύουν κ.α. Η μία άσκηση σε ζωντανό χρόνο θα πραγματοποιηθεί το καλοκαίρι στις κατασκηνώσεις του Δήμου στον Αγιο Ανδρέα. Το σενάριο σε αυτή την περίπτωση θα είναι αυτό της πυρκαγιάς στην κατασκήνωση. Τον ερχόμενο Σεπτέμβριο σειρά θα πάρει η άσκηση σεισμού σε σχολείο εν ώρα λειτουργίας».

Στο πλαίσιο της αναβάθμισης του εξοπλισμού και των υπηρεσίων του τμήματος της Πολιτικής Προστασίας ο κ. Γραμματικογιάννης ανέφερς και τα εξής:

-Την προμήθεια πολυμορφικών οχημάτων τα οποία επιχειρούν σε μεγάλος εύρος φαινομένων – πυρόσβεση, χιόνια, καταιγίδες κ.τ.λ- με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης (σε διαδικασία διαγωνισμού).

– Την πρόσθηκη -πρόσφατα- 2 μηχανημάτων για ρίψη αλατιού στον στόλο των μηχανημάτων του Δήμου.

– Την κατεδάφιση 40 ετοιμόρρπων κτιρίων.

– Την πρόσθηκη άλλων 2 υπέρ σύγχρονων drone. Πρόκειται για τα αυτόνομα drone in a box, τα οποία τοποθετούνται σε ταράτσες κτιρίων ή«κουμπώνουν» σε οχήματα και μπορούν να δίνουν εικόνα απομακρυσμένα χωρίς την παρουσία χειριστή.

-Τα 12 δορυφορικά τηλέφωνα που διαθέτουν εδώ και λίγο καιρό οι επικεφαλείς της Πολιτικής Προστασίας και οι σχετικοί με το αντίκειμενο αντιδήμαρχοι, έτσι ώστε αν «πέσει» το δίκτυο η επικοινωνία και ο συντονισμός να συνεχιστεί μέσω αυτών.

-Την αναβάθμιση, με νέο τεχνολογικό εξοπλισμό και προσωπικό του Κέντρου Επιχειρήσεων, με ταυτόχρονη μεταφορά του στον 6ο όροφο του κτιρίου της Δημοτικής Αστυνομίας στην οδό Λιοσίων 22.