Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος ΙΓ’)

Η τραγωδία Προμηθεύς Δεσμώτης αποτελεί το μόνο σωζόμενο μέρος της αισχύλειας τριλογίας Προμήθεια (Προμηθεύς Πυρφόρος και Προμηθεύς Λυόμενος ήταν οι τίτλοι των δύο άλλων δραμάτων), που όπως και εκείνη των Δαναΐδων είχε κατά πάσαν πιθανότητα τέλος συμφιλιωτικό.

H τραγωδία πραγματεύεται το γνωστό μύθο του ανυπότακτου Tιτάνα Προμηθέα, φίλου και μεγάλου ευεργέτη της ανθρωπότητας, καθώς έκλεψε τη φωτιά από τους θεούς και την πρόσφερε στους ανθρώπους, οι οποίοι βελτίωσαν έτσι τη ζωή τους. Ο Δίας διέταξε να αλυσοδεθεί ο Τιτάνας στην άκρη του κόσμου, σε ένα βράχο ενός μοναχικού βουνού.

Στην εισαγωγική σκηνή του δράματος ο Ήφαιστος μαζί με τους ακολούθους του, το Κράτος και τη Βία (τη Δύναμη και τον Εξαναγκασμό), εκτελεί τη διαταγή. Η συμπόνια του θεού και η ωμότητα του Κράτους συνθέτουν έναν αντιθετικό διάλογο. Ο Προμηθέας μένει βουβός, και μόνο μετά την αποχώρηση των δεσμοφυλάκων ανοίγει το στόμα του για να θρηνήσει.

Ακολουθούν σκηνές στις οποίες ο δεμένος Τιτάνας διαλέγεται με επισκέπτες που εναλλάσσονται.

Αρχικά εμφανίζεται πάνω σε φτερωτό άρμα ο χορός των Ωκεανίδων, γεμάτος από συμπόνια για τον σκληρά τιμωρημένο Προμηθέα, στη συνέχεια ο ίδιος ο Ωκεανός πάνω σε ένα φτερωτό ζώο. Αυτός συμβουλεύει καλοπροαίρετα τον Τιτάνα να υποχωρήσει, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Στο επόμενο επεισόδιο εισέρχεται ορμητικά στη σκηνή η Ιώ, σπρωγμένη σε περιπλάνηση και απελπισία από τον έρωτα του Δία και την οργή της Ήρας. Προφητεύοντας το μέλλον της, ο Προμηθέας φανερώνει το δεσμό που ενώνει τα δύο αυτά θύματα του Δία: ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων, αγγίζοντας απαλά την Ιώ, θα της προσφέρει τη γαλήνη και θα την καταστήσει προμάμμη της γενιάς εκείνης που κάποτε, με τη φυγή των Δαναΐδων, θα φθάσει στο Άργος. Από αυτήν τη γενιά θα γεννηθεί ο Ηρακλής, που θα δώσει τέλος στα βάσανα του Προμηθέα.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Προμηθέας (Αλέξης Μινωτής) και ο χορός στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου («Προμηθεύς Δεσμώτης» 1963 – Αρχείο Εθνικού Θεάτρου).

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Α’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Β’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Γ’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Δ’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Ε’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος ΣΤ’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Ζ’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Η’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Θ’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος Ι’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος ΙΑ’)

Αισχύλος, το πνεύμα του δικαίου (Μέρος ΙΒ’)