Tα Σύννεφα του Σιλς Μαρία

Στο αποκορύφωμα της διεθνούς της καριέρας, η διάσημη ηθοποιός Μαρία Έντερς (Ζιλιέτ Μπινός) δέχεται μια πρόταση για να παίξει σε μία αναβίωση του θεατρικού έργου που την έκανε διάσημη πριν από είκοσι χρόνια. Τότε, όμως, ερμήνευε το ρόλο της Σίγκριντ, μιας ελκυστικής νέας κοπέλας που σαγηνεύει και τελικά οδηγεί στην αυτοκτονία το αφεντικό της, την Ελένα. Τώρα, της ζητείται να αναλάβει τον άλλο ρόλο, εκείνον της μεγαλύτερης σε ηλικία Ελένα. Μαζί με την προσωπική της βοηθό (Κρίστεν Στιούαρτ) αναχωρεί για να ξεκινήσει πρόβες στο Σιλς Μαρία, μια απομονωμένη περιοχή των Άλπεων. Μια νεαρή στάρλετ του Χόλιγουντ με έφεση στα σκάνδαλα (Κλόε Γκρέις Μόριτς) πρόκειται να υποδυθεί το ρόλο της Σίγκριντ, και η Μαρία βρίσκει τον εαυτό της στην άλλη πλευρά του καθρέφτη, πρόσωπο με πρόσωπο με μια διφορούμενα γοητευτική γυναίκα που αποτελεί, στην ουσία, μια ανησυχητική αντανάκλαση του ίδιου της του εαυτού.

Σταθερός θαμώνας του Φεστιβάλ των Καννών, ο Γάλλος σκηνοθέτης Ολιβιέ Ασαγιάς βρέθηκε πέρσι υποψήφιος για τέταρτη φορά για τον Χρυσό Φοίνικα, με την πιο ώριμη και σύνθετη δουλειά της καριέρας του. Ένας αεικίνητος δημιουργός, γνωστός για την ικανότητά του να ελίσσεται με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικά κινηματογραφικά είδη, επέλεξε με τα «Σύννεφα του Σιλς Μαρία» να αφηγηθεί μια φαινομενικά απλή ιστορία για το πέρασμα του χρόνου και τα σημάδια που αφήνει πάνω μας. Μόνο που μέσα από τη ραδιούργα σκηνοθεσία και το υπαινικτικό σενάριο του Ασαγιάς, η ταινία μετατρέπεται σε κάτι απείρως πιο περίπλοκο, μυστηριώδες και ιδιοφυές.

Το τίμημα της διασημότητας, το βάρος του χρόνου και των προσωπικών μας εμπειριών, η σχέση μας με το παρελθόν, η ματαιοδοξία του κόσμου του θεάματος και η αιώνια «σύγκρουση» ανάμεσα στο μαζικό ποπ θέαμα και την υψηλή τέχνη, είναι μερικά μόνο από τα θέματα που βρίσκουν αβίαστα θέση σε αυτό το λεπτοδουλεμένο φιλμ. Ταυτόχρονα, με μια σπάνια κατανόηση της γυναικείας φύσης, ο Ασαγιάς ξετυλίγει με συναρπαστικό τρόπο τις ιδιόμορφες δυναμικές ανάμεσα σε τρεις ολότελα διαφορετικές γυναίκες, οι οποίες, όμως, μοιάζουν να αποτελούν διαφορετικές όψεις του ίδιου νομίσματος, καθώς ανταλλάσσουν και μοιράζονται διαρκώς ζωές, ρόλους και θέσεις, σε ένα αδιάκοπο παιχνίδι ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μυθοπλασία.

Με φόντο το απόκοσμο τοπίο της ομότιτλης περιοχής των Άλπεων, που κόβει την ανάσα, και τους δυσοίωνους σχηματισμούς νεφών που αποτελούν σήμα κατατεθέν της, η ταινία συνιστά επίσης υπόδειγμα εμπνευσμένου και τολμηρού κάστινγκ, αντιπαραθέτοντας την πάντοτε επιβλητική παρουσία της σπουδαίας Ζιλιέτ Μπινός με τις νεαρές Κρίστεν Στιούαρτ και Κλόε Γκρέις Μόριτς, οι οποίες παραδίδουν εδώ τις καλύτερες και πιο απρόσμενες ερμηνείες της έως τώρα καριέρας τους.

Trivia

– Όπως και οι συμπατριώτες του σκηνοθέτες της Nouvelle Vague, Ζαν-Λικ Γκοντάρ και Φρανσουά Τριφό, πριν ξεκινήσει την καριέρα του ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος, ο Ολιβιέ Ασαγιάς εργάστηκε ως κριτικός για το θρυλικό περιοδικό Cahiers du Cinéma.

– Με τον ρόλο της στα «Σύννεφα του Σιλς Μαρία», η Κρίστεν Στιούαρτ έγινε η πρώτη Αμερικανίδα ηθοποιός που κέρδισε ποτέ Σεζάρ Γυναικείας Ερμηνείας.

– Σε συνέντευξή της, η Ζιλιέτ Μπινός αποκάλυψε πως ουσιαστικά δέχτηκε τον ρόλο της στον «Γκοτζίλα» (2014) προκειμένου να ταυτιστεί με τον χαρακτήρα της στα «Σύννεφα του Σιλς Μαρία», σχετικά με τη συμμετοχή της Μαρία Έντερς σε κινηματογραφικά μπλοκμπάστερ.

– Ο γαλλικός οίκος μόδας Chanel προμήθευσε τις ηθοποιούς με ρούχα, κοσμήματα, αξεσουάρ και μακιγιάζ, ενώ ταυτόχρονα προσέφερε ένα μέρος του μπάτζετ που επέτρεψε στον Ολιβιέ Ασαγιάς να πραγματοποιήσει το όνειρό του και να γυρίσει την ταινία σε φιλμ 35 χιλιοστών αντί ψηφιακά.

– Η περιοχή του Σιλς Μαρία στις Άλπεις αποτέλεσε αγαπημένο καταφύγιο του Γερμανού φιλόσοφου Φρίντριχ Νίτσε, ο οποίος εμπνεύστηκε εδώ την έννοια της «αιώνιας επιστροφής». Έγραφε στο ημερολόγιό του: «Αρχές Αυγούστου 1881, στο Σιλς Μαρία, 6.500 πόδια πάνω από το επίπεδο της θάλασσας και πολύ υψηλότερα πάνω από οτιδήποτε ανθρώπινο».

– Η ταινία του Ολιβιέ Ασαγιάς περιλαμβάνει μερικές διακριτικές, γόνιμες και απολύτως ενσωματωμένες αναφορές σε κλασικές ταινίες όπως το «Όλα για την Εύα» του Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς, η «Περσόνα» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και «Η Περιπέτεια» του Μικελάντζελο Αντονιόνι.

Βραβεία & Φεστιβάλ

– Υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών

– Σεζάρ Καλύτερου Β’ Γυναικείου Ρόλου για την Κρίστεν Στιούαρτ

– Βραβείο Louis Delluc Καλύτερης Ταινίας

– Συμμετοχή στα Φεστιβάλ Λοκάρνο, Τορόντο, Μονάχου, Νέας Υόρκης κ.α.

Η γνώμη των κριτικών

«Ένα σύνθετο, μαγευτικό και μελαγχολικό δράμα, ακόμα ένα θαρραλέο, ευφυές φιλμ από τον Ασαγιάς» – Robbie Collin, The Daily Telegraph

«Φέρνει στο μυαλό τα δράματα δωματίου του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν όσον αφορά την ένταση και την ψυχολογική πολυπλοκότητα της κεντρικής σχέσης, ωστόσο την ίδια στιγμή η κινηματογράφηση κόβει την ανάσα με τη ροή της, προκαλώντας μια αίσθηση ρομαντικής εγκατάλειψης» – Ben Sachs, Chicago Reader

«Ένα κομψό, ιδιοφυές δράμα, που ζωντανεύει μέσα από δυνατές ερμηνείες από τους Μπινός, Μόριτς και κυρίως την Στιούαρτ, για την οποία αυτή η ταινία σίγουρα θα σημάνει ένα νέο ξεκίνημα» – Matt Risley, Total Film

«Μια στοιχειωτική ματιά στις αγωνίες ενός επαγγέλματος όπου το θόλωμα των ορίων ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα αποτελεί τόσο αναγκαίο κομμάτι της δουλειάς όσο και σημαντικό κίνδυνο» – Chris Nashawaty, Entertainment Weekly

H ταινία θα προβληθεί στους κινηματογράφους στις 14 Μαίου από την Weird Wave