37

Με τη νεκρώσιμη ακολουθία του κανόνα του Πάσχα, αλλά και κατανυκτικούς ψαλμούς από το δικό του συμφωνικό έργο «Θεογεννήτωρ Μαρία», που έψαλαν μέσα στην εκκλησία οι φίλοι του, αποχαιρέτισε πλήθος κόσμου, με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια, το συνθέτη Μάριο Τόκα, στο Α Νεκροταφείο της Αθήνας την Τετάρτη.

Τον επικήδειο εκφώνησε ο Κύπριος υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Ανδρέας Δημητρίου, παρόντων του επίτιμου προέδρου του ΕΔΕΚ Β.Λυσαρίδη, του προέδρου του ΕΔΕΚ Γ.Ομήρου και άλλων επισήμων. Σε έντονα φορτισμένο κλίμα, ο ηθοποιός Γρηγόρης Βαλτινός διάβασε τον αποχαιρετισμό του Μίκη Θεοδωράκη, στον συνθέτη, η σορός του οποίου ήταν τυλιγμένη με τις δύο σημαίες, την ελληνική και την κυπριακή.

Κατά την ταφή του και πάλι οι φίλοι του τραγούδησαν «τη δική του πατρίδα» που «έχει μοιραστεί στα δυο, ποιο από τα δυο κομμάτια πρέπει ν αγαπώ», σε στίχους της Τουρκοκύπριας Νεσέ Γιασίν, τους οποίους μελοποίησε ο Μάριος Τόκας, εκφράζοντας «την ανάγκη για μια κοινή πατρίδα, ανάγκη διάχυτη ήδη από τα πρώτα έργα που μελοποίησε», όπως είπε, ανάμεσα σε άλλα, στον επικήδειο που εκφώνησε ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου, Ανδρέας Δημητρίου.

Για το έργο του Μάριου Τόκα, «την πολιτική και κοινωνική του ευθύνη, την ανταπόκριση σε κάθε κάλεσμα της πατρίδας, η πατρίδα τον τιμά με ευγνωμοσύνη», είπε ο κ. Δημητρίου. Κι ως δείγμα αυτής της ευγνωμοσύνης και τιμής στη μνήμη του, είναι η απόφαση της κυπριακής κυβέρνησης να δώσει, όπως τόνισε ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού, το όνομα του Μάριου Τόκα σε Μουσικό Σχολείο της Λεμεσσού, να προκηρύξει ένα βραβείο μουσικής δημιουργίας που επίσης θα φέρει το όνομα του συνθέτη και να προσφέρει μια υποτροφία για μουσικές σπουδές.

Βαθιά συγκινημένος, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δήλωσε μετά το τέλος της κηδείας κατά την έξοδό του από το Α Νεκροταφείο, πολιορκούμενος από δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία: «Αποχαιρέτισε το Μάριο ολόκληρος ο Ελληνισμός. Και η Ελλάδα και η Κύπρος, πιστεύω περιλαμβανομένων και των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι τραγουδούν τους στίχους η δική μου πατρίδα, σε κοινές εκδηλώσεις στην Κύπρο. Ήταν ο άνθρωπος του αγώνα, της αγάπης για την πατρίδα, ο ευαίσθητος άνθρωπος. Είμαι σίγουρος ότι μέσα από τις νότες του, τη μουσική του, θα ζει αιώνια. Έφυγε η σάρκα του Μάριου, θα μείνει όμως το πνεύμα και η ψυχή του».

Στο ταλέντο, την ευαισθησία και τη σοβαρότητα του Μάριου Τόκα αναφέρθηκε και ο Μίκης Θεοδωράκης, σε μήνυμά του, το οποίο διάβασε στη διάρκεια της νεκρώσιμης τελετής, στο ναό των Αγίων Θεοδώρων, ο ηθοποιός Γρηγόρης Βαλτινός, κάνοντας λόγο για «το γνήσια ελληνικό έργο του, το γεμάτο από τη θάλασσα και τον ουρανό της ιδιαίτερης πατρίδας του», όπως και για το ότι ποτέ «δεν έπαψε να συμμετέχει ενεργά στους αγώνες για το δίκιο της πατρίδας του».

Ο πρωθυπουργος Κώστας Καραμανλής σε δήλωση του τονίζει ότι «ο Μάριος Τόκας άφησε σημαντικές παρακαταθήκες στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής μουσικής. Το ταλέντο και η ποιότητα του χαρακτηρα του τον καταξίωσαν στην Ελλάδα, την Κύπρο και τις εστίες του οικουμενικού Ελληνισμού».

Είπαν…

Ερμηνευτές, στιχουργοί και τραγουδοποιοί μίλησαν για τον αξέχαστο μουσικοσυνθέτη στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου.

Μανώλης Μητσιάς (τραγουδιστής): «Είμαι θλιμμένος, πολύ θλιμμένος, γιατί πρώτα και κύρια έχασα ένα φίλο και μετά ένα συνθέτη που από την πρώτη στιγμή, από τα «Τραγούδια της παρέας», μου έδωσε και τραγούδησα υπέροχα τραγούδια».

Χάρις Αλεξίου (τραγουδίστρια): «Έχω συγκλονιστεί από το χαμό του και νομίζω πως όλη η Ελλάδα και η Κύπρος νοιώθουν το ίδιο γιατί ήταν πολύ αγαπητός. Ήταν επίσης σπουδαίος μελωδός ο Μάριος, για αυτό και τραγουδήθηκε πολύ από όλο τον κόσμο. Είχα την τύχη να τραγουδήσω Τόκα και θα κρατώ πάντοτε ζεστή στην ψυχή μου τη μνήμη του τρυφερού εκείνου ανθρώπου και συνθέτη».

Λευτέρης Παπαδόπουλος (στιχουργός): «Ο Μάριος Τόκας είναι ένας από τους καλύτερους συνθέτες. Ήταν λαϊκός γιατί λαϊκά ήταν και τα τραγούδια του, που ήταν τραγούδια όχι για κλειστούς χώρους, αλλά για μια απλωσιά, για γήπεδα, για παρέες και για φίλους. Με την απουσία του χάνει το τραγούδι, χάνει η Κύπρος».

Πασχάλης Τερζής (τραγουδιστής): «Είναι δύσκολες αυτές οι στιγμές και είναι δύσκολο να μιλάμε για έναν τόσο σημαντικό άνθρωπο τώρα που έφυγε, παρόλο που ειλικρινά έχω πολλές αγαθές, γλυκιές αναμνήσεις από τη σχέση μου με τον Μάριο».

Κώστας Χατζηχριστοδούλου (τραγουδιστής): Μου είναι δύσκολο να μιλώ για τον Μάριο στον παρελθόντα χρόνο αν και έχω -από την πρώτη μέχρι την τελευταία του στιγμή- ζήσει από κοντά το μαρτυρικό του Γολγοθά και τη Μεγάλη Βδομάδα που βίωσε».

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας-(τραγουδοποιός και ερμηνευτής): «Ο Μάριος ήταν πάντα σαν ένα αξίωμα στην ελληνική μουσική, στην οποία άφησε έργο και ήθος. Ο Μάριος ήταν ένας άνθρωπος ευγενικός και χαμηλών τόνων, ένας άνθρωπος τρυφερός, ένας Τόκας της Κύπρου και της Ελλάδας».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ