38

Το Ίδρυμα Π. και Μ.Κυδωνιέως στη Χώρα της Ανδρου έχει από το 1995 συστήσει τον εικαστικό θεσμό «Πλόες» προβάλλοντας επιλεγμένα παλαιότερα, άγνωστα και καινούργια έργα καλλιτεχνών που διαμόρφωσαν και συνεχίζουν δημιουργικά να συμβάλλουν στην ιστορία της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής τέχνης.

Ο καθιερωμένος και γνωστός πλέον θεσμός αποσκοπεί στην ανάδειξη των σημαντικότερων δημιουργών, οι οποίοι ανήκουν σε διάφορες γενιές και μεταπολεμικά οικοδόμησαν τόσο τον αισθητικό προβληματισμό όσο και την πολυμορφία της τέχνης των ημερών μας.

Στόχος του συγκεκριμένου θεσμού ήταν και συνεχίζει να είναι η υπόδειξη της διευρυμένης έννοιας του εικαστικού ρεαλισμού, ο οποίος δεν περιορίζεται στην αναπαραστατικότητα, αλλά περιλαμβάνει τα υλικά, τους ποικίλους τρόπους σύνταξης και παρουσίας της μορφής, τις εκφραστικές αισθητικές ηθικές και κριτικές της παραμέτρους, καθώς και τη λειτουργία της ίδιας της εικαστικής πράξης ως ενεργού συντελεστή ευαισθητοποίησης στο πολιτιστικό και κοινωνικό γίγνεσθαι.

Φέτος οι «Πλόες ΙΧ» διανύουν την ένατη χρονιά τους, παρουσιάζοντας στις αίθουσες του Ιδρύματος Π. και Μ.Κυδωνιέως τα έργα δύο ζωγράφων και εκπαιδευτικών, του Δημοσθένη Κοκκινίδη και του Σωτήρη Σορόγκα, οι οποίοι παράλληλα με την εικαστική τους διαδρομή 45 ετών δίδαξαν και ως καθηγητές στα Ανώτατά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ο πρώτος στην ΑΣΚΤ και ο δεύτερος στο ΕΜΠ).

Με υπότιτλο «Μνήμες και Πραγματικότητα» οι δύο αυτοί καλλιτέχνες εκθέτουν έργα τους που φαινομενικά δεν έχουν μεταξύ τους πολλές εκλεκτικές συγγένειες, αν και τα πράγματα είναι διαφορετικά σε μια βαθύτερη επισκόπηση.

Επελέγησαν μάλιστα ειδικά, προκειμένου να αποτραπεί η συνήθης «ομογενοποίηση» που αφορά στη μορφολογία ή στη θεματολογία μιας κοινής παρουσίασης, δίνοντας την ευκαιρία στον θεατή να στοχαστεί γύρω από ζητήματα που φωτίζουν και αναδεικνύουν την ίδια την εικαστική λειτουργία και πράξη, μέσα από μια πολύχρονη μνήμη και την εκάστοτε επίκαιρη, καθημερινή πραγματικότητα.

Τόσο ο Δημοσθένης Κοκκινίδης όσο και ο Σωτήρης Σόρογκας υπήρξαν, εκτός των άλλων, ιδρυτικά μέλη της «Ομάδας για την Επικοινωνία και την Τέχνη» (1961), που στόχευε να φέρει το ευρύ κοινό σε επαφή με την τέχνη, έξω από τους καθιερωμένους χώρους διακίνησης και εμπορίας της.

Στο εικαστικό πεδίο οι δύο αυτοί ζωγράφοι δημιούργησαν έργα αντλώντας στοιχεία από την παράδοση και εκφράζοντας τα μέσα από τα ιδιώματα του μοντερνισμού. Η ζωγραφική τους συνδυάζει την παραστατικότητα με την αφαίρεση, ενώ οι συγκινησιακές αντιδράσεις που προκαλεί εμπερικλείουν μια κριτική και αναθεωρητική διάσταση, η οποία εστιάζει στη φύση, στο ποιόν, στα είδη και στον τρόπο του εικονισμού.

Το θέμα δεν είναι αυτοσκοπός στα έργα τους αλλά μέσο, λειτουργώντας αλληγορικά, καθώς η όποια αληθοφάνεια προτρέπει σε ανατροφοδότηση της εννοιοδοσίας της.

Μέσα από τους εκτιθέμενους πίνακες των δύο αυτών καλλιτεχνών, διακρίνεται όχι η «ελληνικότητα» (με τους φαύλους ιδεολογισμούς της), αλλά η εντοπιότητα με όρους πνευματικής ηθικής και αισθητικής διάστασης, ενώ η αναδυόμενη νοσταλγία, σχετιζόμενη με τη μνήμη, μετατρέπεται στα έργα τους σε νόστο, που ανακαλεί αρχετυπικές καταστάσεις. Το οικείο μετατρέπεται σε παράδοξο και αλλότριο, με υπονόμευση των συμβάσεων.

Στα έργα του Δημοσθένη Κοκκινίδη παρατηρείται ένας αποσυμβολισμός αναφορικά με τα χρώματα (π.χ. το κόκκινο συχνά δεν αντιστοιχεί στη χαρά, αλλά στην ασφυκτική καταπίεση), ενώ στα έργα του Σωτήρη Σόρογκα, ο αποσυμβολισμός εστιάζεται στο φως που δεν φωτίζει, αλλά φθείρει και εξαχνώνει τα αντικείμενα.

Η όποια παραστατικότητα στα έργα και των δύο ζωγράφων εκφράζεται αντινατουραλιστικά, εμφανίζοντας έναν ρεαλισμό απρόσωπο που αναδύει εικονιστικές πτυχές οι οποίες έρχονται στην επιφάνεια από το συλλογικό υποσυνείδητο, φωτίζοντας εν τέλει υπαρξιακά και μεταφυσικά προβλήματα του ανθρώπου, ως εγγενή προβλήματα της ίδιας της ζωγραφικής.

Την έκθεση συνοδεύει έγχρωμος δίγλωσσος κατάλογος, τον οποίο έχει επιμεληθεί (όπως και τη διάρθρωση των έργων στους χώρους του Ιδρύματος Π. και Μ.Κυδωνιέως), η ιστορικός τέχνης Αθηνά Σχινά, στην οποία έχει ανατεθεί και η καλλιτεχνική διεύθυνση των πολιτιστικών εκδηλώσεων του Ιδρύματος.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 26 Ιουλίου, στις 20:00. Θα παραμείνει ανοικτή έως τις 28 Σεπτεμβρίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ