Ο αστυνομικός που ο Έπσταϊν δεν μπορούσε να σταματήσει

Ο Μάικλ Ράιτερ είχε αντιμετωπίσει δολοφόνους, διακινητές ναρκωτικών και ανθρώπους του οργανωμένου εγκλήματος πολύ πριν βρεθεί απέναντι στον Τζέφρι Έπσταϊν. Ως αστυνομικός και αργότερα αρχηγός της αστυνομίας του Παλμ Μπιτς, είχε συμμετάσχει σε ορισμένες από τις σημαντικότερες υποθέσεις της περιοχής. Είχε ερευνήσει τον θάνατο από υπερβολική δόση του Ντέιβιντ Κένεντι, γιου του Ρόμπερτ Κένεντι, είχε οδηγήσει μεγάλες επιχειρήσεις κατά των ναρκωτικών, είχε συμβάλει στη σύλληψη του κατά συρροή δολοφόνου Σκοτ Έρσκιν και είχε βρεθεί αντιμέτωπος με επικίνδυνους κακοποιούς που δεν δίσταζαν να τον απειλούν ακόμη και μέσα στις δικαστικές αίθουσες.

Τίποτα, όμως, δεν τον είχε προετοιμάσει για την υπόθεση που σήμερα θεωρεί τη μεγαλύτερη αποτυχία του αμερικανικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης.

Η αρχή μιας υπόθεσης που έμελλε να αλλάξει τα πάντα

Ο Ράιτερ άκουσε για πρώτη φορά το όνομα του Τζέφρι Έπσταϊν το 2002, όταν ο χρηματιστής έκανε δωρεά σε πρόγραμμα υποτροφιών για τα παιδιά των αστυνομικών του Παλμ Μπιτς.

Τότε δεν υπήρχε κανένας λόγος να τον θεωρήσει ύποπτο. Αντιθέτως, ο Έπσταϊν εμφανιζόταν ως ένας ακόμη πλούσιος κάτοικος της περιοχής που προσέφερε χρήματα σε κοινωφελείς σκοπούς.

Στα επόμενα χρόνια πραγματοποίησε και άλλες δωρεές προς το αστυνομικό τμήμα, χρηματοδοτώντας εξοπλισμό ανάλυσης βίντεο, προσομοιωτές εκπαίδευσης όπλων και συστήματα ταυτοποίησης δακτυλικών αποτυπωμάτων.

Παράλληλα, όμως, άρχισαν να συσσωρεύονται μικρά περιστατικά που προκαλούσαν ερωτήματα.

Το 2004 η αστυνομία εντόπισε μια 17χρονη κοπέλα στην έπαυλή του. Η ίδια εξήγησε ότι χρησιμοποιούσε την πισίνα του. Άλλες αναφορές μιλούσαν για νεαρές γυναίκες που έμπαιναν και έβγαιναν από το σπίτι του σε καθημερινή βάση.

Ο Ράιτερ άρχισε να υποψιάζεται ότι η γενναιοδωρία του Έπσταϊν ίσως εξυπηρετούσε κάτι περισσότερο από φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Το κορίτσι που αποκάλυψε το δίκτυο

Τον Μάρτιο του 2005 μια γυναίκα κατήγγειλε ότι η 14χρονη θετή κόρη της είχε κακοποιηθεί σεξουαλικά από έναν εύπορο κάτοικο του Παλμ Μπιτς.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν γρήγορα ότι ο ύποπτος ήταν ο Τζέφρι Έπσταϊν.

Η έρευνα αποκάλυψε ένα οργανωμένο σύστημα στρατολόγησης ανήλικων κοριτσιών. Τα περισσότερα προέρχονταν από το Γουέστ Παλμ Μπιτς και μεταφέρονταν με αυτοκίνητα ή ταξί στην έπαυλη του Έπσταϊν.

Η υπόσχεση ήταν πάντα η ίδια: θα αμείβονταν για να του κάνουν μασάζ.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκέντρωσαν οι αστυνομικοί, τα «μασάζ» αποτελούσαν στην πραγματικότητα πρόσχημα για σεξουαλική εκμετάλλευση.

Οι περισσότερες από τις κοπέλες ήταν ηλικίας από 13 έως 16 ετών.

Ο Ράιτερ ανέθεσε την υπόθεση στον κορυφαίο ντετέκτιβ του τμήματος, Τζο Ρεκάρεϊ. Μαζί άρχισαν να συγκεντρώνουν στοιχεία, τηλεφωνικά αρχεία και καταθέσεις θυμάτων.

Η υπόθεση γρήγορα πήρε τεράστιες διαστάσεις.

Η σύγκρουση με την εισαγγελία

Αρχικά ο εισαγγελέας της κομητείας Παλμ Μπιτς, Μπάρι Κρίσερ, εμφανίστηκε θετικός.

Σύμφωνα με τον Ράιτερ, είχε δηλώσει ότι ένας άνθρωπος που κακοποιούσε τόσα πολλά κορίτσια θα έπρεπε να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή.

Σύντομα όμως η στάση του άλλαξε.

Ο Έπσταϊν προσέλαβε μερικούς από τους πιο ισχυρούς δικηγόρους των Ηνωμένων Πολιτειών, μεταξύ των οποίων και τον Άλαν Ντέρσοβιτς.

Η υπερασπιστική γραμμή ήταν επιθετική. Οι δικηγόροι υποστήριζαν ότι τα κορίτσια είχαν λάβει χρήματα, ότι έλεγαν ψέματα για την ηλικία τους και ότι αναζητούσαν οικονομικό όφελος.

Ο Κρίσερ άρχισε να αντιμετωπίζει την υπόθεση ως δύσκολα κερδίσιμη.

Ο Ράιτερ και ο Ρεκάρεϊ είχαν εντελώς διαφορετική άποψη.

Για εκείνους επρόκειτο για παιδιά που έπεφταν θύματα ενός πανίσχυρου ανθρώπου ο οποίος αξιοποιούσε τα χρήματα, την επιρροή και τους δικηγόρους του για να προστατευθεί.

Παρότι ο Ρεκάρεϊ συνέταξε εντάλματα σύλληψης και πλήρεις δικογραφίες, η εισαγγελία αρνήθηκε να τα εγκρίνει.

Τελικά η υπόθεση παραπέμφθηκε σε σώμα ενόρκων, όμως οι αστυνομικοί θεώρησαν ότι παρουσιάστηκε με τρόπο που υποβάθμιζε τη σοβαρότητά της.

Ο πόλεμος εναντίον του Ράιτερ

Όσο προχωρούσε η έρευνα, τόσο ο ίδιος ο Ράιτερ γινόταν στόχος.

Ιδιωτικοί ερευνητές που εργάζονταν για λογαριασμό του Έπσταϊν έψαχναν εξαντλητικά το παρελθόν του. Επικοινωνούσαν ακόμη και με δασκάλους του από τα παιδικά του χρόνια.

Ένας από τους σωματοφύλακες του Έπσταϊν μετακόμισε δίπλα στο σπίτι του.

Ο Ράιτερ πίστευε ότι κάποιος μέσα στην αστυνομία ή στην εισαγγελία ενημέρωνε τον Έπσταϊν για τις κινήσεις των αρχών. Όταν οι αστυνομικοί εμφανίστηκαν με ένταλμα στην έπαυλή του το 2005, οι υπολογιστές είχαν ήδη εξαφανιστεί.

Παράλληλα, ισχυρά πρόσωπα της κοινωνίας του Παλμ Μπιτς του ζητούσαν να σταματήσει.

Σε κατάθεσή του αργότερα υποστήριξε ότι ο Τζέρι Γκόλντσμιθ, εξέχον μέλος της τοπικής ελίτ, του είπε ότι είχε εκθέσει το Παλμ Μπιτς μετατρέποντας την υπόθεση σε εθνικό θέμα.

Το FBI και η μεγάλη απογοήτευση

Όταν έγινε σαφές ότι η πολιτειακή εισαγγελία δεν θα προχωρούσε σε ουσιαστικές διώξεις, ο Ράιτερ παρέδωσε την υπόθεση στο FBI.

Πίστευε ότι οι ομοσπονδιακές αρχές θα αναλάμβαναν αποφασιστική δράση.

Αντί γι’ αυτό, βρέθηκε στο περιθώριο.

Παρότι ο ίδιος και ο Ρεκάρεϊ είχαν περάσει σχεδόν έναν χρόνο συλλέγοντας στοιχεία και καταθέσεις, οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς δεν τους κρατούσαν ενήμερους για τις εξελίξεις.

Την ίδια στιγμή, τα θύματα και οι οικογένειές τους συνέχιζαν να δέχονται πιέσεις.

Σύμφωνα με τον Ράιτερ, ιδιωτικοί ερευνητές παρακολουθούσαν τα κορίτσια, εμφανίζονταν στα σπίτια τους και τα εκφόβιζαν.

Οι οικογένειες άρχισαν να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο σύστημα.

Η συνάντηση με τον Άλεξ Ακόστα

Βλέποντας την υπόθεση να καθυστερεί, ο Ράιτερ ζήτησε προσωπική συνάντηση με τον τότε ομοσπονδιακό εισαγγελέα Άλεξ Ακόστα.

Του υπενθύμισε τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει κατά την ορκωμοσία του και τον ρώτησε ευθέως ποιος αποφασίζει αν ο Έπσταϊν θα διωχθεί ομοσπονδιακά.

Ο Ράιτερ πίστευε ότι οι δικηγόροι του Έπσταϊν κατάφερναν να επηρεάζουν και το ομοσπονδιακό σύστημα, όπως είχαν επηρεάσει προηγουμένως την πολιτειακή εισαγγελία.

Η απάντηση που έλαβε δεν τον καθησύχασε.

Η συμφωνία που σόκαρε τα θύματα

Το 2008 ανακοινώθηκε η συμφωνία ομολογίας ενοχής.

Ο Έπσταϊν απέφυγε την ομοσπονδιακή δίωξη και τέσσερις κατονομαζόμενοι συνεργοί του έλαβαν ασυλία.

Δήλωσε ένοχος σε δύο πολιτειακές κατηγορίες και καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλάκισης.

Στην πράξη εξέτισε μόλις 13 μήνες – με προνομιακούς όρους.

Το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του πέρασε εκτός φυλακής μέσω προγράμματος εργασιακής άδειας που ενέκρινε η Υπηρεσία Σερίφη της κομητείας Παλμ Μπιτς.

Η συμφωνία παρέμεινε μυστική για μήνες και οι λεπτομέρειές της αποκαλύφθηκαν πολύ αργότερα.

Για πολλούς, αποτέλεσε σύμβολο της διαφορετικής μεταχείρισης που απολαμβάνουν οι ισχυροί.

Η τελευταία μάχη

Το 2019 το FBI επικοινώνησε ξανά με τον Ράιτερ όταν βρέθηκαν δύο κιβώτια με αρχεία της υπόθεσης στην κατοχή της χήρας του Τζο Ρεκάρεϊ, ο οποίος είχε πεθάνει το 2018.

Κατά την κατάθεσή του επανέλαβε όλες τις καταγγελίες του για τις πιέσεις, τις διαρροές και τα εμπόδια που αντιμετώπισε η έρευνα.

Σύμφωνα με έγγραφα της υπόθεσης, ανέφερε επίσης ότι μετά τη σύλληψη του Έπσταϊν είχε δεχθεί τηλεφώνημα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος του είπε ότι οι δραστηριότητες του χρηματιστή ήταν γνωστές επί χρόνια στη Νέα Υόρκη και στο Παλμ Μπιτς.

Ο Τραμπ φέρεται επίσης να του είπε ότι η Γκισλέιν Μάξγουελ ήταν η βασική συνεργάτιδα του Έπσταϊν και τον προέτρεψε να στρέψει την προσοχή του σε εκείνη. Σύμφωνα με την καταγραφή της συνέντευξης στο FBI, ανέφερε ακόμη ότι κάποτε βρέθηκε σε χώρο όπου παρευρίσκονταν έφηβα κορίτσια μαζί με τον Έπσταϊν και ότι αποχώρησε αμέσως.

Παρά τα όσα άκουσε όλα αυτά τα χρόνια, ο Ράιτερ επιμένει ότι δεν βρήκε ποτέ στοιχεία που να συνδέουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τα εγκλήματα του Έπσταϊν.

Σήμερα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την έναρξη της έρευνας, εξακολουθεί να θεωρεί την υπόθεση μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες του αμερικανικού συστήματος δικαιοσύνης.

Για τον ίδιο, το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο οι πράξεις του Έπσταϊν, αλλά το γεγονός ότι επί χρόνια άνθρωποι σε θέσεις εξουσίας δεν κατάφεραν ή δεν θέλησαν να τον σταματήσουν.

Όπως υποστηρίζει, η υπόθεση αποκάλυψε σοβαρές αδυναμίες στον τρόπο λειτουργίας των θεσμών, ενώ ανέδειξε και την επιρροή που μπορούν να ασκήσουν ο πλούτος, οι πολιτικές διασυνδέσεις και η κοινωνική ισχύς πάνω στη δικαιοσύνη.

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι μετά τις αποκαλύψεις για τον Έπσταϊν και τη Γκισλέιν Μάξγουελ έχουν γίνει ορισμένες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, ωστόσο θεωρεί ότι η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται αλλού.

«Το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας θα είναι αν το σύστημα μάθει από τα λάθη του και εφαρμόσει όσα διδάχθηκε από αυτά», έχει δηλώσει.

Μια παρόμοια εικόνα δίνει και ο Τζακ ΜακΝτόναλντ, πρώην δημοτικός σύμβουλος και δήμαρχος του Παλμ Μπιτς, ο οποίος θεωρεί ότι ο Ράιτερ ήταν ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που προσπάθησαν να αντισταθούν στην επιρροή του Έπσταϊν όταν οι περισσότεροι απέφευγαν να συγκρουστούν μαζί του.

«Ο Ράιτερ ήταν ο μοναδικός άνθρωπος που στεκόταν εκεί μόνος του», είπε.

«Ήταν απλώς ο αρχηγός της αστυνομίας μιας μικρής πόλης απέναντι σε έναν εξαιρετικά ισχυρό άνθρωπο. Αν το σύστημα τον είχε ακούσει, ο Έπσταϊν θα είχε σταματήσει πολύ νωρίτερα».

Για πολλούς από όσους παρακολούθησαν την υπόθεση από κοντά, αυτή είναι και η ουσία της ιστορίας. Όχι μόνο το πώς ένας πλούσιος και ισχυρός άνδρας κατάφερε να αποφύγει για χρόνια τις συνέπειες των πράξεών του, αλλά και το πώς ένας τοπικός αρχηγός αστυνομίας και μια μικρή ομάδα ερευνητών προσπάθησαν να τον σταματήσουν, βρέθηκαν αντιμέτωποι με πολιτικές πιέσεις, ισχυρούς δικηγόρους, επιθέσεις στα μέσα ενημέρωσης και θεσμικά εμπόδια, χωρίς τελικά να καταφέρουν να πετύχουν το αποτέλεσμα που θεωρούσαν ότι επέβαλλαν τα στοιχεία της υπόθεσης.

Σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα, ο Μάικλ Ράιτερ εξακολουθεί να πιστεύει ότι η υπόθεση Έπσταϊν δεν αποτελεί απλώς ένα σκάνδαλο σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά ένα μάθημα για το πώς μπορεί να αποτύχει η δικαιοσύνη όταν έρχεται αντιμέτωπη με τον πλούτο, την επιρροή και την εξουσία.

*Mε πληροφορίες από: Miami Herald