20 Απριλίου 1967. Δεκαπέντε ώρες πριν δράση η συμμορία του Παπαδόπουλου, η Αθήνα κυλούσε στον γνωστό για την εποχή ρυθμό της, μ’ όλα τα χαρακτηριστικά καλλιτεχνικά, προεκλογικά, πολιτικά και άλλα συμβάντα. Παρά τις ανησυχίες των «καλώς ενημερωμένων» κι’ όλων εκείνων που υποψιαζόντουσαν πως κάτι… μαγειρεύεται — όχι φυσικά πραξικόπημα, μα για κάτι ανησυχούσαν. Αλλά ας ζήσουμε για λίγο τον ρυθμό του τελευταίου απογεύματος, της τελευταίας ελεύθερης νύχτας των Αθηνών.


«ΤΑ ΝΕΑ», 21.4.1975, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Οι αναγνώστες των εφημερίδων διάβαζαν:

«Αχρηστεύθηκε το ψυχολογικό όπλο της δικτατορίας, αμηχανία στα Ανάκτορα. Αναταραχή στη Δεξιά. Οι εκλογές (σ.σ. είχαν προκηρυχθεί για τις 28 Μαΐου) θα γίνουν οριστικά με την ενισχυμένη αναλογική».

«Αναμένεται η έκδοση επισήμου δηλώσεως του Λευκού Οίκου ότι αποκηρύσσονται τα καθεστώτα χούντας».

«Διεθνή αγανάκτηση προκαλεί ο ρόλος της αμερικανικής ΚΥΠ».


Σε σελίδα των «ΝΕΩΝ» ο αντιστράτηγος κ. Ιορδανίδης έγραφε για την «στρατοκρατική μαφία», ο κ. Ψαθάς ασχολείται με τον Τουρισμό και τις Δημόσιες Σχέσεις. Μάθαιναν ακόμη οι αναγνώστες μας κείνη τη μέρα ότι προσσεληνώθη ο «Σορβέιορ» (σ.σ. Surveyor 3), ότι άρχισε το σκάψιμο και τις φωτογραφίσεις, καθώς κι’ ένα σωρό άλλα θέματα της καθημερινής ζωής.

Στα γνωστά καφενεία και ζαχαροπλαστεία της καλλιτεχνικής και πολιτικής σουρντίνας (σ.σ. εξ όσων μπορούμε να εικάσουμε, η λέξη χρησιμοποιείται εδώ με την έννοια του καταλαγιάσματος, του μετριασμού της έντασης και των παθών), οι Αθηναίοι σχολίαζαν την δίκη των δύο δημοσιογράφων για τα «Αυγουστιανά», την επιστράτευση των υπαλλήλων του ΟΤΕ, την αναγγελία για την ίδρυση Ενώσεως Κινηματογραφικών Κριτικών, την χθεσινή τηλεοπτική εμφάνιση του Γιάννη Τσαρούχη, την προκήρυξη για την κάλυψη των εδρών στην Ακαδημία Αθηνών (μία έδρα στρατιωτικών επιστημών, δύο λογοτεχνίας κ.λπ.), την έναρξη της εβδομάδος ανθισμένης αμυγδαλιάς και άλλα πολλά θέματα της καθημερινότητας.


Μια ματιά στα θέατρα και θα δούμε ότι κείνο το βράδυ έπαιζαν μερικά πολύ χαρακτηριστικά, προφητικά μπορούμε να πούμε, έργα:

ΑΘΗΝΩΝ. «Σκιά» του Νικοντέμι.

ΒΑΣΙΛΙΚΟ. «Ταξίδι μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα» του Ο’Νηλ.

ΓΚΛΟΡΙΑ. «Η πιο μεγάλη απάτη» με τον Ηλιόπουλο.

ΠΟΡΕΙΑ. «Λεκέδες» με την Νέα Σκηνή.

ΑΚΡΟΠΟΛ. «Λαγοί με πετραχήλια».

ΑΛΑΜΠΡΑ. Ο «Αχόρταγος» του Ψαθά.


Και δύο χαρακτηριστικά έργα που παιζόντουσαν στον κινηματογράφο: «Τρεις γαμπροί και μια νύφη» στην ΑΘΗΝΑ και «Η νύχτα των Στρατηγών» στο ΗΡΑΙΟΝ.

Η Πέμπτη 20 Απριλίου είχε περάσει. Οι σκοτεινές πρώτες ώρες της 21ης βρήκαν πολλούς νυκτόβιους Αθηναίους να συζητούν σε ζαχαροπλαστεία και ταβερνάκια για την νίκη της ΑΕΚ επί της Βαρντάρ (σ.σ. στο πλαίσιο του Βαλκανικού Κυπέλλου, η αθηναϊκή ομάδα είχε αναμετρηθεί με τη γιουγκοσλαβική Βαρντάρ Σκοπίων) με 1-0 και περισσότερο για τις προσεχείς εκλογές.


«ΤΑ ΝΕΑ», 21.4.1975, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Συνάδελφος δημοσιογράφος πρόσεξε πως οι δυο κινηματογράφοι στην γειτονιά του έπαιζαν έργα που από μέρες ήθελε να δη. Η ΑΡΜΟΝΙΑ το «Κοντσέρτο για πολυβόλα» και ο ΕΡΜΗΣ το «Ήσαν όλοι τους τρελλοί». Και οι δύο τίτλοι των έργων βρήκαν απόλυτη έκφραση στα πρόσωπα και στα έργα των Απριλιανών πραξικοπηματιών, την επομένη μέρα.

*Άρθρο που έφερε τον τίτλο «Απρίλης 1967 – Αθήνα, ώρα μηδέν…» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Τα Νέα» τη Δευτέρα 21 Απριλίου 1975, στην πρώτη επί Μεταπολιτεύσεως θλιβερή επέτειο του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών.

Ειδήσεις Σήμερα: