Σοκ και Όσκαρ: Από το «φόρεμα-κύκνος» της Μπιορκ στο δεξί πόδι της Τζολί – Εφτά Oscar looks που άλλαξαν τους κανόνες

Το κόκκινο χαλί των βραβείων Όσκαρ είναι πολλά. Αρένα για δηλώσεις, πόζα για μπράντες, προθάλαμος για να δειγματίσει κάθε σταρ τις εμπορικές του συμφωνίες -αλήθεια, το κόκκινο χαλί των Όσκαρ είναι μια κούρσα από μόνο του.

Μια αυστηρά ελεγχόμενη ζώνη με ερωτήσεις συμφωνημένες και απαντήσεις προσεκτικά δοσμένες για να μην προσβληθεί κάτι/κάποιος/ό,τι εκεί έξω, το το red carpet είναι μια πίστα που όταν δεν παίζει το παιχνίδι με τους όρους του, το απογειώνει ξαναγράφοντας το ξανά από την αρχή.

Η αξία του σοκ δεν έχει πουθενά αλλού μεγαλύτερη σημασία από εδώ, την άτυπη πασαρέλα των τοτέμ της σόου μπιζ -ευτυχώς που μερικά από αυτά θελησαν να κάνουν δηλώσεις με τις εμφανίσεις τους, από αυτές που γίνονται χωρίς λόγια.

Μέσα στις δεκαετίες των Όσκαρ, δημιουργίες που δεν περιορίστηκαν στα στενά όρια της κομψότητας, αλλά λειτούργησαν ως μανιφέστα προσωπικής έκφρασης, πολιτικής παρέμβασης ή ακόμα και καλλιτεχνικής επανάστασης τράβηξαν βλέμματα, φλας και σχολιάστηκαν με μένος ή θαυμασμό. Σίγουρα συζητήθηκαν.

Αν και ορισμένες από τις παρακάτω εμφανίσεις αντιμετωπίστηκαν αρχικά με σκεπτικισμό ή και απόλυτη ειρωνεία από τους κριτικούς μόδας, ο χρόνος τις δικαίωσε πανηγυρικά από τον χρόνο.

Η δύναμη τους είναι η τόλμη τους να σπάσουν τα πρέπει, μετατρέποντας την πλατφόρμα δημοσιότητας των Όσκαρ σε ένα βήμα για να ανοίξουν συζητήσεις -ακόμη και αν ξεκίνησαν από ένα δεξί πόδι στην πρώτη γραμμή, αυτό της Αντζελίνα Τζολί.

Με αφορμή τη βραδιά που σε λίγες ώρες από τώρα θα μετράει κερδισμένους, χαμένους, ανατρέχουμε σε επτά στιγμές που η μόδα στα βραβεία της Ακαδημίας προκάλεσε σκάνδαλο, χλευάστηκε από τους κριτικούς και τελικά έγινε κομμάτι του μύθου του αγαλματιδίου που ανεβάζει (ή κόβει) κασέ.

Όταν το 2001 η Μπιορκ εμφανίστηκε στην τελετή των Όσκαρ με το περίφημο φόρεμα-κύκνο του σχεδιαστή Marjan Pejoski, οι κριτικοί μόδας έκαναν λόγο για μια από τις πιο ανόητες εμφανίσεις στην ιστορία.

Σήμερα, 25 χρόνια μετά, η Ισλανδή καλλιτέχνιδα έχει δικαιωθεί πλήρως, η εμφάνιση είναι θρυλική, ο παράγοντας wow δεν έχει σκονιστεί και η απαξίωση έγινε αποθέωση. Δεν ήταν η πρώτη.

Η ιστορία των προκλήσεων ξεκινά ήδη από το 1969, όταν η Μπάρμπρα Στρέιζαντ παρέλαβε το Όσκαρ της με ένα διάφανο σύνολο του Arnold Scaasi που άφησε εμβρόντητο το κοινό.

Αντίστοιχα, το 1986, η Σερ αποφάσισε να εκδικηθεί την Ακαδημία που δεν την πρότεινε για το Mask, εμφανιζόμενη με ένα εκκεντρικό σύνολο του Bob Mackie και ένα εντυπωσιακό κεφαλόδεσμο με φτερά.

Από την άλλη, η Σάρον Στόουν το 1996 απέδειξε ότι το στιλ δεν απαιτεί πάντα περιουσία, συνδυάζοντας μια φούστα υψηλής ραπτικής με ένα βαμβακερό ζιβάγκο Gap, μια κίνηση που θεωρείται πλέον μάθημα «high-low» ντυσίματος.

Το 1999 η Σελίν Ντιόν βρέθηκε στις λίστες με τις πιο κακοντυμένες επειδή επέλεξε να φορέσει ένα σμόκιν του John Galliano ανάποδα. Η ίδια δήλωσε αργότερα πως η επιλογή της ήταν απλώς μπροστά από την εποχή της. «Αν το έκανα σήμερα, πάλι θα συζητιόταν» είχε πει η ντίβα από τον Καναδά δικαίως.

View this post on Instagram

A post shared by BBC Culture (@bbc_culture)

Το 2012, το βελούδινο φόρεμα της Αντζελίνα Τζολί με το βαθύ σκίσιμο έγινε η πρώτη μεγάλη viral στιγμή των Όσκαρ, με το δεξί της πόδι να αποκτά δικό του λογαριασμό στα κοινωνικά δίκτυα.

Η συγκυρία βοήθησε πολύ το μέλος της Τζολί να γίνει δημοφιλές καθώς το στιγμιότυπο συνέβη όταν η επέλαση των μιμιδίων στα social media ξεκινούσε.

To πόδι της Τζολί που για τα κομψευόμενα media ήταν «sophisticated, όχι sexy» απέκτησε το δικό του λογαριασμό στο Twitter.

Aναπαράχθηκε μετά το κόκκινο χαλί στη σκηνή της τελετής όταν οι τρεις σεναριογράφοι της ταινίας Οι Απόγονοι, μιμήθηκαν τη στάση της ενώ παραλάμβαναν το βραβείο τους και έγινε meme ξανά και ξανά.

Ακόμη και σήμερα μια από τις πιο πολυσυζητημένες εμφανίσεις της σταρ. Βέβαια, όταν ρωτήθηκε αν είχε καταλάβει τι συνέβη με το σκίσιμο, η Τζολί είπε:

«Κάτι άκουσα, δεν έδωσα σημασία».

Πιο πρόσφατα, το 2019, ο Μπίλι Πόρτερ με την εντυπωσιακή του τουαλέτα-σμόκιν μετέτρεψε το κόκκινο χαλί σε πολιτική παρέμβαση, διεκδικώντας χώρο για τη non-binary έκφραση. Το κέρδισε αλλά η νίκη έμεινε στο χαλί.

Παρά την ορατότητα και τη συμπερίληψη, η συζήτηση για την ποιότητα της εκπροσώπησης παραμένει ανοιχτή. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της GLAAD, ενώ ο αριθμός των LGBTQ+ χαρακτήρων αυξάνεται, οι non-binary χαρακτήρες αποτελούν ακόμα ένα μικρό ποσοστό του συνόλου.

Ειδικότερα στις μεγάλες εισπρακτικές επιτυχίες (blockbusters), η εκπροσώπηση παραμένει συχνά περιορισμένη σε δευτερεύοντες ρόλους, καθώς τα μεγάλα στούντιο φοβούνται τις αντιδράσεις σε συντηρητικές αγορές του εξωτερικού.