Μιλάνο–Κορτίνα 2026: Ισχυρά έσοδα, αλλά το ταμείο κλείνει με κρατική «ένεση»

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2026 πλησιάζουν στην ολοκλήρωσή τους αφήνοντας πίσω τους μια εικόνα αγωνιστικής επιτυχίας και οργανωτικής αρτιότητας για την Ιταλία. Το ρεκόρ μεταλλίων, η μαζική συμμετοχή του κοινού και οι θετικές εντυπώσεις των ξένων αποστολών συνθέτουν ένα αφήγημα επιτυχίας. Ωστόσο, πίσω από τη λάμψη των αγωνισμάτων, το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει: πώς αποτυπώνεται αυτή η επιτυχία στους αριθμούς;

Η διοργάνωση ανατέθηκε στη Fondazione Milano Cortina 2026, υπό την προεδρία του Giovanni Malagò, με διευθύνοντα σύμβουλο τον Andrea Varnier. Ο συνολικός «lifetime» προϋπολογισμός της Fondazione, στην τελευταία αναθεώρηση του Απριλίου 2025, ανέρχεται σε 1,7 δισ. ευρώ, αυξημένος από τα 1,4 δισ. της αρχικής υποψηφιότητας (1,55 δισ. με προσαρμογή πληθωρισμού), λόγω της εκτίναξης του κόστους ενέργειας και πρώτων υλών στο νέο διεθνές περιβάλλον.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που θέτει η ΔΟΕ, η οργανωτική επιτροπή διαχειρίζεται τρεις βασικούς πυλώνες εσόδων: εγχώριες χορηγίες, εισιτήρια και εμπορική εκμετάλλευση/αδειοδότηση προϊόντων. Στο πεδίο των χορηγιών, ο στόχος των 550 εκατ. ευρώ επιτεύχθηκε, παρά το δύσκολο ξεκίνημα λόγω πανδημίας και γεωπολιτικών εντάσεων. Συνολικά 56 εθνικοί εταίροι στήριξαν τη διοργάνωση, εκ των οποίων οκτώ premium partner: Enel, Eni, Ferrovie dello Stato Italiane, Intesa Sanpaolo, Leonardo, Poste Italiane, Salomon και Stellantis. Η αλλαγή στρατηγικής από το 2023, με νέα διοικητική αφήγηση και πιο ελκυστικό επενδυτικό πλαίσιο, αποδείχθηκε καταλυτική για την επιτάχυνση των συμφωνιών.

Στο μέτωπο της ζήτησης, διατέθηκαν 1,5 εκατομμύριο εισιτήρια, με τιμές που ξεκινούσαν από 30 ευρώ και το 57% κάτω από τα 100 ευρώ. Οι κορυφαίες διοργανώσεις είχαν σαφώς υψηλότερες τιμές: έως 1.400 ευρώ για τον τελικό ανδρών στο χόκεϊ επί πάγου και έως 2.900 ευρώ για την τελετή λήξης στη Βερόνα. Μέχρι στιγμής έχουν διατεθεί 1,3 εκατομμύριο εισιτήρια, με σχεδόν πλήρη κάλυψη στο Μιλάνο και στο Μπόρμιο και περίπου 80% στο Λιβίνιο. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η γεωγραφική προέλευση των θεατών: οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν ποσοστά συμμετοχής άνω του 40% σε ορισμένα αγωνίσματα καλλιτεχνικού πατινάζ και άνω του 30% σε short track και snowboard, ανοίγοντας νέες προοπτικές για τον ιταλικό τουρισμό, όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος της Περιφέρειας Λομβαρδίας, Attilio Fontana.

Η εκτίμηση είναι ότι με την ώθηση των Παραολυμπιακών Αγώνων ο συνολικός αριθμός εισιτηρίων θα φθάσει τα 1,5 εκατομμύριο, αποφέροντας περίπου 200 εκατ. ευρώ. Σημαντική ήταν και η δυναμική του merchandising: περίπου 40 αδειοδοτημένοι συνεργάτες δημιούργησαν σχεδόν 1.700 διαφορετικά προϊόντα, από ρούχα και παιχνίδια έως τρόφιμα και αντικείμενα design. Μόνο την πρώτη εβδομάδα εξαντλήθηκαν περισσότερες από 100.000 μασκότ. Η διάθεση έγινε διαδικτυακά, στο κεντρικό κατάστημα 1.200 τ.μ. στην Piazza Duomo και σε 45 σημεία πώλησης.

Σε διεθνές επίπεδο, το πρόγραμμα Top της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, που ξεκίνησε το 1985, έχει εξελιχθεί σε βασική πηγή εσόδων. Για τον κύκλο 2021-24 τα έσοδα ξεπέρασαν τα 3 δισ. δολάρια, ενώ για το 2025 τα έσοδα από χορηγίες ανέρχονται σε 560 εκατ. δολάρια, μειωμένα σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Στους παγκόσμιους εταίρους των Αγώνων συγκαταλέγονται οι AB InBev, Airbnb, Alibaba Group, Allianz, Coca-Cola, Deloitte, Omega, Procter & Gamble, Samsung, Visa και η νέα είσοδος TCL Technology.

Από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή η Μιλάνο–Κορτίνα αναμένεται να λάβει περίπου 570 εκατ. ευρώ ως άμεση συμμετοχή από δικαιώματα τηλεοπτικής μετάδοσης και παγκόσμιες χορηγίες, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των λειτουργικών δαπανών. Το συνολικό πακέτο στήριξης, μαζί με έμμεσες παροχές υπηρεσιών όπως η τηλεοπτική παραγωγή, ξεπερνά τα 925 εκατ. δολάρια, αν και οι έμμεσες παροχές δεν εγγράφονται στον προϋπολογισμό της Fondazione.

Παρά τα ισχυρά έσοδα —τουλάχιστον 900 εκατ. από «τοπικές» πηγές και 570 εκατ. από τη ΔΟΕ— το άθροισμα δεν αρκεί για να καλύψει τα 1,7 δισ. ευρώ δαπανών. Εδώ καθίσταται κρίσιμος ο ρόλος της ιταλικής κυβέρνησης. Το καλοκαίρι συστάθηκε ειδικός επίτροπος για τους Παραολυμπιακούς Αγώνες, ο Giuseppe Fasiol, με αρχικό κονδύλι 328 εκατ. ευρώ, το οποίο αυξήθηκε στα 448 εκατ. Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις, τουλάχιστον 200 εκατ. ευρώ από αυτούς τους πόρους κατευθύνονται άμεσα ή έμμεσα στον προϋπολογισμό της Fondazione, είτε μέσω αγοράς υπηρεσιών είτε μέσω κάλυψης οργανωτικών δαπανών που δεν επιβαρύνουν τον δικό της ισολογισμό.

Ο δηλωμένος στόχος της διοίκησης είναι ο ισοσκελισμός μέχρι τη λήξη του οικονομικού έτους στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το συσσωρευμένο έλλειμμα των πρώτων ετών, περίπου 150 εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2024, αποδίδεται στη φάση προετοιμασίας με υψηλές δαπάνες και περιορισμένα έσοδα. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι χωρίς τη δημόσια χρηματοδοτική παρέμβαση μέσω του επιτρόπου, ο στόχος της ισορροπίας δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί.

Και όλα αυτά αφορούν μόνο τον προϋπολογισμό της οργανωτικής επιτροπής. Οι συνολικές δαπάνες των Αγώνων, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων επενδύσεων σε υποδομές, εκτιμώνται μεταξύ 5,7 και 5,9 δισ. ευρώ, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Standard & Poor’s. Μεγάλο μέρος αυτών αφορά μεταφορές και έργα που καθυστέρησαν σημαντικά, με περιορισμένη ολοκλήρωση παράπλευρων παρεμβάσεων.

Το συμπέρασμα είναι διττό: οργανωτικά και εμπορικά, η Μιλάνο–Κορτίνα 2026 πέτυχε σημαντικές επιδόσεις, ενεργοποιώντας αποτελεσματικά τις βασικές «οικονομικές μοχλεύσεις» της. Δημοσιονομικά, όμως, η εξίσωση ισοσκελισμού κλείνει μόνο χάρη στην κρατική συμβολή. Η υπόσχεση ότι οι Αγώνες θα αυτοχρηματοδοτηθούν πλήρως από τα ίδια τους τα έσοδα δεν επιβεβαιώνεται. Το τελικό αποτύπωμα θα κριθεί στον χρόνο — τόσο ως προς τη δημοσιονομική κληρονομιά όσο και ως προς την αναπτυξιακή παρακαταθήκη που θα αφήσει στη βόρεια Ιταλία.