Πρόσωπο της εβδομάδας — μια εκπληκτική γυναίκα. Και Ελληνίδα. Είναι δίχως άλλο η κ. Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ. Πρύτανις του Πανεπιστημίου της Σορβόννης. Και, ταυτόχρονα, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου, που κατευθύνει όλες τις πανεπιστημιακές έρευνες, και Πρόεδρος του Συμβουλίου, που κατευθύνει τα διοικητικά θέματα. […] Είναι αυτό που λέμε «η κορυφή της πυραμίδας» σ’ ένα Πανεπιστήμιο που έχει 30.000 φοιτητές και 1.000 καθηγητές. Τίποτα άλλο. Αυτό τα λέει όλα.

[…]


«ΤΟ ΒΗΜΑ», 24.10.1976, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Την βλέπεις κι’ απορείς. Πόση αντοχή έχει για όλα αυτά. Ούτε κι’ η ίδια ξέρει. Άλλωστε, το λέει και το ξαναλέει ότι δεν θ’ αντέξει να μείνει πέντε χρόνια στην πρυτανεία. «Θα πεθάνω, δεν θ’ αντέξω» λέει χαμογελώντας, και με κείνο το κεφάτο ύφος της, απαλλαγμένο τελείως απ’ τη «γνωστή ανία των καθηγητών».

Κυκλοφορεί σχεδόν τρέχοντας. Συνεχώς είναι βιαστική. Στις λίγες μέρες που βρίσκεται στην Αθήνα «οφείλει» να ανταποκριθεί σε δεκάδες υποχρεώσεις. Τρέχει τόσο, που όποιος αποφασίσει να την παρακολουθήσει, σίγουρα θα ζαλιστεί. Τρέχει στις εργασίες της Συνόδου των Πρυτάνεων της Ευρώπης κι’ αμέσως μετά είναι καλεσμένη σε δείπνο. Το βράδυ πρέπει να γράψει, αλλά μεταξύ έξη και εξήμιση έχει ένα κενό. «Δυο πράγματα που θέλετε να σας πω, ελάτε αυτή την ώρα…» λέει.


«ΤΟ ΒΗΜΑ», 24.10.1976, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

— Να, κυρία Αρβελέρ. Σας βλέπει κανείς κι’ είναι έτοιμος να σας ρωτήσει: Τι δεν θα επιτρέψετε να συμβεί στη Σορβόννη όσο θα είσαστε Πρύτανις;

Απαντάει γρήγορα, με μια σπάνια καθαρότητα στη φωνή, και είναι κατηγορηματική:

— Το πρώτο πράγμα: δεν θ’ αφήσω να καταστραφεί το επιστημονικό υλικό. Ύστερα: δεν θα επιτρέψω καμμιά μορφή βίας.


Κι’ εδώ είναι που η κ. Αρβελέρ θυμάται τις μέρες εκείνες του Μάη του ’68. «Τότε», λέει, «ήταν δύσκολα…» Ζήτησαν να μπουν μέσα στη βιβλιοθήκη. Η κ. Αρβελέρ αρνήθηκε κατηγορηματικά: «Εκεί αποκλείεται». Συμπληρώνει: «Να σπάσουν τα τζάμια, να σπάσουν τις πόρτες και τα παράθυρα — αλλά το επιστημονικό υλικό αποκλείεται να το αγγίξουν. Να τους αφήσω να μπουν να σκίσουν τα βιβλία ή να καταστρέψουν τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αυτό αποκλείεται να συμβεί». Και δεν μπήκαν. Τους είπε ότι θα καλέσει την Αστυνομία και δεν την πίστεψαν, γιατί ξέρουν ότι «η Αρβελέρ δεν φωνάζει ποτέ την Αστυνομία».

«Κι’ όμως», λέει η ίδια, «τους έφερα μια φορά, όταν είχαν πιάσει τους καθηγητές και τους είχαν κλείσει σ’ ένα γραφείο». Η σημερινή Πρύτανις της Σορβόννης «αγρίεψε». Τους είπε ότι προτιμάει να κλείσουν και την ίδια μαζί με τους άλλους καθηγητές. Πάλι δεν την πίστεψαν. Και τότε έφερε τους αστυνομικούς. Μα πριν από κάθε τι άλλο έδωσε μερικά λεπτά προθεσμία στους φοιτητές, να «ελευθερώσουν» τους καθηγητές. «Ξέρετε», λέει η ίδια, «είναι ορισμένα πράγματα που δεν μπορώ να τα κάνω σαν γυναίκα, δεν αντέχω…»


Εν τέλει, η Ελληνίδα Πρύτανις της Σορβόννης έχει τρεις μεγάλους εχθρούς: Τη βία, τη βία, τη βία. Δεν ανέχεται να καταστραφεί το επιστημονικό υλικό. Δεν ανέχεται τη βία των ανθρώπων. Και δεν ανέχεται την καταπίεση από κανέναν και για τίποτα. Έχει μια φιλοσοφία πολύ απλή: Γεννηθήκαμε για να μάθουμε κι’ όχι για να σκοτωνόμαστε.

*Μικρό απόσπασμα από συνέντευξη που είχε παραχωρήσει η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ στο δημοσιογράφο Ανδρέα Δεληγιάννη και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Το Βήμα» την Κυριακή 24 Οκτωβρίου 1976.

Η διαπρεπής βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, τέκνο πολυμελούς προσφυγικής οικογένειας του Βύρωνα, έφυγε χθες από τη ζωή, σχεδόν εκατοντούτις (είχε γεννηθεί τον Αύγουστο του 1926), πλήρης βιωμάτων και διακρίσεων.


Η Hélène Ahrweiler των Γάλλων υπήρξε μια εξέχουσα πανεπιστημιακή και πνευματική προσωπικότητα, που εντρύφησε στον κόσμο του Βυζαντίου, στην αυτοκρατορία του μεσαιωνικού ελληνισμού που αποτέλεσε το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην αρχαιότητα και στη νεοελληνική πραγματικότητα.

Διετέλεσε πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne) από το 1976 έως το 1981.

Ειδήσεις Σήμερα: