Ραγδαία επέκταση της ελαστικής εργασίας το πρώτο τρίμηνο

Ραγδαία επέκταση των ελαστικών μορφών εργασίας καταγράφουν τα στοιχεία του ΣΕΠΕ για το πρώτο τρίμηνο του 2012, βάσει των οποίων οι μισές νέες προσλήψεις γίνονται για μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση -ενώ αύξηση καταγράφουν και οι μονομερείς μετατροπές ήδη υπάρχοντων συμβάσεων πλήρους απασχόλησης σε μερικής. Στην εικόνα του εργασιακού τοπίου πρέπει επίσης να προστεθούν και η κατακόρυφη αύξηση των ατομικών και επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας, που συνοδεύονται από μειώσεις μισθών μεταξύ 10% και 30%.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία τριμήνου του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ), το ποσοστό των συμβάσεων μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης στις νέες προσλήψεις, αντιστοιχεί πλέον στο 50,1% του συνόλου των συμβάσεων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το 2009 οι συμβάσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης αντιπροσώπευαν το 79% των νέων συμβάσεων, το 2011 αντιπροσώπευαν το 58,92% και το α’ τρίμηνο του έτους 2012 το 49,9%. Παράλληλα, η αναλογία των συμβάσεων μερικής απασχόλησης στο σύνολο των νέων συμβάσεων αυξήθηκε από 16,7% το 2009 σε 30,65% για το έτος 2011 και σε 38,1% για το α’ τρίμηνο του 2012.

Οι συμβάσεις εκ περιτροπής εργασίας αντιπροσώπευαν το 4,3% του συνόλου των νέων συμβάσεων το 2009, το 8,95% των νέων συμβάσεων εργασίας κατά το έτος 2011 και το 12% για το α’ τρίμηνο του 2012.

Το πρώτο τρίμηνο προχώρησαν στη σύναψη νέων συμβάσεων οποιασδήποτε μορφής 11,04% λιγότερες επιχειρήσεις σε σχέση με το 2011.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης που μετατράπηκαν σε εκ περιτροπής, με μονομερή απόφαση του εργοδότη ήταν αυξημένες κατά 156,62% σε σχέση με τις αντίστοιχες του 2011.

Ασταθής η αγορά, κινήσεις βάσει εφήμερου κέρδους

Σύμφωνα με τον Ειδικό Γραμματέα του ΣΕΠΕ, Μιχάλη Χάλαρη, το γεγονός ότι οι ελαστικές μορφές εργασίας διαδραματίζουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στις συμβάσεις εργασίας «αντικατοπτρίζει την αστάθεια της αγοράς και την έως τώρα αδυναμία της να φιλτράρει τις δυνατότητες και να κάνει χρήση αυτών με βάση τις πραγματικές ανάγκες και όχι το εφήμερο κέρδος».

Εμφανής είναι και η αύξηση κατά την ίδια χρονική περίοδο των ατομικών συμβάσεων εργασίας με μειώσεις έως και κατά 22%, κατά μέσο όρο, σε σχέση με την κλαδική σύμβαση, καθώς και η σύναψη επιχειρησιακών με ανάλογες μειώσεις.

Από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Μαρτίου, 171 επιχειρήσεις που απασχολούν 4.533 εργαζομένους, προχώρησαν στη σύναψη επιχειρησιακών συμβάσεων με μειώσεις από 13,3% έως 31,36%.

Οι μεγαλύτερες μειώσεις εμφανίζονται στις περιοχές του Βορείου Αιγαίου, 35%, της Ηπείρου, 31,36%, της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, 22% και 26,36%, αντίστοιχα.

Οι επιχειρησιακές συμβάσεις υπερδιπλασιάστηκαν μετά τη ψήφιση του νέου νόμου τον περασμένο Φεβρουάριο και είναι χαρακτηριστικό ότι τον Ιανουάριο είχαν συναφθεί 52 επιχειρησιακές συμβάσεις οι 8 με επιχειρησιακό σωματείο και οι 44 με ενώσεις προσώπων, ενώ υπήρξε και μία διαιτητική απόφαση.

Στη σύναψη ατομικών συμβάσεων προχώρησαν την ίδια χρονική περίοδο 7.825 επιχειρήσεις που απασχολούν 33.133 εργαζόμενους με μειώσεις από 17,50% έως 26,65%. Οι μεγαλύτερες μειώσεις εμφανίζονται στη Δυτική Ελλάδα, 30%, στη Θεσσαλία, 27,62%, και στη Δυτική Μακεδονία, 25,65%.

Ανοικτή πληγή η «μαύρη» εργασία

Σε σταθερά υψηλά επίπεδα, παραμένουν και τα ποσοστά ανασφάλιστης εργασίας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των κοινών ελέγχων του ΣΕΠΕ και της Υπηρεσίας Ειδικών Ελέγχων του ΙΚΑ (ΕΥΠΕΑ).

Ελέγχθηκαν συνολικά 17.583 επιχειρήσεις και εντοπίσθηκαν 6.166 ανασφάλιστοι εργαζόμενοι. Επιβλήθηκαν πρόστιμα 3.289.500 ευρώ, στα οποία δεν περιλαμβάνονται πρόστιμα για άλλες παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας.

Τα περισσότερα κρούσματα ανασφάλιστης εργασίας εντοπίζονται στον κατασκευαστικό κλάδο και στον επισιτισμό, στα βιοτεχνικά πάρκα και τις βιομηχανικές ζώνες, στα κομμωτήρια, στα πρατήρια βενζίνης, στα συνεργεία αυτοκινήτων, στις μεταφορικές επιχειρήσεις, στο λιανικό εμπόριο, στην καθαριότητα, στον τουρισμό, στις εταιρείες security και στις επιχειρήσεις φασόν.

Τα ποσοστά ανασφάλιστης εργασίας είναι υψηλότερα στους αλλοδαπούς: «Μαύρα» εργάζεται το 45,9% των αλλοδαπών και το 30,8% των Ελλήνων.

Στα θέματα υγείας και ασφάλειας, κατά το α’ τρίμηνο του 2012 οι περιφερειακές Υπηρεσίες Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία σ’ όλη τη χώρα πραγματοποίησαν 6.498 ελέγχους και επέβαλαν 594 κυρώσεις (185 μηνύσεις, 239 πρόστιμα συνολικού ύψους 904.674 ευρώ και 170 διακοπές εργασιών).

Στην ίδια περίοδο, διερευνήθηκαν οι αιτίες 1.097 εργατικών ατυχημάτων τα οποία αναγγέλθηκαν στο ΣΕΠΕ, εκ των οποίων τα 13 ήταν θανατηφόρα. Συγκριτικά, για το 2012, σε σχέση με την ίδια χρονική περίοδο του 2011 προκύπτει μείωση 10% των εργατικών ατυχημάτων και 23,50% των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ