Η Ζωή στους Βράχους!

Το ντοκιμαντέρ της Αλίντας Δημητρίου, με τίτλο «Η ζωή στους βράχους» θα προβληθεί στο πλαίσιο του επίσημου προγράμματος του 11ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, Θεσσαλονίκης «Εικόνες του 21ου Αιώνα», τη Δευτέρα 16 Μαρτίου, στην αίθουσα «Π. Ζάννας» και ώρα 8:30 μμ.

Μετά από μια σειρά ντοκιμαντέρ που σκηνοθέτησε επί τρεις δεκαετίες, με πρώτο τους «Καρβουνιάρηδες-1977», η Αλίντα Δημητρίου παρουσίασε πέρυσι στο 10ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το «Πουλιά στο Βάλτο» ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους.

Η ταινία αναφέρεται μονάχα σε γυναίκες οι οποίες έλαβαν μέρος στη Εθνική Αντίσταση. Γυναίκες, που όμοια με τους άνδρες, πάλεψαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν. Και οι οποίες μετά την απελευθέρωση υπέστησαν πάλι διώξεις, βασανισμούς και εκτελέσεις για αυτή τη συμμετοχή τους.

Στην ταινία παρουσιάζονται 32 γυναίκες. Οι οκτώ δεν πρόλαβαν να δουν την ταινία, έφυγαν.

Η ταινία τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Κοινού και ακόμα τέσσερα άλλα βραβεία στην Αθήνα από διάφορους φορείς. Επίσης, τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας.

Φέτος, το Μάρτη του 2009, θα παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ του Ντοκιμαντέρ η δεύτερη ταινία με τίτλο «Η ζωή στους βράχους» και είναι μεν αυτοτελής, αλλά αποτελεί οπωσδήποτε συνέχεια της πρώτης.

Αναφέρεται στον Εμφύλιο – οι γυναίκες πάνε στο βουνό, στο Δημοκρατικό Στρατό – αλλά και στις εξορίες.

Όταν άρχισε το κυνηγητό, μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας, άλλες πρόλαβαν και πήγαν στο βουνό και άλλες συνελήφθησαν. Όλες γιατί ήταν αντιστασιακές. Για όσες από αυτές που συνέλαβαν δε μπόρεσαν τα στρατοδικεία να στοιχειοθετήσου κατηγορία (σε ισόβια ή εκτέλεση) τις έστειλαν εξορία: Χίος – Τρίκερι – Μακρόνησος.

Στην ταινία, τριάντα τρεις γυναίκες καταθέτουν τη μαρτυρία τους για τις διώξεις που υπέστησαν αυτές και οι οικογένειες τους, μετά την υπογραφή της Βάρκιζας στις 12 Φεβρουαρίου 1945, επειδή έλαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση.

Aλλες από αυτές τις γυναίκες για να διασωθούν πήγαν στο Δημοκρατικό Στρατό, ενώ άλλες συνελήφθησαν και είτε φυλακίστηκαν είτε τις έστειλαν εξορία.

Πρόθεση της ταινίας είναι να αποκαλύψει το ρόλο μιας κοινωνικής ομάδας «χωρίς φωνή» ο οποίος αγνοείται από την επίσημη γραπτή ιστορία.

Ο νεότερος κλάδος της «προφορικής ιστορίας» ερευνά τις ζωντανές μαρτυρίες των μη επωνύμων, μαζί και τις βιωματικές εμπειρίες τους για να φωτίσει πληρέστερα το
παρελθόν, και τις δυναμικές της ιστορίας που δε μπόρεσαν να πραγματοποιηθούν.

Στην ταινία ομάδα «χωρίς φωνή» είναι οι Γυναίκες.

Σκιαγράφηση της ταινίας

Η ταινία αποτελείται από δύο μέρη.

Στο πρώτο μέρος οι Γυναίκες μιλάνε για το Δημοκρατικό Στρατό:

Γιατί πήγαν στο βουνό.

Τις συνθήκες διαβίωσης.

Πολέμησαν στην πρώτη γραμμή δίπλα στους άνδρες.

Δεν το μετάνιωσαν.

Δυο-τρία λόγια που ακούγονται μέσα στην ταινία:

– Ο Δημοκρατικός Στρατός ήταν ένας άθλος.

– Το 30% του Δ.Σ. ήταν γυναίκες.

– Σάμπως είχαμε και παπούτσια; Δύσκολα, πολύ δύσκολα.

– Μίλησα για την παληκαριά τους. Τι πώς την είχαν; Στον ΕΛΑΣ πώς την είχαμε;

Το δεύτερο μέρος αναφέρεται στις Γυναίκες που έστειλαν στην εξορία:

Χίος – Τρίκερι – Μακρόνησος

Στη Χίο και το Τρίκερι: Συνθήκες σκληρής διαβίωσης.

Στέλνουν τα παιδιά σε στρατόπεδα αναμόρφωσης για να μη γίνουν «Βούλγαροι».

Στη Μακρόνησο: Ψυχολογικά μαρτύρια.

Μέσο εκβιασμού τα παιδιά για να υπογράψουν δήλωση.

Ξύλο άγριο.

Δυο-τρία λόγια που ακούγονται μέσα στην ταινία:

– Τίποτα δεν καταλαβαίναμε γιατί όλα αυτά τα γράφαμε στα παλιά μας παπούτσια.

– Έπρεπε να το αντέξουμε γιατί εμείς είχαμε το δίκιο.

Στοιχεία της ταινίας:

Παραγωγή: Αλίντα Δημητρίου

Βοηθός σκηνοθέτη: Αφροδίτη Νικολαϊδου

Φωτογραφία: Αλέξης Γρίβας – Αφροδίτη Νικολαϊδου

Μοντάζ: Ηλέκτρα Βενάκη

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Αλίντα Δημητρίου

Έτος παραγωγής 2009

Digital Beta. Έγχρωμη. Διάρκεια 98 min.

Σημειώνουμε ότι η ταινία δεν έχει χρηματοδοτηθεί από κανένα φορέα και η υλοποίησή της οφείλεται στους τρεις συνεργάτες της Αλίντας Δημητρίου.

Το φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί από τις 13 έως και τις 21 Μαρτίου.

Η Αλίντα Δημητρίου μας είπε:

Πριν μερικά χρόνια στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας παίχτηκε ένα ντοκιμαντέρ που αναφέρετο σε ένα κορυφαίο πολιτικό γεγονός στην «Επανάσταση των γαρυφάλων» στην Πορτογαλία.

Με εντυπωσίασε για δύο λόγους. Ο ένας, ο πιο σημαντικός, γιατί ήταν πολιτικό ντοκιμαντέρ και ο δεύτερος γιατί η παραγωγή του ήταν χαμηλού κόστους. Ο συνδυασμός αυτών των δύο με έκανε να αναρωτηθώ: γιατί όχι και εμείς;

Η πολιτική περίοδος που με έτρωγε ήταν 1940-50. Μια περίοδος από την οποία είχα βιώματα αλλά και που διαμορφώθηκε η πολιτική μου οπτική. Και δεν άλλαξα ακριβώς όπως δεν αλλάζεις – σε καμία περίπτωση – τον πρώτο σου έρωτα.

Ξεκίνησα χωρίς κανένα σχέδιο (σενάριο όπως λένε) και μάλιστα με επωνύμους από εκείνη την εποχή. Στο δρόμο μπερδεύτηκα. Τι δουλειά έχω εγώ με επώνυμους;

Έτσι βρήκα τις Γυναίκες εκείνες που έφτιαξαν ιστορία. Όλες εκείνες που περπατάνε πλάι μας στις πλατείες, στην αγορά, στα μανάβικα και δεν έχουμε ιδέα για ότι έκαναν και αυτό, γιατί ποτέ δεν ζήτησαν τίποτα. Απλά ξόδεψαν τα νιάτα τους για την πατρίδα τους και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, δεν το μετάνιωσαν και είναι έτοιμες να ξανακάνουν το ίδιο.

Και ας έχουν ψυχικές διαταραχές, ας είναι μερικές κουφές, ας έχουν ακόμη μερικές στο σώμα τους βόλια, ας βγάζουν έρπη όταν κάνουν αναμνηστικές εκδρομές. Μια από αυτές μου είπε: «…..κοιμάμαι και ξυπνάω με το θάνατο. Βλέπω στον ύπνο μου ότι με σκεπάζουν με χώμα» (υπάρχει καταγεγραμμένο στην κάμερα).

Οι γυναίκες αυτές μίλησαν για ολόκληρη τη δεκαετία. Το υλικό που προέκυψε μας έδωσε δυο ταινίες: «Τα Πουλιά στο Βάλτο», η οποία προβλήθηκα και βραβεύθηκε στο περσινό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και η φετινή ταινία με τίτλο «Η Ζωή στους Βράχους» η οποία συμμετέχει στο επίσημο πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ.

To μήνυμα της ταινίας είναι: Η ελπίδα στον άνθρωπο.

Αλίντα Δημητρίου

10/3/09