Ενιαία, συντονισμένη εποπτεία των αγορών για την αντιμετώπιση της κρίσης αποφάσισε η ΕΕ

27

Για πρώτη φορά οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη σύστασης ενός πανευρωπαϊκού οργάνου που θα εποπτεύει στενά τις αγορές, προκειμένου να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά η πρωτοφανής χρηματοπιστωτική κρίση που συγκλονίζει την παγκόσμια οικονομία.

Όπως είναι προφανές, το Σύμφωνο Σταθερότητας και η υποχρέωση των χωρών της ευρωζώνης να έχουν έλλειμμα στον προϋπολογισμό τους κάτω από το 3% του ΑΕΠ, μπαίνουν προσωρινά (;) στο περιθώριο.

Σύμφωνα με το κείμενο των συμπερασμάτων της Συνόδου, οι ηγέτες προτείνουν για πρώτη φορά ένα συντονισμένο σύστημα οικονομικής επίβλεψης στο επίπεδο της ΕΕ, με τη δημιουργία ενός πυρήνα διαχείρισης της κρίσης που θα ενεργοποιείται όταν ένα κράτος-μέλος θα αντιμετωπίζει κρίση.

«Εκτός από τον οικονομικό τομέα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπογραμμίζουν την πρόθεσή τους να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να αντιμετωπίσουν την επιβράδυνση στη ζήτηση και στις επενδύσεις και να βοηθήσουν ειδικά την ευρωπαϊκή βιομηχανία» επισημαίνεται.

Το πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της στενής εποπτείας των αγορών θα γίνει με τις τακτικές, μηνιαίες συναντήσεις των διοικητών των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών, ώστε να ανταλλάσσονται πληροφορίες για την κατάσταση στον χρηματοικονομικό κλάδο, όπως δηλωσε την Πέμπτη η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ.

Στον«πυρήνα διαχείρισης της κρίσης» θα συμμετέχουν οι πρόεδροι της ΕΚΤ, της προεδρίας της ΕΕ, της Κομισιόν και του Eurogroup (Συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης).

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρέτησε τα μέτρα που έλαβε η ΕΚΤ και οι εθνικές τράπεζες για την εξασφάλιση της ρευστότητας στις αγορές και επαναλαμβάνει ότι θα λήφθούν στο μέλλον όλα τα απαραίτητα μέτρα. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες πρέπει συνεχίσουν να εφαρμόζονται για την εξασφάλιση ταχείας δράσης και ευελιξίας.

Οι «27» είπαν ακόμα ότι η επικείμενη διεθνής διάσκεψη (που αναμένεται να γίνει μέχρι τα τέληΝοεμβρίου) για τη μεταρρύθμιση του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος θα πρέπει να λάβει τις πρώτες αποφάσεις για τη διαφάνεια,τους νέους κανόνες ρύθμισης και τη διασυνοριακή εποπτείατων αγορών, καθώς και τη δημιουργία ενός συστήματος «προειδοποίησης» για τον συστημικό κίνδυνο, ώστε να αποκατασταθεί σταδιακά η εμπιστοσύνη στις αγορές.

«Στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρότεινα οι επικεφαλής των εθνικών οργανισμών επιτήρησης των τραπεζών να συναντώνται τουλάχιστον μια φορά κάθε μήνα στις Βρυξέλλες ή αλλού, για την ανταλλαγή πληροφοριών, η οποία δεν υφίσταται αυτήν τη στιγμή» δήλωσε την Τετάρτη σε συνέντευξή του στο γερμανικό ραδιοφωνικό δίκτυο Deutschlandfunk ο πρόεδρος του Eurogroupe Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.

Από τις 8.000 τράπεζες που λειτουργούν στην Ευρώπη, μόνο 44 έχουν συστημικό χαρακτήρα, δηλαδή «αν πτωχεύσουν παρασύρουν και άλλες μαζί τους» είπε ο κ. Γιούνκερ. «Θα έπρεπε λοιπόν να είναι δυνατή η ανταλλαγή πληροφοριών [για τις τράπεζες αυτές] ώστε καθένας να γνωρίζει τι έχει να περιμένει» σημείωσε.

Η οικονομική κρίση έφερε στο φως την ανάγκη για περισσότερη επιτήρηση των τραπεζών, διότι το ισχύον σύστημα, όπου κάθε χώρα διαθέτει τον δικό της ελεγκτικό μηχανισμό, έδειξε τα -περιορισμένα- όριά του, καθώς δεν είναι προσαρμοσμένο στην πραγματικότητα ενός τομέα όπου κυριαρχούν οι πολυεθνικοί όμιλοι.

Οι «27»προσπαθούσαν εδώ και καιρό να συμφωνήσουν για τον καλύτερο συντονισμό της δράσης τους, χωρίς μεγάλη επιτυχία. Οι χώρες στις οποίες εδρεύουν οι μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι ζητούν την εφαρμογή αυστηρότερου ελέγχου, ενώ οι μικρές χώρες όπου κυριαρχούν οι θυγατρικές φοβούνται ότι θα χάσουν το δικαίωμα ελέγχου.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει μέχρι το τέλος της έτους τις προτάσεις για το θέμα.

Μεταξύ άλλων, η ΕΕ έχει αποφασίσει να τροποποιήσει τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα 7 και 39, ώστε οι εταιρείες του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού κλάδου να μπορούν να αποτιμήσουν (για την επόμενη τριετία) τα διαθέσιμα προς πώληση χρεόγραφα τους σε τιμή κτήσης και όχι στην τρέχουσα (mark to market).

Έτσι, οι τράπεζες θα μπορούν να προστεύσουν την καθαρή τους θέση από τις υποαξίες των χρεόγραφων.

Διεθνή διάσκεψη για την «επανίδρυση» του χρηματοπιστωτικού κλάδου

Τη σοβαρότητα της διεθνούς κρίσης αναδεικνύουν -και- οι δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί την Τετάρτη. «Είχαμε την κρίση των αναδυόμενων αγορών, είχαμε τη φούσκα του Internet, τώρα έχουμε αυτή τη μαζική κρίση» τόνισε, δείχνοντας ότι η Ευρώπη επιμένει σε αυτό που αποκαλούν πολλοί ηγέτες «επανίδρυση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος».

Κατά τις εργασίες της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής, ο κ. Σαρκοζί είπε στους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες:

«Μία νέα μορφή καπιταλισμού ειναι αναγκαία, που θα βασίζεται σε αξίες οι οποίες θα θέτουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην υπηρεσία των επιχειρήσεων και των πολιτών, και όχι το αντίθετο».

Οι ηγέτες της Ομάδας των Οκτώ (G8) πλέον ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών στηρίζουν την ιδέα της πραγματοποίησης μίας διεθνούς διάσκεψης για τη μεταρρύθμιση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Παράλληλα, η διάσκεψη θα μπορούσε να αποτελέσει μία νέα ευκαιρία για να ανοίξουν ξανά οι συζητήσεις για το διεθνές εμπόριο, οι οποίος κατέρρευσαν νωρίτερα φέτος. Την πρόταση για τη διεθνή διάσκεψη, που συχνά περιγράφεται ως νέο «Μπρέτον Γουντς», έχει διατυπώσει ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, ο οποίος ζητά να γίνει πριν από το τέλος του έτους.

Ο Γάλλος πρόεδρος πρότεινε η διάσκεψη να γίνει στη Νέα Υόρκη, ενώ την ιδέαενός νέου «Μπρέτον Γουντς» στηρίζει και η Γερμανία, καθώς όλοι φοβούνται τις επιπτώσεις της πιστωτικής κρίσης στην πραγματική οικονομία.

Η Γαλλία είναι επισήμως σε ύφεση, ενώ στη Γερμανία η κυβέρνηση προβλέπει πλέον αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,2% το 2009, έναντι της προηγούμενης εκτίμησης που ήταν 1,2%.

Διεθνής βοήθεια στην Ισλανδία

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διακήρυξαν την αλληλεγγύη τους με την Ισλανδία, καθώς η οικονομία της χώρας έχει καταρρεύσει υπό το βάρος της πιστωτικής κρίσης, και υπογράμμισαν την ανάγκη στήριξης από τη διεθνή κοινότητα.

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την αλληλεγγύη με τις προσπάθειες που καταβάλλει η Ισλανδία […] οι οποίες απαιτούν τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας» αναφέρεται στο κειμένο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής.

Η κυβέρνηση έχει ζητήσει τη βοήθεια του ΔΝΤ και ελπίζει σε δάνειο 4 δισ. ευρώ από τη Ρωσία. Μόνο στην Ευρώπη. με το ΔΝΤ συζητούν το ενδεχόμενο παροχής βοήθειαςοι κυβερνήσεις της Ουκρανίας, της Ουγγαρίας και της Σερβίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ