Ημερολόγιο Δεύτερο – Κριτική

Το συνηθίζουν οι καλλιτέχνες. Στα διαλείμματα από τη δουλειά τους ή προτού εμφανιστούν στο κοινό χαλαρώνουν με κάτι που είναι σχετικό μεν με το αντικείμενό τους, αλλά άσχετο με την περίσταση. Ορισμένοι ηθοποιοί, λόγου χάρη, απαγγέλλουν μονόλογους, μουρμουρίζουν κάποιο κλασικό κείμενο ή «παίζουν» διάλογους από θεατρικά έργα. Οι μουσικοί διασκευάζουν γνωστές μελωδίες, αυτοσχεδιάζουν, παίζουν σκοπούς που τους αρέσουν ή συνθέσεις που έχουν γράψει οι ίδιοι. Τέτοιες «κρυφές» προσωπικές στιγμές των συνεργατών του «έκλεψε» ο Νίκος Ξυδάκης. Πήρε ηχογραφήσεις αφημένες σε κάποιο συρτάρι και κομμάτια που ακούστηκαν σε διαλείμματα πρόβας ή πριν από μια συναυλία. Τα έβαλε σε μια σειρά, τα εμπλούτισε με λόγο και με δικές του συνθέσεις και στα ίχνη του πρώτου «Ημερολογίου» (1995) δημιούργησε το «Ημερολόγιο Δεύτερο»: ένα σύνθετο ηχογράφημα με μουσική, απαγγελίες και τραγούδια, που στο σημείωμά του το χαρακτηρίζει «υποκλοπή αισθημάτων των φίλων μου».
Ανάταση ψυχής είναι τούτο το άλμπουμ. Υπέροχες οργανικές συνθέσεις μπλέκουν με κείμενα του Εγγονόπουλου, του Σαχτούρη, του Σολωμού. Κάπου προβάλλουν ένα δυο μελοποιημένα ποιήματα, ενώ ακούγονται σε διασκευή η «Μαργαρίτα Μαγιοπούλα» του Μίκη Θεοδωράκη, καθώς και το γνωστό μοτίβο του Μάνου Χατζιδάκι «Τριαντάφυλλο στο Στήθος», που γράφτηκε για την παράσταση του ομώνυμου θεατρικού έργου του Τενεσί Ουίλιαμς. Δύσκολο να ξεχωρίσεις τα καλύτερα μέρη αυτού του ηχητικού «κολάζ». Υπάρχει ένας θαυμάσιος «Ίων» του Κώστα Βόμβολου, υπάρχει το κομμάτι «Βαλς Ρουά», εκπληκτικά παιγμένο από το σχήμα Ματ σε 2 Υφέσεις, αλλά υπάρχουν και το «Χιόνι» του Θωμά Κωνσταντίνου και η νωχελική «Καππαδοκία» του Βασίλη Κετεντζόγλου. Υπάρχουν ακόμα σύντομοι αυτοσχεδιασμοί μουσικών, ο «Εσπερινός» του Μαριδάκη (ποίηση Διονύση Καψάλη) με τη φωνή της Α.Έδεν, η «Εισβολή της Μαύρης Πεταλούδας του Πόρου» (Μίλτος Σαχτούρης) από ηχογράφηση του 1997 για το ραδιόφωνο, το «Τελευταίο Ταξίδι» του Καρυωτάκη, με την Ε.Αρβανιτάκη, απόσπασμα από τα χορικά του «Ορέστη», σε μετάφραση Γιώργου Χειμωνά (ηχογράφηση του 1998) και μια νοσταλγική «Αναστασία» του Φώτη Μυλωνά. Στα αφτιά του ακροατή ξεδιπλώνεται μια αναπάντεχη συνάντηση ατόμων που έζησαν σε διαφορετικές εποχές, αλλά μιλούν τη γλώσσα της τέχνης. Ένα σύνολο από ανάσες που όλες μαζί γίνονται αέρας. Φυσά κείμενα και νότες προς όλες τις κατευθύνσεις, συνθέτοντας ένα αισθητικά άρτιο, πολυεπίπεδο και σπάνιας ομορφιάς άλμπουμ.
Το CD συνοδεύεται από ένα εξαιρετικό βιβλιαράκι των εκδόσεων Aγρα. Περιέχει το σημείωμα του συνθέτη, ποιήματα, φωτογραφίες, πίνακες των Χατζημιχάλη, Κυριτσόπουλου και Μποκόρου, καθώς και λογοτεχνικά κείμενα και ποιήματα (Παουστόβσκι, Κάφκα, Αφθονιάτη, Γκανά, Θεοδωρόπουλου, Λάρκιν κ.ά.), ορισμένα από τα οποία δημοσιεύονται πρώτη φορά.
Συμμετέχουν: Ελευθερία Αρβανιτάκη, Κώστας Βόμβολος, Πάνος Δημητρακόπουλος, Αναστασία Έδεν, Δημήτρης Εμμανουήλ, Βασίλης Κετεντζόγλου, Θωμάς Κωνσταντίνου, Λεωνίδας Μαριδάκης, Ματ σε 2 Υφέσεις, Κώστας Μερετάκης, Φώτης Μυλωνάς, Tabako Trio, Takim, Δημήτρης Χουντής
Διαβάζουν: Βασίλης Παπαβασιλείου, Όλια Λαζαρίδου, Διονύσης Καψάλης