38

Πέρα απο τις ανθρώπινες απώλειες που μετρούν όλες οι πλευρές από τον πόλεμο στο Ιράκ, μία ακόμη καταστροφική συνέπεια της επέμβασης ήταν και η καταστροφή χιλιάδων αρχαιοτήτων, κυρίως από τη λεηλασία του Μουσείου της Βαγδάτης. Η αναρχία που ακολούθησε την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν έδωσε την ευκαιρία στους λαθρεμπόρους να σκορπίσουν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας.

Η είδηση της λεηλασίας του μουσείου, του σημαντικότερου της χώρας, επιβεβαίωσε τις δυσοίωνες προβλέψεις των ειδικών. Οι αρχαιολόγοι, πριν ακόμη ξεκινήσει ο πόλεμος, είχαν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου όχι μόνο για τα αντικείμενα του μουσείου, αλλά και για τις εν εξελίξει ανασκαφές, οι οποίες εγκαταλείφθηκαν από τις ξένες αρχαιολογικές ομάδες, που έφυγαν από τη χώρα λίγο πριν αρχίσει η αμερικανο-βρετανική επίθεση.

Η «αιμορραγία» αρχαιοτήτων και έργων τέχνης από το Ιράκ ήταν γνωστή εδώ και μια δεκαετία, από τον Πόλεμο του Κόλπου. Ο πόλεμος του 2003 επιδείνωσε την κατάσταση, αφού λίγες ημέρες μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, στις 9 Απριλίου, όλοι μιλούσαν για την εξαφάνιση χιλιάδων αρχαιοτήτων.

UNESCO, CIA, Interpol, ΕΕ και ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να εργαστούν σκληρά, για να αποκαταστήσουν τη μοναδική αυτή πολιτιστική κληρονομιά. Ωστόσο, όλοι εξέφραζαν την ανησυχία τους για την επιτυχία του εγχειρήματος.

Εξάλλου, ομιχλώδες παραμένει το πόσα αντικείμενα χάθηκαν και πόσα φυγαδεύτηκαν από το προσωπικό του μουσείου παραμονές της μεγάλης λεηλασίας. Το σίγουρο είναι ότι τον Ιούνιο έγινε γνωστό πως βρέθηκαν 179 κιβώτια με 8.000 αντικείμενα των συλλογών, τα οποία ήταν κρυμμένα σε μυστικές κρύπτες.

Τότε μάλιστα οι ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει ότι από τις 170.000 αρχαιότητες που θεωρούνταν χαμένες, έλειπαν πια μόνο οι 3.000.

Η είδηση αυτή έδωσε αφορμή σε πολλά μέσα ενημέρωσης, όπως π.χ. ο Guardian, να μιλήσουν για «φούσκωμα» των πραγματικών στοιχείων, ώστε να καταδειχθεί η ανικανότητα των Αμερικανών στρατιωτών, που «κοιτούσαν τους λαθρεμπόρους να αδειάζουν το μουσείο ανενόχλητοι». Μάλιστα, τρεις σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου είχαν παραιτηθεί εξαιτίας της καταστροφής.

Πάντως, μέσα στο Νοέμβριο ο διευθυντής του μουσείου, το οποίο στο μεταξύ είχε επαναλειτουργήσει, δήλωσε ότι από τις 14.000 αρχαιότητες ανακτήθηκαν μόνο οι 4.000. Ευτυχώς, ανάμεσα στα ανακτημένα και η ηλικίας 5.000 ετών Μάσκα του Ουρούκ, ένα από τα αρχαιότερα πορτραίτα γυναικείου προσώπου.

Οι έρευνες για τον εντοπισμό των αρχαιοτήτων συνεχίζονται, αν και τα αποτελέσματά της δύσκολα θα φανούν στο προσεχές διάστημα. Παράδειγμα τα έργα τέχνης που χάθηκαν στον πόλεμο του 1991 και ακόμη εμφανίζονται σε διάφορα σημεία της υφηλίου.

Ν.Σ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: