Τα «συν» και τα «πλην» του σχεδίου του ΓΓ του ΟΗΕ για την επίλυση του Κυπριακού

30

Τρία θετικά σημεία και ένα αρνητικό περιέχει το σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Τύπου της Τρίτης. Στα «συν», η ενιαία εκπροσώπηση, η ενιαία κυριαρχία και ιθαγένεια όπως και η επιστροφή εδαφών. Στα «πλην», η δομή του Υπουργικού Συμβουλίου.

Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ των Νέων της Τρίτης, βάσει του εγγράφου 135 σελίδων, το κράτος που θα προκύψει θα είναι διζωνικό και δικοινοτικό, συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας που είναι μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Κατά συνέπεια, απορρίπτεται το πάγιο αίτημα του Ραούφ Ντενκτάς για νέο κράτος με συστατικά κρατίδια.

Στο σχέδιο του Κόφι Ανάν γίνεται λόγος για μια «ενιαία κρατική οντότητα» αποτελούμενη από δύο «συστατικές πολιτείες» (component states) κατά το πρότυπο των καντονίων της Ελβετίας.

Στο κράτος θα λειτουργούν δύο νομοθετικά σώματα. Η Ανω Βουλή, με ίση εκπροσώπηση από την κάθε κοινότητα και η Κάτω Βουλή, με πληθυσμική εκπροσώπηση. Παράλληλα, προβλέπεται η σύσταση ομοσπονδιακής αστυνομίας υπεύθυνης για την πάταξη του λαθρεμπορίου και τον έλεγχο των συνόρων.

Θετική είναι επίσης η πρόβλεψη του σχεδίου αναφορικά με το εδαφικό. Ο κ. Ανάν έχει υποβάλει δύο εναλλακτικούς χάρτες που αμφότεροι προβλέπουν τουρκοκυπριακό συστατικό κράτος και καλύπτουν το 28,5% της νήσου. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα οι Τουρκοκύπριοι ελέγχουν το 37% του εδάφους.

Παράλληλα, η Μόρφου επιστρέφει στους Ελληνοκύπριους καθώς και τμήμα της Αμμοχώστου και δίνεται η δυνατότητα επανεγκατάστασης έως και 85.000 προσφύγων.

Στο κείμενο γίνεται επίσης λόγος για επιστροφή 10% σε πρόσφυγες και περιουσίες, χωρίς σε αυτό το ποσοστό να περιλαμβάνονται οι επιστροφές που προκύπτουν από την αντίστοιχη επιστροφή εδαφών.

Το πλέον αρνητικό σημείο του σχεδίου είναι αυτό που αφορά το Υπουργικό Συμβούλιο του νέου κράτους, πρότυπο του οποίου είναι το ελβετικό μοντέλο. Σύμφωνα με αυτό, θα υπάρχει ένα ισχυρό κεντρικό Υπουργικό Συμβούλιο αποτελούμενο από τέσσερις Ελληνοκύπριους και δύο Τουρκοκύπριους. Εκ περιτροπής, ένας εξ αυτών θα ηγείται του κράτους.

Παρόλο που πρακτικά για κάθε δύο φορές που θα ηγείται Ελληνοκύπριος, μία φορά θα ηγείται Τουρκοκύπριος, το σημείο αυτό «ενοχλεί» την ελληνοκυπριακή πλευρά, δεδομένου ότι οι πρώτοι αποτελούν το 80% του πληθυσμού, έναντι 20% των Τουρκοκύπριων.

Εξάλλου, όπως αναφέρεται στην Καθημερινή της Τρίτης, ο Κόφι Ανάν προτείνει ακόμα χρονοδιάγραμμα αποστρατιωτικοποίησης της Κύπρου, χωρίς να έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες.

Παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο

Στο σχέδιο του ΓΓ του ΟΗΕ προβλέπονται και δύο παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο, τις οποίες όμως έχει αποδεχθεί η ΕΕ. Η μία είναι ότι ακόμα και μετά την παρέλευση 20ετίας, η εγκατάσταση Ελληνοκύπριων στο τουρκοκυπριακό τμήμα δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το ένα τρίτο του γηγενούς πληθυσμού.

Επίσης, τίθεται εσαεί φραγμός της τάξης του ενός πέμπτου για την εγκατάσταση πολιτών των κρατών – μελών της ΕΕ σε οποιοδήποτε τμήμα της Κύπρου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ