Σώματα της μόδας: Η συμπερίληψη αυξήθηκε αλλά τα πρότυπα ομορφιάς έμειναν ίδια

Από τις αρχές του 21^ου αιώνα, η μόδα και τα μέσα ενημέρωσης έχουν αγκαλιάσει τη διαφορετικότητα, όμως, παρά τις επιφανειακές αλλαγές, τα πρότυπα της βιομηχανίας για τη γυναικεία ομορφιά παραμένουν ουσιαστικά απαράλλαχτα, διαπιστώνει νέα μελέτη.

Ανάλυση εκατοντάδων χιλιάδων φωτογραφιών μόδας δείχνει ότι, ενώ η συμπερίληψη διεύρυνε την εκπροσώπηση διαφορετικών σωματότυπων, το τυπικό σώμα μιας γυναίκας μοντέλου παραμένει σταθερό από το 2000 μέχρι σήμερα.

Η μελέτη, με τίτλο Πολιτισμική εξέλιξη των προτύπων ομορφιάς, δημοσιεύεται στην έγκριτη ηλεκτρονική επιθεώρηση PNAS. Η διεθνής ερευνητική ομάδα εξέτασε 793.000 φωτογραφίες του διαστήματος 2000-24, οι οποίες προήλθαν από επιδείξεις μόδας, διαφημίσεις, εξώφυλλα περιοδικών και εντιτόριαλ μόδας.

Χρησιμοποιώντας συστήματα μηχανικής όρασης, ανάλυση δικτύων και κλινικά πληθυσμιακά δεδομένα, οι ερευνητές παρακολούθησαν πώς το σωματικό μέγεθος των μοντέλων, και κυρίως των γυναικών, εξελίχθηκε με τον χρόνο.

«Επομένως, αυτό που η βιομηχανία της μόδας αποκαλεί “μεγάλα μεγέθη” αντιστοιχεί περισσότερο στη μέση Αμερικανίδα»

Η ανάλυση επιβεβαιώνει ότι η εικονογραφία της μόδας περιλαμβάνει πλέον ένα μεγαλύτερο εύρος σωματότυπων, ωστόσο αυτό δεν αλλάζει την τυπική εικόνα. Η διαφορετικότητα έχει αυξηθεί λόγω της συμπερίληψης ενός μικρού αριθμού μοντέλων με ακραία χαρακτηριστικά, όχι λόγω αλλαγών στις νόρμες, λένε οι ερευνητές.

«Κατά μέσο όρο, τίποτα δεν έχει συμβεί. Τα πάντα παραμένουν εξαιρετικά σταθερά» σχολίασε ο Λουί Μπουσερί του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Δανίας, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

«Όταν στη εξετάζουμε τη μεταβολή στη διακύμανση, διαπιστώνουμε το αναμενόμενο: η ποικιλότητα στο μέγεθος του σώματος έχει αυξηθεί. Όταν όμως εξετάζουμε πώς κατανέμεται αυτή η διακύμανση, βλέπουμε ότι το μέσο παραμένει σταθερό. Επομένως, η αλλαγή συμβαίνει στις ακραίες τιμές» εξήγησε.

Για να συγκρίνουν τα ιδεώδη της μόδας με τον πραγματικό κόσμο, οι ερευνητές συνέκριναν τις αναλογίες αμερικανίδων μοντέλων  με πληθυσμιακά δεδομένα από τη μεγάλη έρευνα υγείας NHANES στις ΗΠΑ. Οι διαφορές ήταν εντυπωσιακές.

Κατά μέσο όρο, τα «plus size» μοντέλα διαπιστώθηκε πως έχουν σωματότυπο κοντά στη μέση Αμερικανίδα

«Όταν συγκρίνουμε τα μοντέλα στις ΗΠΑ με τον γενικό πληθυσμό της χώρας, δεν υπάρχει σχεδόν καμία επικάλυψη μεταξύ των δύο. Κι αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά, βλέπει ότι ακόμη και τα μοντέλα plus size παραμένουν κάτω από το μέσο σωματικό μέγεθος στις ΗΠΑ» δήλωσε ο Μπουσερί.

«Επομένως, αυτό που η βιομηχανία της μόδας αποκαλεί “μεγάλα μεγέθη” αντιστοιχεί περισσότερο στη μέση Αμερικανίδα» είπε.

Και όπως επισημαίνει η μελέτη, η έκθεση του κοινού σε συγκεκριμένα πρότυπα εμφάνισης έχει συνδεθεί επανειλημμένα σε μετα-αναλύσεις με δυσαρέσκεια για το σώμα, διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές και ψυχολογική δυσφορία.

Η μελέτη εξετάζει επίσης πώς διασταυρώνονται διαφορετικές διαστάσεις της ποικιλομορφίας. Όπως προκύπτει, η εθνοτική εκπροσώπηση στις εικόνες μόδας έχει αλλάξει σημαντικά κατά την ίδια περίοδο των 25 ετών. Σύμφωνα με την ανάλυση, το ποσοστό των μοντέλων που καταγράφονται ως μη λευκά αυξήθηκε από περίπου 13% το 2011 σε περισσότερο από 40% τα τελευταία χρόνια.

H ανάλυση χώρισε αναγκαστικά τα μοντέλα σε λευκά και μη λευκά, καθώς αυτός ήταν ο μόνος τρόπος να αναλυθεί το σύνολο δεδομένων, διευκρίνισε η ερευνητική ομάδα.

Η ανάλυση έδειξε ότι τα μοντέλο plus size είναι 4,5 φορές πιο πιθανό να μην ανήκουν στη λευκή φυλή, κάτι που σημαίνει ότι πολλαπλά χαρακτηριστικά διαφορετικότητας συγκεντρώνονται στα ίδια μοντέλα αντί να κατανέμονται ευρέως.

Αυτό σημαίνει ότι «το βάρος της εκπροσώπησης της ποικιλομορφίας πέφτει συχνά σε μια σχετικά μικρή ομάδα μη λευκών μοντέλων» είπε ο Μπουσερί.

Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι οι διασημότερες μάρκες ρούχων χρησιμοποιούν ταυτόχρονα τπιο αδύνατα μοντέλα και περισσότερα μοντέλα plus size σε σχέση με λιγότερο προβεβλημένες μάρκες.

Ακόμα, οι ερευνητές εξέτασαν την επίδραση ρυθμιστικών μέτρων στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα εξέτασαν τον ελάχιστο δείκτη σωματικής μάζας που επιβλήθηκε στην Εβδομάδα Μόδας του Μιλάνου με το ηπιότερο σύστημα που εφαρμόζει η Γαλλία, το οποίο βασίζεται σε ιατρικές βεβαιώσεις που αποκλείουν την ανορεξία.

«Στο Μιλάνο, όπου υπήρχε ένα αυστηρό αριθμητικό όριο, παρατηρείται σαφής μείωση των υπερβολικά αδύνατων μοντέλων μετά την εισαγωγή του κανονισμού. Στη Γαλλία, ωστόσο, όπου ο κανονισμός ήταν πολύ πιο ήπιος και βασιζόταν σε ιατρική πιστοποίηση, δεν βλέπουμε την ίδια επίδρασης. Είμαστε πολύ προσεκτικοί ώστε να μην ισχυριστούμε ότι υπάρχει σχέση αιτίου-αποτελέσματος εδώ, όμως περιγραφικά η διαφορά ανάμεσα σε ένα αυστηρό όριο και ένα ευέλικτο σύστημα είναι αρκετά εντυπωσιακή» σχολίασε ο Μπουσερί.

Αν και το στατιστικό δείγμα για τους άνδρες μοντέλα ήταν μικρότερο, η ανάλυση έδειξε ότι σε αυτή την περίπτωση η εικονογραφία της μόδας παραμένει ακόμα πιο πιστή στα παραδοσιακά ιδεώδη δεν γίνεται καν πιο συμπεριληπτική όπως συμβαίνει με τις γυναίκες.

Μια οπτική αναπαράσταση των δεδομένων της μελέτης είναι διαθέσιμη εδώ.