Έλον Μασκ, Σαμ Άλτμαν και η Οδύσσεια ως «νεκρή γάτα» – «Η υστερία του αντιπερισπασμός με άρωμα Ομήρου»

Μια επιβεβαίωση φημών από τα χείλη του Κρίστοφερ Νόλαν για την Οδύσσεια ήταν αρκετή για να ξεσπάσει μια θύελλα αντιδράσεων που κρατά ήδη μια εβδομάδα.

Η ανακοίνωση ότι η βραβευμένη με Όσκαρ Λουπίτα Νιόνγκο θα ενσαρκώσει τη θρυλική Ωραία Ελένη —καθώς και την ετεροθαλή αδελφή της, Κλυταιμνήστρα— στην επική μεταφορά του ομηρικού έπους στην μεγάλη οθόνη, εξόργισε τους MAGA των ΗΠΑ -αλλά και όλους όσοι θα ανήκαν στο κίνημα εάν έκανε άνοιγμα για επίσημο franchise στην Ελλάδα.

Μέσα σε λίγες μόλις ώρες από τη δημοσίευση της συνέντευξης του Nόλαν στο Time, ο μεγιστάνας Έλον Μασκ παραπονέθηκε για το καστ στο X, τον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης που κατέχει – και δεν έχει σταματήσει να το κάνει με επιμονή και συνέπεια μέχρι τώρα. Δεν είναι ο μόνος. Μια εβδομάδα αφότου ο Nόλαν επιβεβαίωσε το καστ, η φράση «Ελένη της Τροίας» εξακολουθεί να είναι τάση στο X -τουλάχιστον στις ΗΠΑ.

Μόλις η είδηση ​​έγινε επίσημη, συντηρητικοί σχολιαστές άρχισαν να ανταγωνίζονται για να δουν ποιος θα μπορούσε να αναστατωθεί περισσότερο γι’ αυτό.

Ο Ματ Γουόλς, παρουσιαστής podcast στο προβληματικό Daily Wire του Μπεν Σαπίρο, ήταν ένας από τους πρώτους που παραπονέθηκαν για το καστ της ταινίας. «Κανένας άνθρωπος στον πλανήτη δεν πιστεύει πραγματικά ότι η Λουπίτα Νιόνγκο είναι ‘η πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο’. Αλλά ο Κρίστοφερ Νόλαν ξέρει ότι θα τον αποκαλούσαν ρατσιστή αν έδινε τον ρόλο της ‘πιο όμορφης γυναίκας’ σε μια λευκή γυναίκα», έγραψε ο Γουόλς.

«Ο Νόλαν είναι τεχνικά ταλαντούχος αλλά δειλός».

Ο Μασκ – ο οποίος είχε ήδη εκφράσει την οργή του για την ταινία που φέρεται να επέλεξε τη Νιόνγκο τον Ιανουάριο – κοινοποίησε την ανάρτηση του Γουόλς με το σχόλιο «Αλήθεια» και στη συνέχεια συνέχισε με κάποιες δικές του εικασίες.

«Ο Κρις Νόλαν βεβήλωσε την Οδύσσεια για να είναι επιλέξιμος για βραβείο Όσκαρ», είπε ο ιδρυτής της Tesla.

Σε άλλη ανάρτηση, εξήγησε το σκεπτικό του για αυτή την δήλωση επικαλούμενος τους κανόνες ποικιλομορφίας των Όσκαρ, οι οποίοι θεσπίστηκαν το 2020.

Βέβαια αυτοί οι κανόνες δεν ορίζουν στην πραγματικότητα ότι ένας ορισμένος αριθμός ρόλων στην οθόνη πρέπει να παίζεται από έγχρωμους. Επιπλέον ίσχυαν ήδη από το 2023 όταν ο σχεδόν ολόλευκος Όπενχαϊμερ του Νόλαν προτάθηκε για 13 βραβεία Όσκαρ και κέρδισε επτά. Η ταινία ήταν ακόμα επιλέξιμη για τα Όσκαρ λόγω της ποικιλομορφίας στο προσωπικό της παραγωγής.

Η συντηρητική influencer Tάνια Μπας παραπονέθηκε ότι η Ελένη είναι ένας «ιστορικά λευκός χαρακτήρας» και ισχυρίζεται ότι το casting της Νιόνγκο ισοδυναμεί με το να ενσαρκώσει μια λευκή τον ρόλο της Ποκαχόντας. «Αυτός είναι ρατσισμός εναντίον των λευκών» είπε.

Οι απαντήσεις στην ανάρτησή της είναι γεμάτες σχόλια που επισημαίνουν ότι η Ποκαχόντας ήταν μια πραγματική ιστορική προσωπικότητα, ενώ η Ελένη, ανήκει στο χώρο της μυθοπλασίας.

Ο Όμηρος την ονομάζει κόρη του Δία από την επαφή του με τη Λήδα, την οποία επεσκέφθη μεταμορφωμένος σε λευκό κύκνο, φερόμενη έτσι κατά τον αυτό μύθο αδελφή εξ αίματος των Διοσκούρων Κάστορα και Πολυδεύκη.

Παράλληλα ο Όμηρος τη θεωρεί κόρη του μυθικού ήρωα του Άργους Τυνδάρεω και της Λήδας και συνεπώς αδελφή της Κλυταιμνήστρας, της Τιμάνδρας, καθώς και του Κάστορα και Πολυδεύκη, οι αποκαλούμενοι στον μύθο αυτόν Τυνδαρίδες, προσδίδοντάς έτσι ηρωική καταγωγή από Σπάρτη και το ευρύτερο Άργος.

Σημειώνεται ότι ο από Τυνδάρεω μύθος γέννησης της Ελένης φέρεται να είναι πολύ αρχαιότερος από εκείνον τον από Διός γέννησης.

Ο πόλεμος εναντίον της κινηματογραφικής Οδύσσειας δεν περιορίζεται σε παράπονα για το καστ της Έλεν.

Ο Μασκ είναι εξοργισμένος με τις φήμες ότι ο Έλιοτ Πέιτζ, υποψήφιος για Όσκαρ, θα υποδυθεί τον τραγικό ήρωα Αχιλλέα, αποκαλώντας το «ένα από τα πιο χαζά και διεστραμμένα πράγματα που έχω ακούσει ποτέ», ακολουθούμενο από δύο emoji κλόουν.

Για μέρες, ο Μασκ συνέχισε να προσβάλλει τον Νόλαν στο X. Την Τετάρτη, είπε: «Ο Κρις Νόλαν κατουράει στον τάφο του Ομήρου». Η ανάρτηση ήταν πολύ δημοφιλής.

Εν τω μεταξύ, ο Kέβιν Σόρμπο —ο οποίος έπαιξε τον Ηρακλή τη δεκαετία του 1990 και τώρα είναι ένας από τους πιο φανατικούς Ρεπουμπλικανούς  ηθοποιούς— παραπονέθηκε ότι η μονότονη κινηματογράφηση του Νόλαν δεν αντιπροσωπεύει με ακρίβεια τις πανέμορφες παραλίες της Ελλάδας.

«Το DEI είναι ισχυρό, ο Νόλαν βεβηλώνει και την Ελλάδα», είπε ο Σόρμπο. «Αηδία».

Όπως έχει επισημάνει η συγγραφέας Κλερ Γουίλετ, η ίδια η οργή αντικατοπτρίζει στην πραγματικότητα την πλοκή ενός άλλου ομηρικού έπους: της Ιλιάδας.

«Κατά κάποιο τρόπο», έγραψε, «το γεγονός πως τρελαίνει τους άνδρες πριν πριν καν κάνει οτιδήποτε, δεν αποδεικνύει ότι η Λουπίτα είναι τέλεια για την Ελένη της Τροίας[;]»

Βέβαια η οργή του Μασκ είναι η πιο έντονη από όλες. Ο Μασκ φέρεται να είναι πραγματικά αναστατωμένος σημειώνει το Vanity Fair «με τον μεγιστάνα να μοιάζει πως έχει προσθέσει τις προσβολές προς τον Νόλαν για τη βεβήλωση του δυτικού πολιτισμού στη λίστα των θεμάτων που πρέπει να δημοσιεύει σχεδόν ψυχαναγκαστικά».

Το σχόλιό του την Κυριακή το βράδυ και το πρωί της Δευτέρας δίνει κάποιες απαντήσεις.

Ο Μασκ απάντησε σε ένα αστείο για το πέος με ένα emoji φωτιάς, ζήτησε τη θανατική ποινή για τους γονείς και τους γιατρούς που θεραπεύουν τρανς παιδιά, και βέβαια, παράλληλα, συνέχισε να δημοσιεύει για τη Νιόνγκο διευρύνοντας τις επιθέσεις του στην ποικιλομορφία στο Χόλιγουντ.

Ο Μασκ κατηγόρησε το Variety για «διάδοση του ρατσισμού κατά των λευκών» και είπε ότι ο Χαβιέ Μπαρδέμ υπερασπίστηκε τους Παλαιστίνιους στις Κάννες «αφού πρώτα απόλαυσε με την ησυχία του ένα χλιαρό λάτε με γάλα σόγια».

Μέχρι την Παρασκευή, άλλοι ηθοποιοί είχαν αρχίσει να υποστηρίζουν τη Νιόνγκο απέναντι στις επιθέσεις του Μασκ.

Ο Άλεκ Μπόλντουιν υποστήριξε ξεκάθαρα την επιλογή του Νόλαν σε ανάρτηση του στο Instagram γράφοντας: «Αγαπητέ Έλον… ΕΙΝΑΙ η πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο», έγραψε.

Ίσως, γράφει η Έριν Βάντερχουφ, το οργισμένο παραλήρημα του Έλον Μασκ για την Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν συνδέεται άμεσα με την εκκωφαντική δικαστική του ήττα από τον Σαμ Άλτμαν.

Ο Μασκ εργαλειοποίησε μια κλασική περίπτωση επικοινωνιακού αντιπερισπασμού, γνωστή στη διεθνή πολιτική σκηνή και ως στρατηγική της «νεκρής γάτας» (dead cat strategy).

Πρόκειται για μια ενορχηστρωμένη προσπάθεια ελέγχου του αφηγήματος τη στιγμή που η δημόσια εικόνα του επιχειρηματία δεχόταν ένα ισχυρό πλήγμα.

Στην πολιτική επικοινωνία και τις δημόσιες σχέσεις, η μέθοδος υπαγορεύει πως αν δεν σου αρέσει η συζήτηση που γίνεται, οφείλεις να αλλάξεις άμεσα το θέμα.

Έτσι, τη Δευτέρα, την ώρα που το ενδιαφέρον του επιχειρηματικού και τεχνολογικού κόσμου ήταν στραμμένο στο Όουκλαντ, όπου το σώμα των ενόρκων απέρριπτε οριστικά τη δικαστική μάχη των δισεκατομμυρίων έναντι της OpenAI, ο Μασκ επέλεξε να στρέψει τους προβολείς αλλού.

Αντί το προφίλ του στο X να γεμίσει με αναλύσεις για τη νομική και οικονομική του αποτυχία, ο ίδιος τροφοδότησε τους εκατομμύρια ακολούθους του με «εμπόλεμες» αναρτήσεις κατά του woke Χόλιγουντ και η οργή του για το κάστινγκ της Λουπίτα Νιόνγκο λειτούργησε ως το τέλειο ψηφιακό προπέτασμα καπνού.

Μετατοπίζοντας την προσοχή από το γεγονός ότι έχασε στα δικαστήρια στο ότι μάχεται για τη διάσωση της δυτικής κληρονομιάς, ο Μασκ επιχείρησε να μετατραπεί από ηττημένος δικαστικός αντίδικος σε ιδεολογικό σωτήρα.

Η χρονική σύμπτωση είναι αποκαλυπτική, καθώς τη στιγμή που το δικαστήριο ακύρωνε τον πόλεμο του εναντίον του Άλτμαν, ο ίδιος επέλεγε να κάνει αναπαραγωγή αποσπασμάτων από τη συνέντευξή του στον Τζο Ρόγκαν, όπου παρουσίαζε το δικό του μεγαλεπήβολο σχέδιο για τη σωτηρία του δυτικού πολιτισμού από την παρακμή.

Μέσα από αυτή την ανακύκλωση, επαναπροσδιόρισε τη θέση του στο κοινό του, καλλιεργώντας την αίσθηση ότι η δικαστική του αποτυχία δεν ήταν αποτέλεσμα λανθασμένων νομικών χειρισμών, αλλά μέρος μιας γενικότερης συνωμοσίας των θεσμών που είναι στραμμένοι εναντίον του επειδή ακριβώς προσπαθεί να αλλάξει τον κόσμο.

Για να πετύχει αυτός ο αντιπερισπασμός, ο στόχος έπρεπε να είναι μια δημόσια φιγούρα εξαιρετικά υψηλού προφίλ, και ο Κρίστοφερ Νόλαν αποτελούσε την ιδανική επιλογή.

Ο Νόλαν θεωρείται ένας από τους τελευταίους προστάτες του παραδοσιακού, μεγάλου σινεμά και χαίρει τεράστιου σεβασμού από ένα ευρύ, συχνά και πιο συντηρητικό, σινεφίλ κοινό.

Κατηγορώντας τον ότι υπέκυψε στην πολιτική ορθότητα και ότι «κατουράει τον Όμηρο», ο Μασκ έστειλε ένα σοκαριστικό μήνυμα στους ακολούθους του, υποστηρίζοντας ότι αν ακόμα και δημιουργοί του μεγέθους του Νόλαν συνθηκολογούν, τότε η απειλή είναι άμεση.

Η τακτική αυτή αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματική, καθώς κράτησε το θέμα ψηλά στα παγκόσμια trends για επτά συνεχόμενες ημέρες, εξαφανίζοντας από την επικαιρότητα οποιαδήποτε αναφορά στον Σαμ Άλτμαν και αποδεικνύοντας ότι στην εποχή των social media, η προσοχή του κοινού είναι ένα νόμισμα που χειραγωγείται με απόλυτη ακρίβεια.