«Έι, τράβα μου μια φωτογραφία» – Το Met Gala πριν την εποχή των κοινωνικών δικτύων και της ψηφιακής εικόνας

Σήμερα, το Met Gala δεν είναι πια απλώς μια εκδήλωση της Νέας Υόρκης. Μόλις η πρώτη διασημότητα πατήσει το πόδι της στο κόκκινο χαλί, εκατομμύρια λογαριασμοί στο Instagram, το TikTok, το Twitter και το Facebook αρχίζουν να μεταδίδουν το όλο θέαμα σε ένα παγκόσμιο κοινό.

Κάθε χρόνο, τα φορέματα γίνονται πιο μεγαλοπρεπή, οι εμφανίσεις στο κόκκινο χαλί και οι αλλαγές ενδυμασίας πιο εξωφρενικές -θυμάστε τον Law Roach που έκανε το φόρεμα της Σιντερέλα της Zendaya να φωτιστεί με ένα καπνιστό μαγικό ραβδί;

Με το διαδίκτυο

Αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε καν κόκκινο χαλί. Το Met Gala ξεκίνησε το 1948 ως εκδήλωση συγκέντρωσης χρημάτων για το Costume Institute και ως εορταστική εκδήλωση για τα εγκαίνια της ετήσιας έκθεσής του.

Όταν ανέλαβε η Diana Vreeland στις αρχές της δεκαετίας του 1970, εισήγαγε θέματα και γέμισε τη λίστα των καλεσμένων με αστέρια. Η πρώην συντάκτρια μόδας του Harper’s  Bazaar μετέτρεψε το γκαλά σε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του κοινωνικού ημερολογίου της Νέας Υόρκης, καθιστώντας τα εισιτήρια εξαιρετικά περιζήτητα.

Το 1996, η πρώην συντάκτρια του Bazaar, Liz Tilberis, ανέλαβε επίσης τη διοργάνωση του γκαλά. Ωστόσο, δεν ήταν ακόμα το παγκοσμίως αναγνωρισμένο γεγονός που έχει γίνει σήμερα. Η παγκόσμια φήμη ήρθε με το διαδίκτυο και, ίσως ακόμη περισσότερο, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πριν από το TikTok

Η Camille Freestone του Harper’s Bazaar ζήτησε σήμερα από όσους ήταν πραγματικά εκεί πριν από το TikTok, πριν από τα smartphone, ακόμη και πριν από το διαδίκτυο, να θυμηθούν πώς ήταν πραγματικά αυτό το αποκλειστικό γκαλά στις δεκαετίες του 1980, του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

«Το γκαλά γινόταν συνήθως τον Δεκέμβριο. Κρατούσαν τους φωτογράφους σε ένα είδος γυάλινου κλουβιού. Έβαζαν ένα βελούδινο σχοινί σε κύκλο γύρω μας. Βρισκόμασταν μέσα στην κύρια είσοδο, όχι στα σκαλιά»

• Έρικ Βάις, φωτογράφος της νυχτερινής ζωής της Νέας Υόρκης

Παρακολούθησε το Met Gala από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 έως τις αρχές της δεκαετίας του ’90, και στη συνέχεια ξανά από το 2004 έως το 2007

«Το γκαλά γινόταν συνήθως τον Δεκέμβριο. Κρατούσαν τους φωτογράφους σε ένα είδος γυάλινου κλουβιού. Έβαζαν ένα βελούδινο σχοινί σε κύκλο γύρω μας. Βρισκόμασταν μέσα στην κύρια είσοδο, όχι στα σκαλιά. Στα σκαλιά δεν γινόταν τίποτα.

»Οι καλεσμένοι έμπαιναν και άφηναν τα παλτά τους. Μπορούσες είτε να τρέξεις στο κάτω μέρος του κύκλου για να τους φωτογραφίσεις είτε να περιμένεις. Ήταν σαν μια θάλασσα νερού που κυματιζόταν μπρος-πίσω καθώς έφταναν οι άνθρωποι.

»Και γινόταν αρκετά τρελό όταν εμφανιζόταν κάποιος σημαντικός. Πολλοί από τους σχεδιαστές και τις μούσες τους προσπαθούσαν να αποφύγουν τους φωτογράφους του Τύπου. Αν δεν είχαν διάθεση να συμμετάσχουν σε αυτό, απλά περνούσαν μπροστά μας, αφού ήμασταν όλοι περιορισμένοι.

»Κανείς από εμάς, εκτός από τον φωτογράφο της Vogue και τον Bill Cunningham των New York Times, δεν επιτρεπόταν να μπει στο δείπνο.

«Δεν είχε ο καθένας τη δική του φωτογραφική μηχανή. Εμείς, ως φωτογράφοι, είχαμε καλλιεργήσει την ταυτότητά μας. Μας δέχονταν με μεγάλη ευκολία, επειδή είχαμε καθιερωθεί και ήξεραν ότι δεν δουλεύαμε για τα κίτρινα περιοδικά»

Τα σβησμένα τσιγάρα στο μαρμάρινο πάτωμα

«Μόλις άρχιζε το δείπνο, ολόκληρο το δημοσιογραφικό σώμα διαλυόταν» συνεχίζει ο Έρικ Βάις. «Ο κόσμος απλώς πήγαινε να γράψει τα ρεπορτάζ του, να εμφανίσει τα φιλμ του, γιατί τότε δεν υπήρχε ψηφιακή φωτογραφία.

»Ακολουθούσε ένα πάρτι μετά την εκδήλωση, και αυτό ήταν πραγματικά συναρπαστικό. Το πάρτι το γέμιζαν όλες οι δημιουργικές ομάδες που δούλευαν υπό την καθοδήγηση των σχεδιαστών.

»Υπήρχε DJ, μερικές φορές ζωντανή μουσική στο Temple Dendur. Και ήταν ξεκαρδιστικό, γιατί η ατμόσφαιρα ήταν πολύ πιο χαλαρή. Οι άνθρωποι εμφανίζονταν ουσιαστικά με ρούχα του δρόμου. Φορούσαν το πολύ προσωπικό τους στυλ στο πάρτι μετά την εκδήλωση. Επιτρέπονταν το κάπνισμα, φυσικά. Θυμάμαι μάλιστα ότι, καθώς οι άνθρωποι έφευγαν, γύριζα και φωτογράφιζα τα σβησμένα τσιγάρα στο μαρμάρινο πάτωμα».

Είχαμε πρόσβαση

«Ήταν πολύ πιο οικείο, επειδή δεν υπήρχε η αίσθηση της αμεσότητας στις φωτογραφίες» θυμάται ο Έρικ Βάις. «Δεν είχε ο καθένας τη δική του φωτογραφική μηχανή. Εμείς, ως φωτογράφοι, είχαμε καλλιεργήσει την ταυτότητά μας. Μας δέχονταν με μεγάλη ευκολία, επειδή είχαμε καθιερωθεί και ήξεραν ότι δεν δουλεύαμε για τα κίτρινα περιοδικά.

»Όλοι φοβόντουσαν πολύ να γίνουν αντικείμενο συκοφαντίας στα κίτρινα περιοδικά. Ένιωθαν ότι μπορούσαμε να συμμετέχουμε στο πάρτι.

»Δεν ήμασταν εγκλωβισμένοι έξω -δεν τους ένοιαζε ποιος κάλυπτε τις αφίξεις. Δεν μας παρενοχλούσαν οι υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων. Είχαμε πρόσβαση. Αυτή ήταν η διαφορά, το να έχουμε αυτή την οικεία πρόσβαση σε ανθρώπους που, για να το πούμε έτσι, άφηναν την πόζα μακριά. Προφανώς, υπήρχε κάποιος ελιτισμός στο παιχνίδι».

«Η έλευση του διαδικτύου έκανε την κατάσταση πολύ πιο τεταμένη. Υπήρχαν πολύ περισσότερα μέτρα ασφαλείας, πολλοί υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων που μπήκαν στη μέση, γιατί δεν μπορούσες απλά να εμφανιστείς. Έπρεπε να εμφανιστείς με τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεών σου»

Από την αναλογική στην ψηφιακή φωτογραφία

«Θα έλεγα ότι αμέσως μετά την αλλαγή της ημερομηνίας από την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου στην πρώτη Δευτέρα του Μαΐου, το 2001, είδα μεγάλη διαφορά» εξηγεί ο Έρικ Βάις.

«Φωτογράφισα το Met Gala από το 2004 έως το 2007 για το Vogue UK. Ήταν μια μεγάλη αλλαγή. Και το γεγονός ότι όλοι περάσαμε από την αναλογική στην ψηφιακή φωτογραφία έκανε επίσης μεγάλη διαφορά.

»Εκείνη τη στιγμή, βρισκόμουν στα σκαλιά με τις φωνές που ακούγονταν και την ένταση του πλήθους… Πολλοί από τους παπαράτσι δίπλα μου, ήθελαν μόνο τις διασημότητες. Εγώ ήθελα τους σχεδιαστές, τους ανθρώπους της υψηλής κοινωνίας…

»Η έλευση του διαδικτύου έκανε την κατάσταση πολύ πιο τεταμένη. Υπήρχαν πολύ περισσότερα μέτρα ασφαλείας, πολλοί υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων που μπήκαν στη μέση, γιατί δεν μπορούσες απλά να εμφανιστείς. Έπρεπε να εμφανιστείς με τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεών σου..

»Τα πάρτι μετά τις εκδηλώσεις κάπως εξαφανίστηκαν. Τώρα, υπάρχουν μόνο εμπορικά πάρτι μετά τις εκδηλώσεις».

• Vera Wang, Σχεδιάστρια Μόδας

Παρευρέθηκε στο Met Gala: Σχεδόν κάθε χρόνο από τα τέλη της δεκαετίας του ’70

«Νομίζω ότι είμαι πιθανώς η γηραιότερη, η πιο τακτική παρευρισκόμενη στο Met Gala που στέκεται ακόμα στα πόδια της. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά είμαι από τις πρώτες. Πήγαινα όταν δούλευα στη Vogue. Μετά, πήγαινα ως μέλος της ομάδας του Ralph Lauren όταν ήμουν εκεί. Και τα τελευταία 37 ή 38 χρόνια, πήγαινα μόνη μου. Εκτός από την περίοδο της πανδημίας, νομίζω ότι έχω παρευρεθεί σχεδόν σε κάθε Met Gala, είτε το πιστεύετε είτε όχι.

»Επειδή όλοι αγαπάμε τη μόδα, ήταν σημαντικό, αλλά εκείνη την εποχή το κοινό ήταν κυρίως από τον κύκλο της Upper East Side. Η Μπρουκ Άστορ, η Μίκα Ερτεγκούν, η Πατ Μπάκλεϊ.

»Ήταν ένας τέτοιος κόσμος, όχι ακριβώς οι “Swans” -ήταν μετά την εποχή του Τρούμαν Καπότε. Ήμουν πολύ, πολύ νέα, αλλά αυτές ήταν οι κοινωνικές προσωπικότητες της Νέας Υόρκης και ασχολούνταν πολύ με τη συγκέντρωση χρημάτων για το Μουσείο Met.

»Η πρώτη μου εμπειρία από το Met ήταν ότι οι γυναίκες εκεί ήταν πολύ κομψές, κυρίες της υψηλής κοινωνίας που λάτρευαν τη μόδα και φορούσαν ρούχα από τους μεγάλους σχεδιαστές. Dior. Saint Laurent. Ακόμη και ο Oscar de la Renta δούλευε ήδη αρκετά εκείνη την εποχή. Bill Blass, Geoffrey Beene».

«Φορούσα κοσμήματα των Αμερικανών Ινδιάνων, μια ζώνη με κόντσο και πολλά τυρκουάζ. Νομίζω ότι ήταν η νύχτα που δολοφονήθηκε ο John Lennon. Θυμάμαι επίσης ότι φορούσα Norma Kamali μια χρονιά, μια μεγάλη φούστα σε κόκκινο χρώμα»

Οι χαλαροί κανόνες ενδυμασίας

«Φορούσα κάποια πολύ περίεργα ρούχα. Νομίζω ότι ήταν στο Met όταν ο Michael Kors με πήρε μαζί του, ή μάλλον εγώ πήρα τον Michael» θυμάται η Vera Wang.

«Ο Michael δούλευε στο Lothar’s -που πουλάει κυρίως παρκά και είδη σκι- ως πωλητής. Είχε μια μικρή σειρά που σχεδίαζε για το κατάστημα. Αγόρασα από αυτόν ένα κοντό φόρεμα από μπρονζέ σαρμουζέ και φορούσα ένα από τα παρκά του.

»Φορούσα κοσμήματα των Αμερικανών Ινδιάνων, μια ζώνη με κόντσο και πολλά τυρκουάζ. Νομίζω ότι ήταν η νύχτα που δολοφονήθηκε ο John Lennon. Θυμάμαι επίσης ότι φορούσα Norma Kamali μια χρονιά, μια μεγάλη φούστα σε κόκκινο χρώμα.

»Μια από αυτές τις πολύ, πολύ, πολύ φαρδιές φούστες για πάρτι, που έφταναν μέχρι τη μέση της γάμπας, και όμορφα χρυσά γόβα με κορδόνια γύρω από το πόδι, και ένα λευκό T-shirt. Οι κανόνες ενδυμασίας δεν ήταν τόσο αυστηροί· εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από εσένα το τι πρεσβεύεις. Ή ίσως εγώ τους αγνοούσα».

Το πάρτι στο Μουσείο Met

«Δεν ήμουν καν στα δείπνα, αλλά θυμάμαι ότι πήγαινα στο πάρτι που ακολουθούσε, το οποίο γινόταν στο Met, είτε το πιστεύετε είτε όχι» συνεχίζει η Vera Wang.

«Μετά το επίσημο δείπνο, εμείς οι νεότεροι μπορούσαμε να πάμε στο μεγάλο πάρτι. Υπήρχε υπέροχη μουσική και ο κόσμος χόρευε. Ήταν περισσότερο ένα περιβάλλον που έμοιαζε με κλαμπ.

»Δεν υπήρχε μεγάλο κόκκινο χαλί. Όλα περιστρέφονταν γύρω από την έκθεση και το δείπνο.

»Όταν ήταν εκεί η Brooke, η Pat Buckley και όλες αυτές οι κυρίες, υπήρχε λάμψη, αλλά ήταν μια πολύ διαφορετική εποχή στη ζωή. Τα πράγματα ήταν πιο μικρά.

»Ο κόσμος δεν ήταν τόσο εκτεταμένος όσο είναι τώρα. Τώρα το Met έχει παγκόσμια εμβέλεια. Δεν είναι απλώς ένας κόσμος που επικεντρώνεται στη Νέα Υόρκη ή στη μόδα, όπως αυτός στον οποίο ζούμε».

• Μάρι Σαράι, φωτογράφος

Παρέστη στο Met Gala: 1998 και 1999

«Φωτογράφιζα για το περιοδικό Semana, ένα ισπανικό κουτσομπολίστικο περιοδικό, και με προσλάμβαναν για να καλύψω συγκεκριμένες εκδηλώσεις στη Νέα Υόρκη.

»Ήμουν πολύ νέα και ήθελα να γίνω φωτογράφος μόδας, αλλά δούλευα κάπως σαν παπαράτσι. Απλά δεν γνωρίζαμε τόσα πολλά για το Met όσο γνωρίζουμε σήμερα.

»Σε εκδηλώσεις όπως αυτή, συνήθως υπήρχαν περίπου 40 άτομα, τα ίδια πρόσωπα όπως πάντα. Ήμασταν όλοι πίσω από ένα σχοινί. Είναι σαν να βρίσκεσαι σε ζώνη πολέμου εκεί μέσα»

Να ντυθώ στα μαύρα

«Μια χρονιά, μπήκαμε μέσα και οι παπαράτσι έγιναν πολύ βίαιοι, οπότε μας έδιωξαν όλους με τη μία» θυμάται η Μάρι Σαράι.

«Ήταν για ένα κορυφαίο μοντέλο όπως η Claudia Schiffer ή κάποια άλλη. Ήταν πραγματικά βίαιο. Ψάχναμε για διάσημα ονόματα, τα ονόματα από τα οποία θα μπορούσαμε να βγάλουμε λεφτά.

»Μου είπαν ότι έπρεπε να ντυθώ στα μαύρα, οπότε φορούσα μαύρο σακάκι, μαύρο παντελόνι και μαύρα παπούτσια. Απλά να φαίνομαι αξιοπρεπής. Το Met Gala και τα Όσκαρ, αυτές ήταν οι μόνες δύο εκδηλώσεις όπου μου είπαν να ντυθώ στα μαύρα».

«Δεν υπήρχε μεγάλο κόκκινο χαλί. Όλα περιστρέφονταν γύρω από την έκθεση και το δείπνο»

Ένα «απλά» ωραίο φόρεμα

«Ήταν επίσης πριν οι άνθρωποι αρχίζουν να αναγνωρίζουν πραγματικά τα ονόματα των σχεδιαστών. Εξακολουθούσε να έχει σημασία ένα απλά “ωραίο φόρεμα”. Φυσικά, μερικές ηθοποιοί φορούσαν Donna Karan ή κάτι τέτοιο, και αυτό το γνωρίζαμε, αλλά δεν γνωρίζαμε καθόλου τα μικρότερα, ανερχόμενα ονόματα. Η μόδα ήταν μεγάλη υπόθεση, αλλά δεν ήταν τόσο ανταγωνιστική όσο είναι τώρα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

»Ήμουν πολύ μικρή για να δώσω μεγάλη σημασία στο θέμα. Μόλις είχα αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο. Τώρα, συνειδητοποιώ πόσο καταπληκτική εμπειρία ήταν.

»Θυμάμαι ότι ο Μπεν Άφλεκ ερχόταν πάντα και μου μιλούσε. Μου έλεγε πάντα: “Έι, κορίτσι μου, τράβα μου μια φωτογραφία”, και όλοι οι άλλοι παπαράτσι αναρωτιόντουσαν: “Τι συμβαίνει;” Ήταν αρκετά αστείο. Αυτή είναι η καλή μου ανάμνηση από την κακή εμπειρία της περιόδου που ήμουν παπαράτσι.

Η τρομακτική ζωή των παπαράτσι

«Το Met Gala της δεκαετίας του ’90 ήταν μάλλον πιο τρομακτικό, νομίζω» εξηγεί η Μάρι Σαράι.

«Υπήρχε ακόμα η φήμη των διασημοτήτων του Χόλιγουντ, αλλά οι ζωές τους ήταν πραγματικά ξεχωριστές από τις δικές μας. Τα κοινωνικά μέσα έκαναν τις διασημότητες να δείχνουν περισσότερο την ιδιωτική τους ζωή, αλλά εκείνη την εποχή δεν το έκαναν.

»Οι φωτογραφίες των παπαράτσι είχαν μεγαλύτερη αξία για να αποκαλύψουν τη μυστική ζωή κάποιου. Ήταν μια πολύ άσχημη δουλειά, αλλά αυτό ήταν που έκανε τον κόσμο να θέλει να αγοράσει το περιοδικό. Οπότε αν είχα την τύχη να πάρω εισιτήριο για να παρευρεθώ στη δεκαετία του ’90, θα ένιωθα πολύ εκφοβισμένη. Νομίζω ότι προτιμώ να πάω τώρα».

*Με στοιχεία από harpersbazaar.com | Αρχική Φωτό: Η Σαρλίζ Θερόν και ο Σον Πεν παρευρέθηκαν στο εορταστικό γκαλά του Ινστιτούτου Ενδυμασίας του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης για την έκθεση «Charles James: Beyond Fashion», τη Δευτέρα 5 Μαΐου 2014, στη Νέα Υόρκη (Charles Sykes/Invision/AP)