Το «πείραμα» του Σεν Ντενί – Ένα πολιτικό «εργαστήριο» για την Αριστερά στη Γαλλία

Για τους λιγοστούς, περιθωριακούς βασιλόφρονες στη Γαλλία, το Σεν Ντενί αποτελεί σημείο αναφοράς -εκεί βρίσκεται η νεκρόπολη σχεδόν όλων των Γάλλων ηγεμόνων.

Στη Βασιλική Σεν Ντενί -έναν μεσαιωνικό γοτθικό καθεδρικό ναό και ιστορικό μνημείο- ενταφιάστηκαν 40 βασιλείς, 26 βασίλισσες, 60 πρίγκιπες και πριγκίπισσες, καθώς και δώδεκα υπηρέτες της μοναρχίας μεταξύ του 7ου και του 19ου αιώνα.

Πολλοί τάφοι συλήθηκαν κατά τη γαλλική επανάσταση, ωστόσο τα λείψανα μεταφέρθηκαν στην κρύπτη.

Εκεί φυλάσσεται και η καρδιά του Λουδοβίκου ΙΖ’, γιου του Λουδοβίκου ΙΣΤ’ και της Μαρίας Αντουανέτας.

Αυτή είναι η παλιά Γαλλία.

Όμως τώρα στο Σεν Ντενί χτυπά η καρδιά της «νέας Γαλλίας», όπως λέει λέει ο Ζαν Λυκ Μελανσόν, αρχηγός του κόμματος της ριζοσπαστικής Αριστεράς «Ανυπότακτη Γαλλία» (LFI).

Παραδοσιακά προπύργιο της Αριστεράς -με το Κομμουνιστικό Κόμμα κυρίαρχο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2010, προτού τη σκυτάλη πάρουν οι Σοσιαλιστές- έχει πλέον περάσει στον έλεγχο της Ανυπότακτης Γαλλίας, μετά τις κρίσιμες δημοτικές εκλογές του περασμένου Μαρτίου.

Και κάπως έτσι, το μεγαλύτερο αυτό προάστιο του Παρισιού, από τα πιο πυκνοκατοικημένα, λαϊκά και φτωχικά σε όλη τη Γαλλία, γίνεται πολιτικό εργαστήριο.

Ένα κομμάτι της γαλλικής κοινωνίας πολυεθνοτικό, νεότερο και περιθωριοποιημένο ορθώνει φωνή και ανάστημα, ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027.

Μέρος της είναι άλλωστε ο νέος δήμαρχος του Σεν Ντενί.

Το όνομά του είναι Μπαλί Μπαγκαγιόκο.

Γιός μεταναστών από το Μάλι, θεωρείται ένα ανερχόμενο αστέρι στο κίνημα του Μελανσόν.

«Εντάχθηκα στην Ανυπότακτη Γαλλία το 2017, επειδή οι Κομμουνιστές -με τους οποίους ήμουν σύμμαχος- δεν μου έδωσαν καμία ευκαιρία», λέει στη Monde.

Επικράτησε άνετα στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, από τον πρώτο γύρο κιόλας, εξασφαλίζοντας έτσι για το κόμμα του τον μεγαλύτερο δήμο που ελέγχει σήμερα, με πληθυσμό περίπου 150.000 κατοίκων.

Τώρα, δηλώνει αποφασισμένος να εφαρμόσει τη ρηξικέλευθη ατζέντα του, κόντρα στις επιθέσεις των επικριτών του.

Και δη ρατσιστικές…

Ο νέος δήμαρχος του Σεν Ντενί, Μπαλί Μπαγκαγιόκο (REUTERS/Tom Nicholson)

Από παιδί των «μπανλιέ», «Γάλλος Ομπάμα»

Στα βόρεια του Παρισιού, το Σεν Ντενί ορίζεται από τη βιομηχανική ιστορία του, την πολυπολιτισμικότητα και τον τρέχοντα αστικό μετασχηματισμό.

Μέρος του φτωχότερου νομού στην ηπειρωτική Γαλλία, έχει τον νεότερο πληθυσμό στη χώρα και υψηλό ποσοστό κατοίκων με μεταναστευτικό υπόβαθρο, κυρίως από πρώην γαλλικές αποικίες στην Αφρική.

Αναβαθμισμένο, το ιστορικό κέντρο του προαστίου, όπου βρίσκεται η ιστορική Βασιλική, υφίσταται ήπιο εξευγενισμό.

Στην πρώην βιομηχανική ζώνη του, στα βόρεια, είναι πια έδρα του Stade de France -του μεγαλύτερου σταδίου στη Γαλλία- και μεγάλων εταιρειών.

Οι βόρειες συνοικίες, με τα μεγάλα συγκροτήματα κοινωνικών κατοικιών, παραμένουν σχεδόν αμιγώς εργατικές.

Κάπως έτσι το Σεν Ντενί έχει γίνει ένα προάστιο αντιφάσεων: φτώχεια και πυκνή κοινωνική ζωή, εγκληματικότητα και αλληλεγγύη, περιθωριοποίηση και πολιτική αφύπνιση.

Ο 52χρονος Μπαγκαγιόκο, πατέρας τεσσάρων παιδιών και μουσουλμάνος, αποτελεί παιδί των «μπανλιέ», των γαλλικών υποβαθμισμένων προαστίων.

Μέλος φτωχής οικογένειας μεταναστών, μεγάλωσε στο βόρειο Σεν Ντενί.

Σπούδασε δουλεύοντας από τα 15 χρόνια του ως πωλητής.

Έγινε στέλεχος στον δημόσιο φορέα συγκοινωνιών της περιοχής του Παρισιού.

Ήταν επίσης παθιασμένος παίκτης και προπονητής μπάσκετ της τοπικής ομάδας.

Έμπλεξε με την τοπική αυτοδιοίκηση στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Ψηλόλιγνος και μαύρος, έχει αποκτήσει πια το παρατσούκλι «Γάλλος Ομπάμα», κυρίως επειδή η εκλογή του σηματοδοτεί μια συμβολική μετατόπιση.

Έγινε η φωνή για ένα εκλογικό ακροατήριο που η υπόλοιπη Γαλλία αντιμετωπίζει με καχυποψία.

Τασσόμενος υπέρ μιας εκκοσμίκευσης που «προστατεύει τις θρησκευτικές ελευθερίες», στηλίτευσε την ισλαμοφοβία στη Γαλλία, μιλώντας από ένα προάστιο που συνδέθηκε με τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2015.

«Αγκάλιασε» το φιλοπαλαιστινιακό κίνημα κατά της σφαγής στη Γάζα.

Τάχθηκε κατά της αστυνομοκρατίας.

Είναι αντίθετος στις εξώσεις και υπέρ ενός ενεργού, παρεμβατικού ρόλου των τοπικών αρχών στην καταπολέμηση της στεγαστικής κρίσης.

«Το κύριο έργο μας», λέει, «είναι να επικεντρωθούμε στην καθημερινή ζωή των κατοίκων: βελτίωση της ποιότητας ζωής, αύξηση της προσφοράς κατοικιών, μείωση της φτώχειας».

«Ούτε Λεπέν ούτε Μακρόν» γράφει το σύνθημα σε τοίχο στο Σεν Ντενί, κατά τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, το 2022 (REUTERS/Sarah Meyssonnier)

Γαλλία και Αριστερά σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Ενώ η προεκλογική περίοδος αποδείχθηκε σκλήρη, με οξείες αντιπαραθέσεις μεταξύ του Μπαγκαγιόκο και του σοσιαλιστή προκατόχου και αντιπάλου του, Ματιέ Ανοτέν, η ανάδειξή του στη δημαρχία του Σεν Ντενί ανέδειξε το πιο άσχημο πρόσωπο μιας Γαλλίας, που στις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους «φλερτάρει» με την Ακροδεξιά.

Ο αριστερός Μπαγκαγιόκο -που έχει δηλώσει ανοιχτά θέλει να γίνει το Σεν Ντενί μια διαφορετική πρόταση για το πολιτικό μέλλον ολόκληρης της χώρας- δέχθηκε τόνους λάσπης και παραπληροφόρησης, εκπορευόμενης από τη γαλλική ακροδεξιά.

Στο ειδησεογραφικό δίκτυο CNews του δισεκατομμυριούχου Βενσάν Μπολορέ -που στηρίζει ανοιχτά τη λεπενική Εθνική Συσπείρωση- τον παρομοίασαν με πίθηκο και «αρχηγό φυλής», προκαλώντας σάλο.

Εν μέσω βραδείας θεσμικής αντίδρασης, μια μεγάλη αντιρατσιστική διαδήλωση οργανώθηκε μπροστά στο δημαρχείο του Σεν Ντενί στις αρχές του μήνα.

Ο Μπαγκαγιόκο οργανώνει τώρα μια δεύτερη, τον Μάιο, στην οποία προσκάλεσε προσωπικά τον Εμανουέλ Μακρόν -είπε στη Monde- όταν ο Γάλλος πρόεδρος επισκέφθηκε το Σεν Ντενί στα μέσα Απριλίου.

Παράλληλα, προτείνει νέες δομές διαλόγου, κινητοποιεί δίκτυα και οργανώνει τα επόμενα βήματά του.

Βλέπει τον εαυτό του ως κρίκο σε μια ευρύτερη «αλυσίδα» για επανασύνθεση της ξανά κατακερματισμένης γαλλικής Αριστεράς, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Πρέπει «να μπορέσουμε να προσεγγίσουμε το σύνολο του αριστερού εκλογικού σώματος» και «να ενισχύσουμε τον δεσμό μεταξύ των εργατικών συνοικιών και των αγροτικών περιοχών», τονίζει.

Έχουν αποξενωθεί από τα κόμματα του προοδευτικού χώρου και πλέον πλαγιοκοπούνται από την Ακροδεξιά.

Το διακύβευμα είναι υψηλό και το πολιτικό «στοίχημα» μεγάλο.

Καθώς όμως ο Μπαγιαγιόκο βάζει στο επίκεντρο μια νέα προεδρική υποψηφιότητα του Ζαν Λικ Μελανσόν, παραμένει εξαιρετικά αμφίβολο εάν και πόσα ευήκοα ώτα θα βρει στις τάξεις των Σοσιαλιστών, των Οικολόγων και των Κομμουνιστών, προσθέτοντας έτσι ακόμη μια πιθανή αντίθεση για το Σεν Ντενί.

Θα γίνει εφαλτήριο για μια επανεκκίνηση της γαλλικής Αριστεράς ή «καθρέφτης» παλιών αδιεξόδων;