Μία από τις σημαντικότερες συλλογές μεξικάνικης τέχνης του 20ού αιώνα στον κόσμο, η οποία περιλαμβάνει έργα της Φρίντα Κάλο, πρόκειται να μεταφερθεί στην Ισπανία στο πλαίσιο μιας συμφωνίας με την Banco Santander.

Σε απάντηση της αμφιλεγόμενης κίνησης, σχεδόν 400 εργαζόμενοι/ες του πολιτιστικού τομέα έχουν υπογράψει μια ανοιχτή επιστολή με την οποία καλούν την κυβέρνηση της χώρας να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της συμφωνίας, τα οποία το κράτος έχει ανακηρύξει «κειμήλια».

«Είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα», δήλωσε ο Francisco Berzunza, ιστορικός και ένας από τους οκτώ συντάκτες της ανοιχτής επιστολής, σύμφωνα με τον Guardian. «[Η Φρίντα Κάλο] είναι η σημαντικότερη καλλιτέχνιδα στην ιστορία της χώρας μας και είναι πιο εύκολο να δει κανείς τα έργα της εκτός Μεξικού παρά στο ίδιο το Μεξικό».

«Μόνιμη παρουσία»

Με βάση τη συμφωνία με την Santander, η συλλογή, η οποία εκτίθεται επί του παρόντος στο Μεξικό για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 20 χρόνια, θα επιστρέψει στην Ισπανία αυτό το καλοκαίρι, όπου θα αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο του νέου πολιτιστικού κέντρου της τράπεζας, του Faro Santander.

Κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας τον Ιανουάριο, η Santander δήλωσε ότι θα είναι υπεύθυνη για τη συντήρηση και την έκθεση της συλλογής. Ωστόσο, η ανακοίνωση, δεν διευκρίνιζε για πόσο χρονικό διάστημα τα έργα θα παραρμείνουν στην Ισπανία, γεγονός που γέννησε εύλογα και (οργισμένα) ερωτήματα.

Η ανησυχία μετατράπηκε σε αγανάκτηση όταν ο διευθυντής του Faro Santander, Daniel Vega Pérez de Arlucea, δήλωσε στην εφημερίδα El País ότι η νομοθεσία είναι «ευέλικτη» και ότι η συλλογή θα έχει «μόνιμη παρουσία» στο νέο πολιτιστικό κέντρο.

Μέλη της πολιτιστικής κοινότητας του Μεξικού φοβούνται ότι η συμφωνία σημαίνει ότι τα έργα ενδέχεται να μην επιστρέψουν ποτέ στο Μεξικό και υποστηρίζουν ότι ο νόμος είναι σαφής όσον αφορά αυτούς τους εθνικούς θησαυρούς.

Η Gabriela Mosqueda, επιμελήτρια και μία από τις πρώτες υπογράφουσες της επιστολής, δήλωσε: «Η ισχύουσα νομοθεσία προστατεύει αυτά τα έργα, ειδικά εκείνα που έχουν χαρακτηριστεί ως εθνικά μνημεία. Τα θεωρεί ως έργα τέχνης υψίστης αξίας για την μεξικανική ταυτότητα και για την ιστορία της μεξικανικής τέχνης».

Η διαμάχη αφορά ιδιαίτερα τα έργα της Φρίντα Κάλο, τα οποία σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα του 1984, μπορούν να δοθούν ως δάνειο εκτός Μεξικού μόνο προσωρινά.

Όπως ορίζεται, το Εθνικό Ινστιτούτο Καλών Τεχνών και Λογοτεχνίας (Inbal) της χώρας είναι υπεύθυνο για την «επαναπατρισμό» οποιωνδήποτε έργων βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές στο εξωτερικό.

*Με πληροφορίες από: Guardian