Η εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας – Ισπανίας, το μέλλον της ΕΕ σε μία ιστορική συγκυρία, όπως η παρούσα, αλλά και τα όσα λαμβάνουν χώρα στο μέτωπο της Ουκρανίας, της Γάζας, της Συρίας, ήταν στο τραπέζι των συνομιλιών που είχε την Τρίτη στη Μαδρίτη, ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Ισπανός ομόλογος του, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρεζ Μπουένο. Στην ατζέντα ήταν και η πολιτική του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ με επίκεντρο τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με το Ιράν, αλλά και σε Γροιλανδία και Βενεζουέλα.

Ο Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην κοινή αντίληψη που έχουν οι δύο χώρες για τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις και τα ισχυρά θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομούν τις εξωτερικές τους σχέσεις.

Η γεωγραφία παίζει καθοριστικό ρόλο

«Η γεωγραφία μας παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών μας. Ως μεσογειακά έθνη με εκτεταμένες ακτογραμμές και βαθιές ναυτικές παραδόσεις, αντιμετωπίζουμε παρόμοιες προκλήσεις στην ευρύτερη γειτονιά μας και μοιραζόμαστε την ευθύνη για την περιφερειακή σταθερότητα και συνεργασία» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γεραπετρίτης για να επισημάνει ότι και οι δύο χώρες «ελευθερώθηκαν από δικτατορίες και μετέβησαν σε φιλελεύθερες δημοκρατίες τη δεκαετία του 1970, και επέλεξαν μια στρατηγική πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συμμαχία του ΝΑΤΟ».

Ο ΥΠΕΞ εξέφρασε την άποψη ότι «είναι πιο κρίσιμο από ποτέ να υπερασπιστούμε την πολυμέρεια, να διαφυλάξουμε το διεθνές δίκαιο και να προστατεύσουμε τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» ενώ όπως είπε έγινε συζήτηση και για το μέλλον της ΕΕ, «σε μια ιστορική συγκυρία» με τους δύο υπουργούς να συμφωνούν στην ανάγκη «για ένα αποφασιστικό άλμα προς τη στρατηγική αυτονομία, για την αντιμετώπιση των τρεχουσών προκλήσεων και τη μείωση των κρίσιμων εξαρτήσεων στην ενέργεια, την τεχνολογία και την άμυνα».

Η Ελλάδα υπέρ της Ουκρανίας και ενάντια στον αναθεωρητισμό

Η Ελλάδα επανέλαβε τη στήριξη της στην Ουκρανία «αντιτιθέμενη στον αναθεωρητισμό», όπως ανέφερε ο Γεραπετρίτης, σημειώνοντας ότι η Αθήνα υποστηρίζει «όλες τις προσπάθειες που στοχεύουν στον τερματισμό των εχθροπραξιών. Η Ουκρανία πρέπει να είναι μέρος όλων των διαπραγματεύσεων για τη διασφάλιση μιας διαρκούς ειρήνης με πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας της και με αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας που αποτρέπουν οποιαδήποτε μελλοντική επίθεση».

Ο Γεραπετρίτης για τη Μέση Ανατολή

Όπως είπε στη Μέση Ανατολή «η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά πρωτοβουλίες που φέρνουν την περιοχή πιο κοντά σε διαρκή ειρήνη και σταθερότητα. Ως εκ τούτου, υποστηρίξαμε σθεναρά το σχετικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Χαιρετίζουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί προς μια βιώσιμη εκεχειρία και την εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα».

Χαρακτήρισε το μερικό άνοιγμα του ζωτικού περάσματος της Ράφα ως θετικό αλλά όχι επαρκές βήμα. Ενώ υποστήριξε για μία ακόμα φορά ότι η Αθήνα «δηλώνει έτοιμη να συμβάλει ενεργά και υπεύθυνα στην επόμενη μέρα στη Γάζα, σε στενή συνεργασία με την Παλαιστινιακή Αρχή και την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή. Η Παλαιστινιακή Αρχή παραμένει το μόνο νόμιμο όργανο του παλαιστινιακού λαού και πρέπει να ενισχυθεί πολιτικά, οικονομικά και θεσμικά».

Όσον αφορά το Ιράν ο Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και επαναλαμβάνει την ανάγκη για αποκλιμάκωση, διάλογο και ειρηνική επίλυση της τρέχουσας κρίσης, τονίζοντας ότι η διπλωματία πρέπει να επικρατήσει.

Γροιλανδία και Βενεζουέλα

Σαφής ήταν η αναφορά του Υπουργού Εξωτερικού σε σχέση με τη Γροιλανδία, για την οποία ανέφερε ότι «η Ελλάδα αναγνωρίζει την αυξανόμενη σημασία της αρκτικής ασφάλειας για τη διατλαντική σταθερότητα. Το μέλλον της Γροιλανδίας ανήκει στη Δανία και την ίδια τη Γροιλανδία, και οποιαδήποτε λύση πρέπει να διασφαλίζει την ενότητα και τη συνοχή εντός της Συμμαχίας».

Ενώ σχετικά με τη Βενεζουέλα, ο Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, «ζητά τον καθολικό σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Έχουμε καταστήσει σαφές εδώ και καιρό ότι ο λαός της Βενεζουέλας έχει το νόμιμο και αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίζει για το μέλλον του με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών».

Μεταναστευτικό με το βλέμμα στην Αφρική

Οι εξελίξεις στην υποσαχάρια Αφρική, το Σαχέλ και το Σουδάν, όπου «σοβαρές ανθρωπιστικές κρίσεις προκαλούν μεγάλες μετακινήσεις αθώων πολιτών» αποτέλεσαν επίσης ένα θέμα στην ατζέντα σε συνδυασμό με την παράτυπη μετανάστευση, η οποία σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ «απαιτεί μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Ενώ οι προετοιμασίες για την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο προχωρούν, πρέπει να παραμείνουμε εστιασμένοι στις βασικές μας προτεραιότητες σε αυτόν τον τομέα: περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, αύξηση των αποτελεσματικών επιστροφών και ενίσχυση της συνεργασίας με βασικές τρίτες χώρες».

Ο Γεραπετρίτης έκανε ειδική αναφορά και στα Δυτικά Βαλκάνια λέγοντας ότι «μια ισχυρότερη και πιο ανθεκτική Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επίσης να είναι και μεγαλύτερη. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζουμε σθεναρά την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας των Δυτικών Βαλκανίων. Προσβλέποντας στην Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, η Ελλάδα σκοπεύει να παρουσιάσει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προώθηση της ευρωπαϊκής προοπτικής των εταίρων μας στα Δυτικά Βαλκάνια».

Στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων Γεραπετρίτης και Αλμπάρες αναφέρθηκαν και στους τρόπους ενίσχυσης της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, ιδιαίτερα στο εμπόριο, τις επενδύσεις και την ενέργεια, αλλά και όσον αφορά την ενίσχυση της ήπιας ισχύος (soft power), τον πολιτισμό και την εκπαίδευση.

Αλμπάρες: Περίπλοκο διεθνές πλαίσιο

Ο Αλμπάρες από την πλευρά του αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ «σε ένα πολύ περίπλοκο διεθνές πλαίσιο, το οποίο έχει εγείρει νέες συζητήσεις στις ευρωπαϊκές κοινωνίες μας και απαιτεί να προχωρήσουμε περαιτέρω στην ένωσή μας», εκφράζοντας την άποψη ότι «είναι η ώρα για την Ευρώπη να προχωρήσει προς μεγαλύτερη κυριαρχία και ανεξαρτησία. Είναι ζωτικής σημασίας για εμάς να επιτύχουμε πραγματική οικονομική κυριαρχία, να άρουμε τα τελευταία εναπομείναντα εμπόδια της ενιαίας αγοράς, να προχωρήσουμε προς πραγματικές ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, στις οποίες το ευρωπαϊκό κεφάλαιο θα χρηματοδοτεί πρωτίστως ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και ιδέες. Και συμφωνήσαμε και οι δύο ότι πρέπει να βρούμε νέους εταίρους. Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν με τη Mercosur και την Ινδία είναι σίγουρα ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε».

Στο ζήτημα της Άμυνας ο Ισπανός ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι πρέπει «να επικεντρωθούμε στην αποτροπή και την ασφάλειά μας με δικά μας μέσα. Έχουμε έναν συμβατικό πόλεμο πολύ μεγάλης κλίμακας με μια επιθετική δύναμη, όπως είναι η Ρωσία, ακριβώς δίπλα μας, και επομένως πρέπει να επανενεργοποιήσουμε τον αμυντικό μας τομέα για να παράγουμε αυτά που χρειάζεται η Ευρώπη».

Υπέρ Ευρωπαϊκών Ενόπλων Δυνάμεων

Τάχθηκε δε υπέρ της δημιουργίας Ευρωπαϊκών Ενόπλων Δυνάμεων γιατί όπως είπε «πρέπει να διασφαλίσουμε τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αποτρέψουμε οποιονδήποτε, οποιαδήποτε απειλή ή απόπειρα εξαναγκασμού. Και γι’ αυτό χρειαζόμαστε ευρωπαϊκή κυριαρχία γύρω από τις αξίες μας και για να υπερασπιστούμε και να προστατεύσουμε τις αξίες του δημοκρατικού και διεθνούς δικαίου μας».

ΕΕ και Τραμπ

Απαντώντας σε ερώτηση για την εξωτερική πολιτική Τραμπ και αν θα βρεθεί ένα modus vivendi, με την Ουάσιγκτον ο Γεραπετρίτης εξέφρασε την άποψη ότι η «διατλαντική συνεργασία ασφαλείας πρέπει να διατηρήσει τη δυναμική της. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μεταπολεμικός κόσμος έχει θεμελιωθεί στη βάση αυτής της διατλαντικής συνεργασίας. Είναι σημαντικό να τη διατηρήσουμε αποτελεσματική για την ειρήνη και την ευημερία στον κόσμο. Και είμαι πολύ αισιόδοξος ότι αυτή η δυναμική θα διατηρηθεί».

Υποστήριξε δε ότι αυτό που η νέα αμερικανική κυβέρνηση παρείχε στην ΕΕ ήταν «το κίνητρο να επανεξετάσουμε ουσιαστικά κάποιες θεμελιώδεις ιδέες μας για την Ευρώπη και ειδικά για το μέλλον και την αυτονομία της Ευρώπης. Όταν μιλάμε για αυτονομία, μπορούμε να συζητάμε μόνο για τη στρατηγική αυτονομία του να έχουμε έναν κοινό μηχανισμό αποτροπής, την ιδέα ότι πρέπει να διευρύνουμε περαιτέρω την Ευρώπη ώστε να έχουμε μια μεγαλύτερη και ακόμα πιο κοντινή Ευρώπη».

Όπως είπε «πρέπει να δούμε το κοινό μας όραμα στην Ευρώπη μέσα από μια σταθερή στρατηγική αναπτυξιακή πρόοδο, η οποία θα αγκαλιάζει όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και της ευρωπαϊκής ηπείρου, αλλά επίσης ζητήματα που σχετίζονται με την κοινωνική συνοχή και άλλους παράγοντες που αποτελούν παγκόσμιες προκλήσεις αυτή τη στιγμή, οι οποίες περιλαμβάνουν επίσης την κλιματική κρίση και την κρίση επισιτιστικής ασφάλειας. Επομένως, συνολικά, νομίζω ότι πρέπει να είμαστε χαρούμενοι με την πρόοδο που προσπαθούμε να κάνουμε στην Ευρώπη για να γίνουμε πιο ανθεκτικοί, πιο αυτόνομοι, ενώ ταυτόχρονα διατηρούμε τις γέφυρες με τις ΗΠΑ, γέφυρες που ήταν σταθερές και πρέπει να διατηρηθούν στο μέλλον».

Η νέα αμερικανική κυβέρνηση έχει νέο όραμα

Ο Αλμπάρες από την πλευρά του σημείωσε ότι «η διατλαντική σχέση ήταν αμοιβαία επωφελής για τους Αμερικανούς και για τους Ευρωπαίους για δεκαετίες. Τόσο όσον αφορά την οικονομική πρόοδο όσο και όσον αφορά την αποτροπή και την ασφάλεια. Και η Ισπανία εργάζεται για να διατηρήσει αυτόν τον δεσμό και να τον κρατήσει τόσο δυνατό όσο ήταν μέχρι τώρα».

Όπως είπε όμως «πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι από τη μία πλευρά, η νέα αμερικανική κυβέρνηση έχει ένα νέο όραμα. Ένα νέο όραμα και για τα δύο, για το εμπόριο – βλέπετε μαζικούς δασμούς ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής – και επίσης όταν πρόκειται για τη διατλαντική ασφάλεια, πολύ συγκεκριμένα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Και αν συνδέσετε αυτό με τη Ρωσία στην πόρτα μας, με έναν συμβατικό πόλεμο μεγάλης κλίμακας, πραγματικά πιστεύουμε ότι είναι καιρός η Ευρώπη να προχωρήσει προς την κυριαρχία και την ανεξαρτησία».

Και αυτό, όπως είπε περνάει από τρία διαφορετικά κεφάλαια: «Το πρώτο είναι όταν πρόκειται για την οικονομία και το εμπόριο, πρέπει να αφαιρέσουμε το τελευταίο εμπόδιο της εσωτερικής αγοράς. Οι εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα μας έχουν πει τι πρέπει να κάνουμε, είναι απλώς θέμα βούλησης. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά κεφαλαίων για να διασφαλίσουμε ότι τα χρήματά μας χρηματοδοτούν πρωτίστως και πάνω απ’ όλα τις δικές μας ευρωπαϊκές ιδέες και καινοτομία. Και πρέπει να βρούμε νέους εταίρους, νέους εμπορικούς εταίρους. Mercosur, Ινδία, αυτά είναι δύο εξαιρετικά νέα και πρέπει να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο».

Εν συνεχεία αναφέρθηκε στην ασφάλεια, λέγοντας ότι «πρέπει να εγγυηθούμε τον τρόπο ζωής μας. Πρέπει να εγγυηθούμε την ασφάλεια των πολιτών μας. Και επομένως η αποτροπή πρέπει να είναι στα χέρια μας. Και η αποτροπή περνάει μέσα από την καλύτερη ενσωμάτωση των αμυντικών μας βιομηχανιών και τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού στρατού. Όχι επειδή θέλουμε η Ευρώπη να γίνει μια άλλη επιθετική δύναμη. Αλλά αντίθετα, επειδή η Ευρώπη πρέπει να πει σε όλους ότι δεν μπορεί να ασκηθεί καμία απειλή, κανένας εξαναγκασμός όταν πρόκειται για το εμπόριο ή τη χρήση βίας. Και επειδή πρέπει να καθίσουμε στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων για να εξισορροπήσουμε αυτούς που είναι επιθετικοί και να προστατεύσουμε τα Ηνωμένα Έθνη, το διεθνές δίκαιο, τη δημοκρατία».

Και έκλεισε σημειώνοντας ότι υπάρχει ανάγκη συσπείρωσης γύρω από τις ευρωπαϊκές αξίες, τις αξίες «της δημοκρατίας, της ανεκτικότητας, της ισότητας, επειδή η παγκόσμια ακροδεξιά θέτει τις δημοκρατίες μας στην Ευρώπη και επίσης το ευρωπαϊκό εγχείρημα υπό απειλή. Θέλουν μια Ευρώπη που είναι αδύναμη και διαιρεμένη επειδή θέλουν ευρωπαϊκά κράτη που είναι αδύναμα και διαιρεμένα. Και η απάντηση, η απόκριση σε αυτή τη νέα εποχή στην παγκόσμια τάξη είναι αυτή η κυρίαρχη και ανεξάρτητη Ευρώπη».