Το να φοράς ακουστικά στη δουλειά δεν είναι κάτι που απαγορεύεται, αν για παράδειγμα κάνεις ατομική εργασία, μπροστά σε έναν υπολογιστή, χωρίς πολλές-πολλές αλληλεπιδράσεις με συναδέλφους ή κοινό.

Σε oρισμένα εργασιακά περιβάλλοντα τα ακουστικά επιβάλλονται. Όχι όμως για να παίζουν μουσική, αλλά ως μέσο ενδοεπικοινωνίας ή για να εξυπηρετείς πιο άμεσα τους  πελάτες – π.χ. στα τηλεφωνικά κέντρα.

Στα περισσότερα σύγχρονα γραφεία, η προφορική επικοινωνία έχει αντικατασταθεί από διαδικτυακές εφαρμογές, όπως το teams ή το slack, ή από λίστες μηνυμάτων, μέσω viber, messenger, whatsapp κλπ.

Οι συνεννοήσεις γίνονται «στο φτερό», μονολεκτικά ή ούτε καν με λέξεις, αλλά με εικονίδια – emojis. Ένας υψωμένος αντίχειρας σημαίνει «οκ, προχώρα», ένας ανάποδος σημαίνει «βάλε πάγο», ένα μήνυμα με κεφαλαία και θαυμαστικά σημαίνει επίπληξη, μια καρδούλα επιβράβευση.

Τα ακουστικά στη δουλειά ως μέσο συγκέντρωσης

Στα σύγχρονα γραφεία, ιδίως αν πρόκειται για ενιαίους χώρους «open plan», οι εργαζόμενοι οφείλουν να είναι παραγωγικοί, συγκεντρωμένοι, προσηλωμένοι στο αντικείμενό τους, χωρίς εξωτερικούς περισπασμούς.

Για πολλούς υπαλλήλους το να φοράνε ακουστικά είναι ένας τρόπος να «φιλτράρουν» ανεπιθύμητες παρεμβολές, είτε πρόκειται για θορύβους και φωνές, είτε για το απροσδιόριστο βουητό μιας ανθρώπινης κυψέλης.

Προσοχή όμως, το να φοράς ακουστικά στη δουλειά δεν είναι πάντα αποδεκτό, ούτε ενδείκνυται σε όλα τα περιβάλλοντα. Επίσης εύκολα μπορεί να ερμηνευθεί ως μέσο «αυτο-απομόνωσης», ως ένδειξη ότι σνομπάρεις τον διπλανό σου ή ακόμα χειρότερα ότι αποφεύγεις τον προϊστάμενο. Το να κλείνεις τα αυτιά σου σε ό,τι συμβαίνει γύρω σου, είναι ένας εύσχημος τρόπος να πεις «μην ενοχλείτε», κατεβάζοντας «ηχητικά ρολά».

Τα ακουστικά και η μάχη των γενεών

Η μάχη των γενεών, όπως εκτυλίσσεται υπόκωφα ή ανοιχτά (και) στους εργασιακούς χώρους, μπορεί να ξεσπάσει με τις πιο απλές καθημερινές αφορμές. Αν αληθεύουν όσα διαβάζουμε στα  διαδικτυακά φόρα  τύπου Reddit ή Glassdoor,  το δίλημμα «να φορά κανείς ακουστικά ή να μη φορά», απασχολεί εργαζόμενους όλων των ηλικιών και επαγγελμάτων.  Τείνει όμως να είναι σημείο τριβής, μεταξύ εργαζομένων νεότερης και μεγαλύτερης ηλικίας ή κατώτερης και ανώτερης ιεραρχίας.

Μέχρι πριν λίγα χρόνια, τα άρθρα που ασχολούνταν με το θέμα του «εργασιακού savoir être», της ετικέτας του γραφείου, φωτογράφιζαν ως συνήθεις ύποπτους της συνεχούς χρήσης ακουστικών τους millennials.

«Γιατί δεν πρέπει να μισείτε τους millennials που φοράνε ακουστικά στο γραφείο», έγραφε το CNBC, συμβουλεύοντας τους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους να μην κρίνουν αυστηρά τους συναδέλφους τους που ακούνε μουσική στα ακουστικά τους στο γραφείο.

Το επιχείρημα υπέρ του να ακούς μουσική στα ακουστικά ενώ εργάζεσαι, είναι ότι βοηθάει στο να είσαι ή να νιώθεις ότι είσαι πιο παραγωγικός. Το αντεπιχείρημα είναι ότι τα ακουστικά μπαίνουν εμπόδιο στην απρόσκοπτη διαπροσωπική επικοινωνία και συνεργασία. Η ηχητική αλληλο-απομόνωση, όταν γίνεται κανόνας, δυσκολεύει την αυθόρμητη ανταλλαγή ιδεών,  απόψεων, συμβουλών και προτάσεων εντός της ομάδας, ένας τρόπος δουλειάς που σε μια δημιουργική εργασία είναι θεμιτός ή και αναγκαίος.

Το ερώτημα βέβαια είναι πόσες δουλειές απαιτούν συνεργατική αντίληψη και δημιουργικότητα και δεν είναι απλώς ένα άθροισμα ατομικοτήτων, που ο καθένας κοιτάει τη δουλειά του – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Οι υπέρμαχοι της χρήσης ακουστικών στο γραφείο υποστηρίζουν ότι «μπλοκάρουν» το αχρείαστο μπλα-μπλα, που δεν εξυπηρετεί κανένα εργασιακό ή δημιουργικό σκοπό, αλλά είναι απλώς «γραφειακό κουτσομπολιό» και χάσιμο πολύτιμου χρόνου.

GenZ η γενιά των airpods

Πλέον η φιγούρα του millennial με τα ακουστικά, έχει αντικατασταθεί από τους «gen Z με τα ακουστικά», αφού η αμέσως νεότερη γενιά εργαζομένων, είναι ακόμα πιο αφοσιωμένη στην ηχομόνωση.

«Είμαι Gen Z και φοράω ακουστικά στη δουλειά. Η διευθύντριά μου πιστεύει ότι είναι αντικοινωνικό», γράφει η 23χρονη Νινα, σε επιστολή της σε διαδικτυακή εφημερίδα, με μια ειδική HR – Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, να της απαντά για τα υπέρ και τα κατά.

Άρθρα του Fortune και της Guardian, βγάζουν στη σέντρα τους  εργαζόμενους της  Gen Z που φοράνε όχι όποια και όποια ακουστικά, αλλά airpods – τις ψείρες των iphone – και κοπανάνε τα πλήκτρα στο πληκτρολόγιο με δύναμη, για να δείξουν ότι εργάζονται σκληρά. Η τακτική ονομάζεται “taskmasking” (πώς να φόρας τη ‘μάσκα’ του απασχολημένου) – και είναι μια σιωπηλή επανάσταση απέναντι  στην υποχρεωτική επιστροφή στο γραφείο.

Ακύρωση  θορύβου

Πέρα από τις αντικρουόμενες απόψεις, τα ακουστικά στη δουλειά, που μπορεί να λειτουργούν και ως noise cancelling / ακύρωση θορύβου – είναι ένα ηχητικό καταφύγιο, που δίνει την αίσθηση, ή την ψευδαίσθηση, του ελέγχου και της ατομικής επιλογής, σε ένα χώρο που συνυπάρχεις υποχρεωτικά με άλλους. Το κατά πόσο επιτρέπεται ή όχι, ενθαρρύνεται, αποθαρρύνεται ή είναι αδιάφορο, δεν είναι τόσο θέμα εργασιακής ελευθερίας όσο βαθμού εξατομίκευσης. Το «δεν ακούω, δεν μιλάω, δεν κοιτάω» πέρα από τη μύτη  μου, σε κάποιους εργασιακούς χώρους μπορεί να θεωρείται ευκταίο, εφόσον δεν διαταράσσει την παραγωγική διαδικασία.  Εξάλλου, ο μεγάλος αδελφός παρακολουθεί κάθε σου κίνηση, από το σύστημα του υπολογιστή στο οποίο έχεις συνδεθεί. Κι αν κριθεί ότι δεν είσαι αρκούντως αποδοτικός, θα σου τραβήξουν το αυτί, με ή χωρίς ακουστικά.