Το 1968, το έργο του Ολλανδού ζωγράφου Γιοχάνες Βερμέερ «Νεαρή γυναίκα στο βιργινάλι» που χρονολογείται περίπου στα 1670-1672 και απεικονίζει μια νεαρή γυναίκα να παίζει στο κλαβίχορδο, υπέστη βανδαλισμό στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου.

Τότε δεν δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες, και ο Τύπος έγραψε ελάχιστα για το περιστατικό. Ωστόσο, τώρα, ο Martin Bailey της The Art Newspaper, επανέφερε την άγνωστη ιστορία, η οποία αποσιωποιήθηκε σκόπιμα από την γκαλερί.

Η απώλεια

«Αυτό που κάνει αυτή την επίθεση εξαιρετικά ανησυχητική είναι ότι ο βάνδαλος προσπάθησε να αφαιρέσει εντελώς το πιο σημαντικό τμήμα της σύνθεσης: το κεφάλι της νεαρής γυναίκας», αναφέρει ο Bailey.

Όπως είπε ο τότε διευθυντής του μουσείου, Μάρτιν Ντέιβις: «Φαίνεται πιθανό ότι αυτή ήταν μια προσπάθεια να αποκόψει το κεφάλι». Αν ο άγνωστος – ο οποίος δεν ταυτοποιήθηκε ποτέ, καθώς η επίθεση δεν παρατηρήθηκε από τους φύλακες του μουσείου, οπότε τα κίνητρα του παραμένουν άγνωστα- είχε πετύχει, πιθανότατα θα είχε κλέψει το κυκλικό κομμάτι του καμβά.

Η απώλεια του κεφαλιού θα ήταν τόσο καταστροφική που θα ήταν αδύνατο να αποκατασταθεί το έργο.

Λεπίδα ξυραφιού

Μέχρι τη 1 μ.μ., μία ώρα (και πιθανώς σχεδόν δύο ώρες) μετά το περιστατικό, κανένας από τους υπάλληλους που κάθονταν εκεί δεν είχε παρατηρήσει τη ζημιά στο έργο του Βερμέερ. Ωστόσο, ένας επισκέπτης του μουσείου αναγνώρισε ότι ο πίνακας είχε καταστραφεί και ειδοποίησε τους υπεύθυνους.

Εκείνο το απόγευμα, μετά από ερωτήσεις που τέθηκαν από την εφημερίδα Daily Express, εκδόθηκε μια σύντομη δήλωση Τύπου, με έναν εκπρόσωπο του μουσείου να δηλώνει ότι «ευτυχώς δεν αφαιρέθηκε κανένας καμβάς και η απώλεια χρώματος είναι ελάχιστη».

Φωτογραφία: Wikimedia Commons

Η εξέταση του πίνακα αποκάλυψε ότι ένα αιχμηρό αντικείμενο, πιθανώς μια λεπίδα ξυραφιού, είχε χρησιμοποιηθεί για να κόψει το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλιού της γυναίκας. Σε ένα σημείο του έργου, η λεπίδα είχε διαπεράσει πλήρως τον καμβά, περνώντας ανάμεσα από τα μάτια της γυναίκας. Ο πίνακας του καλλιτέχνη είχε επανατοποθετηθεί στην αίθουσα του μουσείου μόλις τρία χρόνια νωρίτερα, και αυτό το επιπλέον πάχος μπορεί να έκανε πιο δύσκολο για τον βάνδαλο να καταστρέψει πλήρως τον καμβά.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι μιλάμε για μια ασυνήθιστη μορφή βανδαλισμού.

«Θα έλκυε ξανά την προσοχή»

Όπως αναφέρει ο δημοσιογράφος της The Art Newspaper, μετά την επίθεση, ο Ντέιβις επιθυμούσε να δημοσιευτεί μια φωτογραφία που μαρτυρούσε το βαθμό της καταστροφής του έργου, αλλά οι συνεργάτες δεν συμφώνησαν.

Ένας από αυτούς, ο καλλιτέχνης και καθηγητής του Yale University Art School,  Άντριου Φορτζ, θεώρησε «λάθος να δημοσιευτεί… μια φωτογραφία που θα μπορούσε να ενθουσιάσει το άτομο που διέπραξε την φρικαλεότητα». Ο μεγαλύτερος Βρετανός γλύπτης του 20ού αιώνα, Χένρι Μουρ, συμφώνησε, λέγοντας ότι αυτό «θα έλκυε ξανά την προσοχή».

Ο Φορζ συνέδεσε τον βανδαλισμό με το γεγονός ότι το έργο εμφανιζόταν πλέον σε αφίσες που διαφημίζαν τη γκαλερί. Η ιστορικός Βερόνικα Γουέτζγουντ, πίστευε επίσης ότι η προβολή της αφίσας σε 200 σταθμούς του μετρό και του τρένου σχετίζονταν ακράδαντα με το περιστατικό.

Η γνώμη των συνεργατών του Ντέιβις τελικά επικράτησε: δεν δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες, ενώ το περιστατικό δεν καταγράφηκε στην ετήσια έκθεση της γκαλερί.

Το έργο του Βερμέερ επιδιορθώθηκε μέσα σε λίγες ημέρες από το περιστατικό και πανήλθε στην έκθεση στις 11 Απριλίου 1968, μόλις τρεις εβδομάδες μετά την επίθεση.

*Με πληροφορίες από: The Art Newspaper

Ειδήσεις Σήμερα: