Γιάννης Ζαραφωνίτης: «Ο κόσμος θεωρεί πιο ιερή τη Ferrari του φίλου του παρά την Επίδαυρο»

Ο πατέρας σου ήταν ο σκηνοθέτης Γιώργος Ζαραφωνίτης. Από εκεί προήλθε και το «μικρόβιο» της υποκριτικής;

Με πατέρα σκηνοθέτη και μητέρα θεατρολόγο, δεν μπορείς να ξεφύγεις, όσο και να προσπαθήσεις! Η απόφασή μου ήταν ανέκαθεν να γίνω ηθοποιός. Ωστόσο, μικρότερος, έχω υπάρξει για δυο χρόνια δόκιμος στο Εμπορικό Ναυτικό. Μετά την παρένθεση αυτή, τέλειωσα τη Δραματική Σχολή Τράγκα και πραγματοποίησα διάφορα σεμινάρια. Βέβαια, η μεγάλη παιδεία του θεάτρου είναι να βλέπεις θέατρο κι εγώ είχα την τύχη να βλέπω από μικρός. Και ήμουν σκληρός κριτής.

Πόσο μελέτησες τον Σίγκμουντ Φρόιντ για να παίξεις τον ρόλο του ψυχασθενούς Σεργκέι;

Ξεκίνησα από τα δεκαέξι να ασχολούμαι με την φιλοσοφία και την ψυχολογία. Στα δεκαεπτά διάβασα την «Ερμηνευτική των Ονείρων» του Φρόιντ. Το θέμα, όμως, δεν είναι να μελετήσεις τον Φρόιντ, γιατί θα δεις τον Σεργκέι όπως τον βλέπει εκείνος. Πρέπει να αναρωτηθείς το πώς μπορεί να νιώθει αυτός ο άνθρωπος με την τρέλα του, με το να βλέπει να τον κυνηγούν λύκοι.

Στην ίδια παράσταση παίζεις αρκετούς ρόλους. Πόσο εύκολο είναι αυτό;

Με γοητεύει να παίζω διάφορους ρόλους και να μετατοπίζω το συναίσθημα. Εάν υπάρξει η πλήρης ταύτιση δεν γίνεται να ανταποκριθείς, πρέπει να μάθεις να το διαχειρίζεσαι αυτό. Στο σανίδι είσαι ο ήρωάς σου, με το που κατεβαίνεις δεν πρέπει να είσαι. Αν καταφέρεις αυτό, μετά το θέμα είναι τεχνικό.

Ο Φρόιντ λέει ότι καταπιέζουμε τις επιθυμίες μας και τις θάβουμε μέσα μας. Γιατί δεν τις αφήνουμε να βγουν στην επιφάνεια;

Υπάρχει κάτι, που είναι ανθρώπινο δημιούργημα, και λέγεται «μη». Το παιδί ακούει από μικρή ηλικία το «μη». Αυτό γράφεται στο υποσυνείδητο και σε ακολουθεί σε όλη σου τη ζωή. Επίσης, η συμπεριφορά μας είναι και κληρονομική, μεγαλώνουμε με τους γονείς μας και θα πάρουμε κάποια πράγματα από εκείνους. Στην ελληνική πραγματικότητα είναι πολύ δύσκολο να ακολουθήσουμε τα θέλω μας, δεν υπάρχει καν το «θέλω», υπάρχει το «πρέπει».

Γιατί οι άνθρωποι και ειδικότερα οι νέες γενιές αγωνιούν να δείχνουν την τέλεια εικόνα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης;

Έχει να κάνει με την κουλτούρα και τα πρότυπα που ορίζει κάθε γενιά. Θέλουμε να είμαστε αρεστοί. Πάρε χαρτί και μολύβι και πήγαινε δες πόσοι πάνε στον Παντελίδη και πόσοι σε παραστάσεις. Δεν θα μπορέσουμε να αλλάξουμε τίποτα αν δεν αλλάξει η κουλτούρα μας. Άλλωστε, είναι ανούσιο να είναι όλα τέλεια. Γιατί να προσποιούμαστε ότι είναι; Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι εργαλεία και είναι ανάλογα πως τα χρησιμοποιείς. Εγώ, ας πούμε, έμαθα για μια πολύ ωραία ομιλία μέσω Facebook.

Θεωρείς ότι ο κόσμος δεν πάει θέατρο; Γιατί παραστάσεις υπάρχουν πολλές.

Ο κόσμος δεν υποστηρίζει το θέατρο, υποστηρίζει το εύκολο θέαμα. Δεν το κατηγορώ αυτό, αλλά δεν μπορείς να πηγαίνεις μόνο εκεί. Δεν υπάρχει τόσος κόσμος που να βλέπει τόσες παραστάσεις και σαν επαγγελματίας του χώρου το λέω με λύπη. Σήμερα, παιδιά είκοσι ετών δεν ξέρουν ποιος είναι ο Κάρολος Κουν. Η κοινωνία μας θέλει μασημένη τροφή. Μπορείς να ερωτευθείς με στίχους του Γκάτσου και με στίχους του Παντελίδη. Και στις δυο περιπτώσεις συναίσθημα είναι, απλά στη μια περίπτωση δεν υπάρχει βάθος.

Τι θα άλλαζες στον καλλιτεχνικό χώρο; Τι λείπει;

Η αυθεντικότητα. Να γινόμαστε κάτι επειδή το πιστεύουμε και όχι επειδή απλά θα πουλήσει. Να κάνεις κάτι επειδή έχεις όραμα. Και αν το αγαπάς, θα πουλήσει κιόλας.

Τι γνώμη έχεις για τα μοντέλα ή ανθρώπους με άλλες ειδικότητες που γίνονται ηθοποιοί;

Σε ένα πράγμα είμαι αντίθετος. Στο να πηγάζει η υποκριτική από τη ματαιοδοξία. Αν είχα ένα μαγικό ραβδί θα άλλαζα την έννοια «ηθοποιός».

Οι ηθοποιοί δεν έχουν ματαιοδοξία;

Όλοι οι ηθοποιοί έχουν ματαιοδοξία, λίγη όμως. Όλοι οι άνθρωποι που αγαπούν τη δουλειά τους έχουν ματαιοδοξία, πόσο μάλλον οι ηθοποιοί που το μέσο τους είναι η προβολή του εαυτού τους. Παν μέτρον άριστον όμως. Έχει διαφορά να ανεβαίνεις στο σανίδι όπως να’ναι απλά για σε δει ο κόσμος και να γίνεις γνωστός, χωρίς να σε νοιάζει ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει αυτό.

Με ποια φράση θα συνόψιζες τους μελλοντικούς σου στόχους;

Να μου επιτρέψει αυτή η χώρα να κάνω αυτό που αγαπώ.

Θα έφευγες στο εξωτερικό;

Αν μου παρουσιαζόταν η ευκαιρία θα πήγαινα, αλλά είμαι ρεαλιστής. Πρώτα πρέπει να γίνεις γνωστός «στη γειτονιά σου» και μετά στη χώρα σου. Άρα πρώτα πρέπει να διαπρέψεις εδώ και μετά έξω.

Τι θα άλλαζες στον τομέα του πολιτισμού;

Θα έδινα έμφαση στη γνώση με ουσία. Ο κόσμος πιο ιερή θα θεωρήσει τη Φεράρι του φίλου του, παρά την Επίδαυρο. Εκεί θα έδινα έμφαση. Θα την έβαζα στα σχολεία, θα καταργούσα τις πανελλήνιες με την τωρινή τους μορφή γιατί είναι απλά ένα άγχος και θα καλλιεργούσα την μη βία, που δυστυχώς παρατηρείται πολύ στα σχολεία, λεκτική πέρα από σωματική.

Συνέντευξη: Μαρία Πετροπούλου