Η διεθνούς φήμης μουσικοσυνθέτρια Nana Simopoulos επιστρέφει στην Ελλάδα και μιλά στο in.gr

Η μουσική σας είναι είναι κράμα έθνικ και τζαζ ήχων, ένα πάντρεμα Δύσης και Ανατολής. Πόσο εύκολο είναι αυτό το «πάντρεμα» και ποιες μελωδίες νιώθετε περισσότερο κοντά σας;
«Στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να συνδυάσεις μουσικά όργανα της μουσικής της Δύσης με αυτά της Ανατολής, διότι σε περιπτώσεις όπως το σιτάρ και το σαράνγκι σε σχέση με το πιάνο ή την κιθάρα, αναφερόμαστε σε δύο εντελώς διαφορετικά μουσικά συστήματα. Δεν συμφωνούν όλες οι νότες με τις φυσικές κλίμακες της ινδικής και βυζαντινής μουσικής, το σιτάρ και το σαράνγκι είναι συντονισμένα σε αυτές τις κλίμακες. Το πιάνο σε σχέση με το σιτάρ ρυθμίζεται διαφορετικά. Αυτός είναι ο λόγος που δεν χρησιμοποιώ το πιάνο στη μουσική μου. Ωστόσο, μουσικά όργανα όπως βιολί, βιολοντσέλο και μπάσο μπορούν να παίξουν και στα δύο συστήματα ή τα χάλκινα όργανα, όπως το σαξόφωνο έχει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία, διότι η ρύθμιση της νότας έχει να κάνει με την αναπνοή. Έτσι, όταν αναμειγνύονται αυτά τα δυο, πρέπει κανείς να είναι πολύ προσεκτικός. Νιώθω κοντά σε μελωδίες από την ελληνική μουσική και την τζαζ. Στην πραγματικότητα έχουν κοινά στοιχεία για μένα, όπως για παράδειγμα το ρεμπέτικο και η jazz, η οποία εξελίχθηκε από τα Blues. Και οι δυο αυτές μουσικές μορφές στηρίζονται στον αυτοσχεδιασμό, τον οποίο χρησιμοποιώ αρκετά στη μουσική μου.»

Ποιες ήταν οι βασικές επιρροές, που σας οδήγησαν σε αυτά τα μουσικά μονοπάτια; Να υποθέσουμε ότι στην έμπνευσή σας έχει παίξει το δικό της ρόλο και η ελληνική σας καταγωγή;
«Μία από τις μεγαλύτερες επιρροές μου καθώς μεγάλωνα, όπως και για πολλούς ανθρώπους της γενιάς μου αλλά και για επόμενες γενιές, ήταν η μουσική των Beatles. Όταν παρακολούθησα το μάθημα «Style and Anlysis» στο μουσικό σχολείο που φοιτούσα, τότε μόλις συνειδητοποίησα πόσο εξελιγμένες ήταν οι αρμονίες τους. Αργότερα άκουσα τη μουσική των Ralph Towner, John Abercrombie, και Chick Corea. Παράλληλα, άκουγα ελληνική μουσική στο ραδιόφωνο, όταν επισκεπτόμουν τους παππούδες μου και στη συνέχεια, όταν μετακόμισα στην Ελλάδα με την οικογένειά μου στην ηλικία των 12. Όταν πήγα στο μουσικό σχολείο στο Λος Άντζελες έβγαζα το χαρτζιλίκι μου παίζοντας και τραγουδώντας σε ελληνικές εκδηλώσεις, σε parties και εστιατόρια. Μεταξύ άλλων έμαθα από κοντά τη μουσική των Τσιτσάνη, Βαμβακάρη, Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη. Όταν ξεκίνησα να παίζω τζαζ έμαθα τις τυποποιημένες τζαζ μελωδίες των Billie Holiday, Miles Davis, Charlie Parker και άλλων, ενώ όταν ξεκίνησα να γράφω τη δική μου μουσική πήρα από την τζαζ τη δομή μελωδία – σόλος – μελωδία και από την ελληνική μουσική το ρυθμό: Συρτός, Τσάμικος, Καλαματιανός, αργό ζεϊμπέκικο και τη μουσική από το Βορρά. Από την ινδική και τη βυζαντινή μουσική πήρα το «ισοκράτημα».»

Μπορείτε να μας αναφέρετε τα μουσικά όργανα που παίζετε και να μας πείτε ποιο σας μαγεύει ιδιαίτερα αλλά και ποιο σας «παίδεψε» -ίσως- περισσότερο;
«Ξεκίνησα πιάνο στην ηλικία των 5 ετών, αλλά γρήγορα πέρασα στην κιθάρα. Ξεκίνησα να παίζω μπουζούκι στο τέλος της εφηβείας μου και άρχισα να τραγουδάω σε ηλικία 4 ετών. Όταν ήμουν 30 χρόνων, πήγα στην Ινδία και βρήκα ένα σιτάρ και έναν δάσκαλο σιτάρ το οποίο συνέχισα να παίζω και να μελετάω στη Νέα Υόρκη. Όταν πήγα στην Ινδία είχα την αίσθηση ότι θα βρω το όργανο που με εκφράζει περισσότερο και πιστεύω ότι το σιτάρ το κάνει αυτό. Ωστόσο, είμαι λάτρης της κιθάρας. Με συντροφεύει όλη μου τη ζωή και συνεχίζω να ανακαλύπτω νέα πράγματα σχετικά με αυτό το μουσικό όργανο. Είναι μια μεγάλη πρόκληση και πολύ δύσκολο στο να τη μάθεις καλά.»

Τι αγαπάτε πιο πολύ στην Ελλάδα και τι είναι αυτό που σας ενοχλεί περισσότερο στη χώρα μας;
«Αυτό που μου αρέσει στην Ελλάδα είναι το φως του ήλιου και το νερό. Και ο καιρός βέβαια. Μου αρέσει, επίσης, ότι οι Έλληνες μπορεί να κάνουν οτιδήποτε και να μην τους πει κανείς τίποτα, όπως, όπως για παράδειγμα το να παρκάρουν πάνω σε ένα πεζοδρόμιο. Αυτό δεν θα επιτρεπόταν ποτέ στις Η.Π.Α. Λατρεύω τις φιλοσοφικές συζητήσεις που κάνω πάντα με τους φίλους μου αλλά και το κοινό. Οι Έλληνες σκέφτονται και αισθάνονται βαθιά και μου αρέσει να βουτάω βαθιά μέσα μου και να αναζητώ για το νόημα των πραγμάτων. Πάντα έλεγα χαριτολογώντας ότι η εθνική φράση στην Ελλάδα είναι «Όχι δεν γίνεται». Οι Έλληνες τείνουν να λένε «μπα όχι», ενώ οι Αμερικανοί συνήθως λένε «ναι» για οτιδήποτε. Αυτό βοηθά να κινήσει τα πράγματα προς τα εμπρός. Επίσης, δεν μπορώ να ανεχθώ το κάπνισμα. Δεν μπορείς να καπνίσεις δημόσια στη Νέα Υόρκη και αν κάποιος καπνίσει οφείλει να σεβαστεί εκείνους που δεν καπνίζουν. Εδώ δεν φαίνεται να υπάρχει καμία συνείδηση γύρω από την επίδραση του καπνού πάνω στους άλλους. Έχω κάνει μερικούς εχθρούς εδώ προσπαθώντας να ενημερώσω σχετικά με τις αρνητικές συνέπειες του καπνίσματος.»

Τι είναι αυτό που επιθυμείτε να έχουν οι μαθητές σας -στο Τμήμα Κινηματογράφου της σχολής Εικαστικών Τεχνών της Νέας Υόρκης (School of Visual Arts)- ως φωτεινό οδηγό στη μετέπειτα πορεία τους;
«Οι μαθητές μου στο School of Visual Arts είναι όλοι εικαστικοί. Εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα μάτια τους, αλλά παρόλο που δεν το γνωρίζουν, τα αυτιά τους είναι ένα πολύ σημαντικό μέρος τις κινηματογραφικής τους τέχνης. Ένας καλός ήχος θα διαπεράσει το κοινό πολύ πιο βαθιά από ό,τι μια καλή εικόνα. Όταν κοιτάζουμε τον κόσμο τον βιώνουμε σαν να είναι έξω από τον εαυτό μας. Στη συνέχεια, ακούμε τον κόσμο και τον βιώνουμε εντός μας. Πιστεύω επίσης, ότι ακούμε με όλα τα κύτταρα του σώματός μας, και όχι μόνο με τα αυτιά μας. Αυτό διδάσκω στους μαθητές μου.»

Την Πέμπτη 24 Ιουλίου θα έχουμε την ευκαιρία να σας απολαύσουμε στον Κήπο του Νομισματικού Μουσείου. Δώστε μας μια γεύση από την επερχόμενη εμφάνισή σας στην Αθήνα.
«Το γκρουπ αποτελείται από εμένα στα φωνητικά, κιθάρα, σιτάρ και μπουζούκι, τους Samuil Malieri σε σαξόφωνο, Caryn Heilman στο οπτικό υλικό, κρουστά και φωνητικά, Μάνο Λούτα στο κοντραμπάσο και Γιώργο Γληνό σε tablas και sarod. Θα παίξουμε μουσική από τα άλμπουμ «Daughters of the Sun», «Still Waters», «After The Moon», «Gaia’s Dream» και μερικά νέα κομμάτια που δεν έχουν ακόμη ηχογραφηθεί.»

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω και να σας ζητήσω να κλείσετε εσείς την όμορφη κουβέντα μας…
«Σας ευχαριστώ πολύ για το ενδιαφέρον σας για τη μουσική μου. Θα κλείσω με κάτι αγαπημένο που ένας δημοσιογράφος έχει γράψει για εμένα: «Όταν το μυστήριο είναι η καρδιά της μουσικής, η μαγεία συμβαίνει στο μυαλό. Αλλά όταν ένα τραγούδι παίζεται ένα εκατομμύριο φορές την ημέρα στο ραδιόφωνο, το μυστήριο τείνει να εξαφανιστεί. Συχνά, η λύση βρίσκεται στην αναζήτηση ενός διαφορετικού θέλγητρου από το να είσαι απλά μυστηριώδης. Η Nana Simopoulos παίρνει τον λιγότερα ταξιδεμένο δρόμο. Είναι αποφασισμένη να παραμείνει μυστηριώδης».»

Συνέντευξη: Τζωρτζίνα Ντούτση

Ιnfo
H Nana Simopoulos θα εμφανιστεί την Πέμπτη 24/07, στον Κήπο του Νομισματικού Μουσείου (Πανεπιστημίου 12, Αθήνα. Ώρα έναρξης στις 21.00).