Έκτακτη σύνοδος στο Παρίσι για την ευρωπαϊκή οικονομία

38

Μία κοινή απάντηση στη χρηματοπιστωτική κρίση που «κινδυνεύει να ρίξει την παγκόσμια οικονομία στην άβυσσο», θα αναζητηθεί το Σάββατο στο Παρίσι, στη διάρκεια μίας «μίνι συνόδου κορυφής» που συγκαλείται με πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί, ένα 24ωρο μετά την έγκριση του σχεδίου Πόλσον στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στη σύνοδο θα συμμετάσχουν οι ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών που είναι μέλη της Ομάδας των Οκτώ (G8), δηλαδή της Γαλλίας, της Βρετανίας Γκόρντoν Μπράουν, της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ και της Ιταλίας Σίλβιο Μπερλουσκόνι, καθώς και οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο και του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

Ξεχωριστή συνάντηση θα έχει επίσης ο Νικολά Σαρκοζί με τον γενικό διευθυντή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Ντομινίκ Στρος-Καν, ο οποίος έχει εκφράσει ανοιχτά την άποψη ότι «πρέπει άμεσα να υιοθετηθούν και να επιβληθούν πολύ συγκεκριμένες ρυθμίσεις και για τους πιστωτικούς θεσμούς και για τα διεθνή χρηματιστήρια».

Αν και, επισήμως, σκοπός της συνόδου είναι να υπάρξει προετοιμασία για την επόμενη συνάντηση της G8 σε σχέση με την χρηματοπιστωτική κρίση, θεωρείται βέβαιο ότι κορυφαίο θέμα στην ατζέντα της συνάντησης είναι η διερεύνηση της δυνατότητας μίας κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση.

Ήδη, αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αναλάβει δικές τους πρωτοβουλίες. Οι κινήσεις όμως αυτές προκάλεσαν αντιπαραθέσεις στους κόλπους της Ένωσης, καθώς πολλοί καταγγέλλουν ότι με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.

Η Ιρλανδία, λόγου χάρη, πρόσφερε εγγυήσεις για όλες τις καταθέσεις, προκαλώντας ροή κεφαλαίων από βρετανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα προς τράπεζες της Ιρλανδίας. Η Βρετανία «απάντησε» την Παρασκευή αυξάνοντας το όριο αποζημίωσης για τις τραπεζικές καταθέσεις στις 50.000 στερλίνες από 35.000 που ήταν μέχρι σήμερα, σε μια προσπάθεια να κάνει τις βρετανικές τράπεζες πιο ελκυστικές.

Σε παρόμοια κίνηση αύξησης του ορίου εγγύησης των καταθέσεων προχωρά και η Ελλάδα.

Η γαλλική προεδρεία διέψευσε επισήμως τις φήμες που έλεγαν ότι ετοιμάζει σχέδιο διάσωσης του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος -ύψους 300 δισ. ευρώ ή κάτι ανάλογο- και όλες οι πλευρές πλέον το επιβεβαιώνουν. Μία τέτοια προοπτική, άλλωστε, βρίσκει αντίθετους πολλούς εταίρους, όπως τη Γερμανία, αλλά και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Η αλήθεια, πάντως, είναι ότι ο Νικολά Σαρκοζί είχε μόλις προ ημερών -από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ- ρίξει στο τραπέζι του διαλόγου την ιδέα ενός αποθεματικού σωτηρίας. Το σχέδιο του Γάλλου προέδρου ίσως όμως να είναι αρκετά πιο μεγαλεπίβολο…

Ο Σαρκοζί ζητά τη σύγκληση στα τέλη Νοεμβρίου, διεθνούς Διάσκεψης Κορυφής, κατά την οποία θα εξεταστεί το διεθνές οικονομικό σύστημα καθώς και οι διεθνείς οικονομικοί κανόνες που διαμορφώθηκαν παλαιότερα, δεδομένου ότι οι κανόνες του Μπρέτον-Γουντς, φαίνεται ότι δεν επαρκούν πλέον για την ρύθμιση της αγοράς. 

Στην ουσία δηλαδή, ο Γάλλος πρόεδρος, προτείνει να ξεκινήσει η συζήτηση, για τη δημιουργία ενός ρυθμιζόμενου καπιταλιστικού συστήματος, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι λόγω των συγκοινωνούντων δοχείων της παγκοσμιοποίησης, κρίσεις σαν την τωρινή, δεν μπορούν να τις χειριστούν μόνες τους ακόμα και οι πιο αναπτυγμένες χώρες.  

Σε σχέση με την παρούσα κρίση, η αλήθεια είναι ότι στην Ευρώπη οι αναταράξεις ήταν πολύ πιο ήπιες, αφού υπάρχουν κάποιοι κανόνες για τη ρύθμιση του ενιαίου χρηματοοικονομικού χώρου και η αγορά δεν είναι τόσο φιλελευθεροποιημένη, αλλά και οι ίδιες οι ευρωπαϊκές τράπεζες συμπεριφέρθηκαν πιο υπεύθυνα.

Οι κανόνες αυτοί, σύμφωνα με Ευρωπαίους παρατηρητές, συνέβαλαν σε κάποιο βαθμό στις σχετικά «μειωμένες αναταράξεις» στην Ευρώπη. Εντούτοις, έγινε φανερό πλέον ότι το παρόν νομικό πλαίσιο είναι ανεπαρκές, κάτω από τις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης.

Ήδη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την περασμένη Τετάρτη, πρότεινε σειρά μέτρων για τον καλύτερο έλεγχο του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μεταξύ των οποίων την αναθεώρηση των κανόνων της Οδηγίας για τα ίδια κεφάλαια των τραπεζών, και το λόγο των δανειακών προς ίδια κεφάλαια.

Αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαφωνούν αυτή τη στιγμή στον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης, συμφωνούν ωστόσο πως η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και όχι μεμονωμένα.

Από αυτήν την άποψη, ο Νικολά Σαρκοζί «θα επαναλάβει ότι ο μόνος τρόπος διεξόδου από την κρίση θα είναι συλλογικός. Θα προτείνει η Ευρώπη να κάνει το τραπεζικό της σύστημα ασφαλές, να ξεπαγώσει τις πιστώσεις και να συντονίσει την οικονομική και νομισματική της στρατηγική» όπως δήλωσε ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Φιγιόν εν όψει της έκτακτης συνόδου.

Έτσι, δεν πρέπει αν αποκλείονται κινήσεις προς την κατεύθυνση ενός μηχανισμού εγγυήσεων των καταθέσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προς τον καλύτερο και αυξημένο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, καθώς και προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού και της αύξησης της διαφάνειας του πιστωτικού συστήματος.

Η Γαλλία φαίνεται να θεωρεί ότι «τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα είναι επιβαρυντικά για τις τράπεζες, αφού τις υποχρεώνουν να αναθεωρούν συνεχώς την αξία των περιουσιακών τους στοιχείων στους ισολογισμούς τους, γεγονός που τις καθιστά εξαρτημένες από τις διακυμάνσεις των χρηματιστηριακών αγορών» όπως σημείωσε πρόσφατα ο Γάλλος υφυπουργός, αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Ζαν-Πιερ Ζουγέ.

Επιπλέον, ο Γάλλος πρωθυπουργός κ. Φιγιόν επισήμανε πως «δεν αποκλείουμε το ενδεχόμενο να εγγυηθούμε ότι κανένα τραπεζικό ίδρυμα δεν θα υποχρεωθεί σε χρεοκοπία. Το κράτος θα παρεμβαίνει κάθε φορά που θα είναι αναγκαίο για να διασφαλίσει το τραπεζικό σύστημα». Η λογική μίας ενδεχόμενης τέτοιας πρωτοβουλίας θα είναι η αποφυγή του συστημικού κινδύνου, καθώς «όλες οι τράπεζες στην Ευρώπη έχουν σχέσεις μεταξύ τους».

Λιγότερο άμεσος -αλλά επίσης σημαντικός- στόχος της γαλλικής προεδρίας είναι να πετύχει η επόμενη συνάντηση της Ομάδας των Οκτώ πιο ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών του κόσμου να πραγματοποιηθεί πριν από τέλος του έτους, και πάλι με κύριο αντικείμενο συζήτησης τη χρηματοπιστωτική κρίση.

Ο Γάλλος πρόεδρος έχει, εξάλλου, τους δικούς του λόγους όταν επιμένει στην ανάγκη άμεσων οικονομικών μεταρρυθμίσεων: Η γαλλική οικονομία συρρικνώθηκε το δεύτερο τρίμηνο του 2008 και το πιθανότερο είναι ότι και το φθινόπωρο θα παρουσιάσει «αρνητική ανάπτυξη», όπως δήλωσε η υπουργός Οικονομικών Κριστί Λαγκάρντ, αποφεύγοντας εμφανώς να μιλήσει για «ύφεση». Εντούτοις, δύο συνεχόμενα τρίμηνα με «αρνητική ανάπτυξη» είναι και τεχνικά ο ορισμός της ύφεσης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ