Απεβίωσε σε ηλικία 78 ετών ο μουσικοσυνθέτης Ιάνης Ξενάκης

55

Πέθανε την Κυριακή το πρωί στο σπίτι του στο Παρίσι, σε ηλικία 78 ετών, ο μουσικοσυνθέτης Ιάνης Ξενάκης. Ο ελληνικής καταγωγής καλλιτέχνης εξέπνευσε έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια, όπως ανακοίνωσε ο γενικός γραμματέας της ένωσης φίλων του, Κλοντ Ελέ.

Γεννημένος στη Βράιλα της Ρουμανίας το 1922 από Έλληνες γονείς, ο καλλιτέχνης σταδιοδρόμησε στο χώρο της πρωτοποριακής μουσικής στη Γαλλία. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, από όπου αποφοίτησε το 1947, και συγχρόνως έκανε μαθήματα ανώτερων θεωρητικών στη μουσική. Ως μαθηματικός και αρχιτέκτονας είχε χρησιμοποιήσει την ηλεκτροακουστική και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές για ορισμένες από τις συνθέσεις του.

Στη Γαλλία εγκαταστάθηκε το 1947 και πήρε τη γαλλική υπηκοότητα το 1965. Παντρεύτηκε το 1953 τη Φρανσουάζ, δημοσιογράφο και συγγραφέα μυθιστορημάτων και βιογραφιών. Μαζί απέκτησαν μία κόρη, τη Μάχη, η οποία ασχολείται επαγγελματικά με τη γλυπτική και τη ζωγραφική.

Συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση και φυλακίστηκε από τις κατοχικές δυνάμεις. Το 1947 έφυγε για το Παρίσι, όπου εργάστηκε ως αρχιτέκτονας και, παράλληλα, συνέχισε τις σπουδές του στη μουσική. Κατά την περίοδο 1947 – 1959 συνεργάστηκε με το διάσημο Γάλλο αρχιτέκτονα Λε Κορμπιζιέ στο σχεδιασμό σημαντικών έργων.

Ο Ιάνης Ξενάκης έχει αναγνωριστεί ήδη από τη δεκαετία του 60 ως ένας από τους σημαντικότερους μουσικούς δημιουργούς της εποχής μας και έχει τιμηθεί με πολλά διεθνή βραβεία. Ανάμεσα στις συνθέσεις του, στις οποίες συχνά χρησιμοποιεί στοιχεία της μαθηματικής επιστήμης, περιλαμβάνονται έργα ηλεκτροακουστικής μουσικής, τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συνδυασμό μουσικής και φωτισμών.

Στις 23 Ιανουαρίου αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Λόγω της βαριάς του ασθένειας δεν είχε καταφέρει να παραστεί στην τελετή και τον τιμητικό τίτλο παρέλαβε ο φίλος του βαρύτονος Σπύρος Σακκάς. Ορισμένα από τα έργα του είναι: «Ψάφπα», Rebonds και «Περσέφασσα».

Συλλυπητήρια από τον υπουργό Πολιτισμού

Ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος, αναφερόμενος στο θάνατο του Ιάνη Ξενάκη, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Ο Ιάνης Ξενάκης συγκροτεί με το έργο του ένα από τα πιο προωθημένα κεφάλαια της ιστορίας της μουσικής. Ο Ξενάκης ταύτισε το όνομά του με τη νεωτερικότητα και με την αναζήτηση, δηλαδή με δύο βασικές συνιστώσες της πολιτιστικής δημιουργίας. Το ταλέντο του, η βαθιά και πολύπλευρη μόρφωσή του και ο κοσμοπολιτισμός του γοήτευσαν και θα γοητεύουν πολλούς.

»Ο θάνατός του είναι μια μεγάλη απώλεια, αλλά σε καμία περίπτωση δεν σηματοδοτεί το τέλος του έργου, που ήταν και θα είναι πάντα ανοιχτό.

»Εκφράζω τα συλλυπητήριά μου προς τη σύζυγό του και την οικογένειά του.

»Ο Ιάνης Ξενάκης είχε εκφράσει την επιθυμία να ταφεί στις Κυκλάδες. Για να εκπληρωθεί η επιθυμία του, γίνονται σχετικές συνεννοήσεις με την οικογένειά του και τους συνεργάτες του.»

Δηλώσεις Σιράκ

Με οδύνη πληροφορήθηκε ο πρόεδρος της Γαλλίας, Ζακ Σιράκ, το θάνατο του Ιάνη Ξενάκη και, όπως αναφέρει η ανακοίνωση που εξέδωσε η γαλλική προεδρία, αποτίει φόρο τιμής «σε μία από τις πιο σημαντικές και ελκυστικές προσωπικότητες της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας».

«Με τις καινοτομίες του, τις έρευνές του, τις ρήξεις του, άνοιξε εντελώς καινούργιους δρόμους στη σύνθεση και τη μουσική εκτέλεση. Η Γαλλία χάνει σήμερα έναν από τους πιο λαμπρούς καλλιτέχνες της» συνεχίζει η ανακοίνωση, τονίζοντας ότι «υπερβαίνοντας τους περιορισμούς της κλασικής φόρμας, ακολουθώντας τα μονοπάτια της μουσικής αβεβαιότητας και χρησιμοποιώντας τη συμβολή της επιστήμης, ο Ξενάκης συνεισέφερε στον προσδιορισμό ενός νέου χώρου ελευθερίας της μουσικής τέχνης».

Δηλώσεις Κώστα Καραμανλή

Στο θάνατο του Ιάνη Ξενάκη αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κώστας Καραμανλής. «Ο κόσμος της τέχνης και της διανόησης, ο πολιτισμός και η Ελλάδα έχασαν σήμερα τη φυσική παρουσία του Ιάννη Ξενάκη. Το έργο του, όμως, που -έστω και καθυστερημένα- έτυχε της διεθνούς αναγνώρισης, θα μείνει για να θυμίζει αυτόν το μεγάλο Έλληνα, που μέσα από την πολύπλευρη και πρωτοποριακή δημιουργία του έδωσε στη μουσική μια νέα διάσταση» δήλωσε ο κ. Καραμανλής και καταλήγοντας τόνισε:

«Ο Ιάνης Ξενάκης, πνεύμα ανήσυχο και νεωτερικό, στοχαστής και δημιουργός, πάντρεψε τη μουσική με τα μαθηματικά, την αρχιτεκτονική, την ελληνική φιλοσοφία και τη σύγχρονη τεχνολογία. Πάντρεψε το φως και τα χρώματα της Ελλάδας με τον ήχο και την κίνηση, βλέποντας τη μουσική σαν μια οικουμενική γλώσσα έκφρασης. Στην οικογένειά του εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια.»

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ/Γαλλικό