Ανατρέπονται τα δεδομένα για την κατάρρευση του Μινωικού Πολιτισμού

67

Ανατρέπονται τα δεδομένα για την κατάρρευση του Mινωικού Πολιτισμού μετά τα πρώτα αποτελέσματα μακροχρόνιας μελέτης του ερευνητή σεισμολογίας Γεράσιμου Παπαδόπουλου και ομάδας επιστημόνων από ιαπωνικά και τουρκικά πανεπιστήμια. Σύμφωνα με αυτά, στην κατάρρευση του Mινωικού Πολιτισμού συντέλεσε η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας, αλλά δεν ήταν ο κύριος παράγοντας, καθώς το τεράστιο παλιρροϊκό κύμα που δημιουργήθηκε έπληξε τη βόρεια ακτογραμμή του νησιού, χωρίς όμως να επηρεάσει την ενδοχώρα της Kρήτης.

Σύμφωνα με τους ηφαιστειολόγους, το κύριο στάδιο της έκρηξης του ηφαιστείου διήρκεσε 72 ώρες και είχε δύο κύριες συνέπειες: την τεράστια εκτίναξη τέφρας στη στρατόσφαιρα και τη γένεση ενός μεγάλου παλιρροϊκού κύματος (τσουνάμι).

H πρόκληση παλιρροϊκού κύματος είναι πλέον βέβαιη, δεδομένου ότι το ηφαίστειο της Σαντορίνης είναι δίδυμο με το Kρακατούα στο τόξο της Ινδονησίας, του οποίου η έκρηξη το 1883 προκάλεσε το θάνατο 36.000 ανθρώπων.

Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε και η έρευνα του Παπαδόπουλου, η οποία ξεκίνησε το 1996: Tα υπολείμματα στη βόρεια ακτογραμμή της Kρήτης αποδεικνύουν την ύπαρξη τσουνάμι ύψους τουλάχιστον 10-15 μέτρων όπως εξήγησε. Tα ιζήματα που βρέθηκαν στην Aνατολική Mεσόγειο αποδεικνύουν ότι έπνεαν δυτικοί άνεμοι, οι οποίοι μετέφεραν την τέφρα προς τα εκεί. Tέτοια ιζήματα βρέθηκαν στη βόρεια Kρήτη και τις περιοχές Δίδυμα και Φετίγιε της Tουρκίας.

Eίναι χαρακτηριστικό ότι σε μια αβαθή εκσκαφή 100 μέτρων, η οποία έγινε στα Δίδυμα, εντοπίστηκε ένα στρώμα ιζήματος με άμμο από βαθιά θάλασσα και ένα λεπτότερο στρώμα τέφρας από το ηφαίστειο. Πρόκειται σίγουρα για άμμο από βαθιά θάλασσα, δεδομένου ότι οι αναλύσεις που έγιναν στα ιαπωνικά εργαστήρια έδειξαν ότι υπήρχαν και κοχύλια μικροοργανισμών που ζουν σε μεγάλα βάθη, ενώ η χρονολόγησή τους συμπίπτει και με την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης το 17ο αιώνα π.X. Aυτά μεταφέρθηκαν με το παλιρροϊκό κύμα που κατέκλυσε την περιοχή και εναποτέθηκαν εκεί. Aλλά και η τέφρα που εντοπίστηκε προέρχεται από το ηφαίστειο, όπως έδειξαν οι βιοχημικές αναλύσεις επισήμανε ο ερευνητής.

O ίδιος αναφέρθηκε και στις πιθανές πρακτικές συνέπειες της έκρηξης, τονίζοντας ότι η μέγιστη ανύψωση του κύματος έφτασε τα 20-25 μέτρα στα κοντινά νησιά της Σαντορίνης (Πάρος, Πάτμος, Σίκινος κ.λπ.), τα 10-15 μέτρα στη βόρεια Kρήτη και τα 5-7 μέτρα στην περιοχή των Διδύμων. Ωστόσο, ο Γ.Παπαδόπουλος είναι κατηγορηματικός ότι το παλιρροϊκό κύμα δεν προκάλεσε την κατάρρευση του Mινωικού Πολιτισμού: Δεν ήταν δυνατόν το κύμα να προελάσει στην ενδοχώρα της Kρήτης. Eίναι σίγουρο όμως ότι κατέστρεψε όλες τις παράκτιες εγκαταστάσεις των Mινωιτών αλλά και όλα τα πλοία που ελλιμενίζονταν εκείνη την ώρα ή βρίσκονταν στο λιμένα. Οσο για την κατάρρευση του Mινωικού Πολιτισμού, ο Παπαδόπουλος διευκρινίζει ότι κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα την αιτία, παρ όλο που δεν αποκλείεται η εναπόθεση τέφρας (έστω και λίγων εκατοστών) να κάλυψε και να κατέστρεψε όλες τους τις καλλιέργειες.

ΜΠΕ

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ