52

Αναβίωση του πανάρχαιου διονυσιακού εθίμου Κλαδαριές ή Φανός αποφασίστηκε από τις δημοτικές αρχές της Θεσσαλονίκης με τη διοργάνωσή του την Πέμπτη. Το έθιμο πραγματοποιείται κάθε χρόνο σε περιοχές της δυτικής Μακεδονίας (Σιάτιστα), αλλά και στην Ηπειρο, στη Μικρά Ασία, στην Αρκαδία, στα Μέγαρα, καθώς και σε ορισμένα νησιά κοντά στη Μικρά Ασία (Κω, Χίο), αλλά σε διαφορετική περίοδο του χρόνου σε κάθε περιοχή.

Νέοι και νέες από νωρίς το απόγευμα και πάντα μετά τον εσπερινό πιάνονται χέρι-χέρι και χορεύουν γύρω από την κλαδαριά (πολλά κλαδιά μαζεμένα), σχηματίζοντας αδιάσπαστο προστατευτικό κύκλο από το φόβο μήπως διεισδύσει κανένας από άλλη γειτονιά και ανάψει την κλαδαριά πριν νυχτώσει.

Στο διάστημα αυτό, άλλα παιδιά έξω από τον κύκλο έχουν περασμένα κουδούνια (κυπριά, γκαβανούζες, τσιουκάνια) και τα σείουν προξενώντας εκκωφαντικό θόρυβο για να τρομάξουν τους υποτιθέμενους αντιπάλους, αλλά και να διώξουν τα κακά πνεύματα όπως λέγεται.

Μόλις αρχίζει να νυχτώνει, ανάβουν την κλαδαριά και δημιουργείται ο λεγόμενος Φανός (η φωτιά πρέπει να φαίνεται από μακριά). Κάποια στιγμή έρχεται ο δήμαρχος συνοδευόμενος από τους μουσικούς. Ο χορός με κορυφαίο το δήμαρχο φουντώνει.

Στις περιοχές που δεν είχαν δήμαρχο ή που δεν εμφανιζόταν, τον τίτλο του κορυφαίου έπαιρνε ο πιο μερακλής και σεβάσμιος γέροντας. Λίγο μετά το χορό, στο γλέντι συμμετέχουν και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, ενώ ο δήμαρχος με τους μουσικούς φεύγουν, γιατί πρέπει να πάνε και στους άλλους φανούς. Οι συμμετέχοντες συνεχίζουν να χορεύουν και να τραγουδούν.

Ο συναγωνισμός ανάμεσα στις γειτονιές για το ποια έχει τον καλύτερο φανό (δηλαδή τίνος η φωτιά έχει μεγαλύτερο ύψος και φαίνεται από πιο μακριά), είναι πολύ μεγάλος και έντονος.

ΜΠΕ