Σύμφωνα με χωρίο του Κικέρωνος, ο Λυσίας δίδαξε αρχικά την τέχνη του λόγου, ακολούθως δε έστρεψε το ενδιαφέρον του στη συγγραφή δικανικών λόγων για λογαριασμό τρίτων και εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους λογογράφους. Η δράση του Λυσία ως ρητοροδιδασκάλου, που επιβεβαιώνεται και από διάφορες άλλες αρχαίες μαρτυρίες, ενδέχεται να είχε ξεκινήσει αμέσως μετά την επιστροφή του από τους Θουρίους. Στο πλαίσιο της ρητορικής του δραστηριότητας τοποθετούνται μάλιστα και ορισμένα συγγραφικά έργα του, όπως ένας λόγος Υπέρ Σωκράτους, οι ως επί το πλείστον ερωτικού περιεχομένου Επιστολαί, καθώς και συγγράμματα τεχνικού χαρακτήρα (Τέχναι ρητορικαί), διδακτικά εγχειρίδια που προορίζονταν για τη θεωρητική κατάρτιση των μαθητών του. Αξίζει να προστεθεί ότι στον Φαίδρο του Πλάτωνος εμπεριέχεται ένας ακόμη λόγος του Λυσία, και μάλιστα σοφιστικής αντίληψης, ο Ερωτικός.

Σε ό,τι αφορά τώρα το έργο του ως λογογράφου, ο Λυσίας υπήρξε εξόχως παραγωγικός, προπάντων στο δικανικό είδος. Στην αρχαιότητα κυκλοφορούσαν εκατοντάδες λόγοι με το όνομά του, και είναι βέβαιο ότι πολλοί εξ αυτών ήταν νόθοι, προϊόντα πλαστογραφίας. Οι σωζόμενοι λόγοι του πολυγραφότατου Λυσία (δεν είναι όλοι τους ολοκληρωμένοι, ενώ αμφισβητείται η γνησιότητα ορισμένων) ανέρχονται σε 34. Από αυτούς μόνο ένας είναι συμβουλευτικός (Περί της πολιτείας) και δύο επιδεικτικοί ή πανηγυρικοί (Επιτάφιος και Ολυμπιακός), όλοι δε οι υπόλοιποι δικανικοί (καταγγελτικοί ή υπερασπιστικοί), σχετιζόμενοι με δημόσιες ή ιδιωτικές υποθέσεις.

Οι λόγοι του Λυσία, προεξαρχόντων ασφαλώς των δικανικών, έχουν ιδιαίτερη ιστορική αξία, καθώς παρέχουν πολύτιμες γνώσεις και αξιόπιστες πληροφορίες για τις συνθήκες που επικρατούσαν στην Αθήνα του τέλους του 5ου και των αρχών του 4ου αιώνα π.Χ. από απόψεως δικαιικού πολιτισμού, πολιτικοκοινωνικών διεργασιών και οικονομικής διάρθρωσης.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ξενόγλωσση έκδοση με επιλεγμένους λόγους του Λυσία (Cambridge University Press, 1990).

Λυσίας: Ο μεγάλος μάστορας του λόγου (Μέρος Α’)

Λυσίας: Ο μεγάλος μάστορας του λόγου (Μέρος Β’)

Ειδήσεις Σήμερα: