Κομμάτι μιας χαμένης ηπείρου ανακαλύφθηκε θαμμένο κάτω από τις ΗΠΑ

Κατά μήκος της ανατολικής πλευράς των Απαλάχιων Ορέων, θαμμένη λίγο κάτω από την επιφάνεια, μια πλάκα πετρωμάτων πάχους 200 χιλιομέτρων εκτείνεται από το Μέιν ως την Τζόρτζια. Είναι πιθανότατα ένα θραύσμα που προέκυψε από τις ηφαιστειακές εκρήξεις που διέλυσαν την υπερήπειρο Παγγαία πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια, δείχνει νέα μελέτη.

Το χαμένο κομμάτι της Παγγαίας, το οποίο οι ερευνητές ονόμασαν «Piedmont Resistor», ανακαλύφθηκε χάρη σε ένα φιλόδοξο πείραμα που ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια για τη μελέτη της γεωλογίας των ηπειρωτικών ΗΠΑ. Είναι η «Μαγνητοτελλουρική Συστοιχία», ένα δίκτυο 1.800 αισθητήρων που μετρούν την ηλεκτρική αγωγιμότητα του υπεδάφους σε μεγάλα βάθη.

Κάθε σταθμός, χρησιμοποιεί δύο ζευγάρια ηλεκτροδίων τοποθετημένα σε διάταξη σταυρού με πλάτος 50 μέτρα. Τα ηλεκτρόδια μετρούν διακυμάνσεις των ηλεκτρικών ρευμάτων που επάγονται στο υπέδαφος από μεταβολές του γήινου μαγνητικού πεδίου λόγω του ηλιακού ανέμου ή διαταραχών της ατμόσφαιρας.

Η τεχνική αυτή μπορεί μεταξύ άλλων να διακρίνει το νερό που παρασύρεται στο υπέδαφος στη ζώνη υποβύθισης του Κασκέιντια, εκεί όπου ο ωκεάνιος φλοιός του Ειρηνικού βυθίζεται κάτω από τις πολιτείες του Όρεγκον και της Ουάσιγκτον.

Η Μαγνητοτελλουρική Συστοιχία μετρά την ηλεκτρική αγωγιμότητα των πετρωμάτων σε μεγάλο βάθος (USArray)

Στη δυτική πλευρά των ΗΠΑ, ο τρισδιάστατος χάρτης που προέκυψε αποκάλυψε αρχαία βουνά θαμμένα κάτω από τις Μεγάλες Πεδιάδες, καθώς και τα όρια ανάμεσα στα κομμάτια φλοιού από τα οποία αποτελείται η Βόρεια Αμερική. Στην ανατολή πλευρά, το Piedmont Resistor ήταν αυτό που ξεχώριζε, αναφέρουν οι ερευνητές στο  Reviews of Geophysics.

Πέρα του ότι αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές για την απόσταση της Βόρειας Αμερικής από την υπερήπειρο Παγγαία, ο νέος χάρτης αναμένεται να είναι χρήσιμος για την αναζήτηση ορυκτών πόρων, οι οποίοι συχνά συγκεντρώνονται σε περιοχές ηφαιστειακών εξάρσεων καθώς και στα όρια τεκτονικών πλακών.

«Μπορείς να δεις όλες τις ραφές» σχολίασε στον δικτυακό τόπο του Science ο Πολ Μπεντρόσιαν της αμερικανικής γεωλογικής υπηρεσίας USGS, μέλος της ερευνητική ομάδας. «Και αυτά τα όρια, παρόλο που έχουν ηλικία ενός δισεκατομμυρίου ετών, είναι εκεί όπου θα αναζητήσεις ορυκτούς πόρους».

Τα ευρήματα έχουν όμως και άλλη πρακτική σημασία: όπως υπολογίζουν οι ερευνητές, η θαμμένη πλάκα του Piedmond Resistor μπορεί να δημιουργήσει ισχυρά επαγωγικά ηλεκτρικά ρεύματα στη διάρκεια γεωμαγνητικών καταιγίδων.

Ως αποτέλεσμα, τα δίκτυα ηλεκτροδότησης σε αυτή τη μεγάλη περιοχή αντιμετωπίζουν 1.000 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο μπλακάουτ.