Μεξικό: Ο χαμένος τάφος του μυστηριώδους «λαού των σύννεφων» ανακαλύφθηκε μετά από 1.400 χρόνια

Ως «η σημαντικότερη αρχαιολογική ανακάλυψη της δεκαετίας» έχει ήδη χαρακτηριστεί ο τάφος 1.400 ετών που εντόπισαν αρχαιολόγοι στις Κεντρικές Κοιλάδες της Οαχάκα, στο νότιο Μεξικό. 

Πρόκειται για μια πέτρινη κατασκευή του πολιτισμού των Ζαποτέκων, η οποία σύμφωνα με την Daily Mail είχε χαθεί για αιώνες και επανέρχεται στο φως σε εξαιρετική κατάσταση διατήρησης, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για έναν από τους σπουδαιότερους προκολομβιανούς πολιτισμούς της Μεσοαμερικής. 

Ο «λαός των σύννεφων» και οι δοξασίες του 

Οι Ζαποτέκοι, γνωστοί και ως Be’ena’a ή «Ο λαός των σύννεφων», πίστευαν ότι οι πρόγονοί τους προέρχονταν από τον ουρανό και ότι, μετά τον θάνατο, οι ψυχές τους επέστρεφαν εκεί ως πνεύματα.  

Οι αντιλήψεις αυτές αποτυπώνονται ξεκάθαρα στη συμβολική γλώσσα του τάφου, ο οποίος φαίνεται να είχε έντονη τελετουργική σημασία και να συνδεόταν με την εξουσία και τη μετάβαση στον κόσμο των νεκρών. 

Some terrific art inside a newly discovered Zapotec tomb in Oaxaca, Mexico! The owl represents night and death, and its beak shelters a man’s face. Carvings of a man and a woman flank the door; they are thought to have been guardians.https://t.co/7ZbOdADTp0 pic.twitter.com/rDK815P24Y

— Archaeology Magazine (@archaeologymag) January 27, 2026

Οι τοιχογραφίες και τα τελετουργικά 

Η είσοδος του τάφου εντυπωσιάζει με την πολυπλοκότητα και τη λεπτομέρεια της διακόσμησής της. Κυρίαρχο στοιχείο αποτελεί μια τεράστια σκαλιστή κουκουβάγια, με ανοιχτό ράμφος που αποκαλύπτει το πρόσωπο ενός άρχοντα των Ζαποτέκων.  

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, το σύμβολο αυτό συνδεόταν με τον θάνατο αλλά και με την πολιτική και θρησκευτική εξουσία. 

Η πόρτα πλαισιώνεται από πέτρινο κατώφλι και υπέρθυρο, ενώ πάνω από αυτήν εκτείνεται μια ζωφόρος από χαραγμένες πλάκες με αρχαίους ημερολογιακούς όρους. 

Στα πλάγια της εισόδου βρίσκονται σκαλισμένες φιγούρες ενός άνδρα και μιας γυναίκας με τελετουργικά αντικείμενα και καλύμματα κεφαλής, που πιθανότατα θεωρούνταν φύλακες του τάφου. 

Στο εσωτερικό του ταφικού θαλάμου διατηρούνται τμήματα μιας εντυπωσιακής τοιχογραφίας. 

 Η σκηνή απεικονίζει μια πομπή μορφών που μεταφέρουν δέματα κοπάλ – ενός ιερού λιβανιού – καθώς κατευθύνονται προς την είσοδο του τάφου.  

Η παράσταση αυτή θεωρείται ότι σχετίζεται με τελετουργίες ταφής και προσφορών, αποκαλύπτοντας στοιχεία για τις θρησκευτικές πρακτικές και την κοινωνική οργάνωση των Ζαποτέκων. 

Mexican archaeologists have uncovered a remarkably preserved 1,400-year-old Zapotec tomb in San Pablo Huitzo — a discovery experts are calling the most important archaeological find of the decade.

From mysterious owl carvings to vibrant mural paintings, the tomb offers rare… pic.twitter.com/KQ8yRn2XHD

— APT News (@APT__News) January 24, 2026

Η σημασία της ανακάλυψης 

Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, χαρακτήρισε την ανακάλυψη ως τη σημαντικότερη των τελευταίων δέκα ετών, υπογραμμίζοντας τόσο το επίπεδο διατήρησης του μνημείου όσο και τις γνώσεις που προσφέρει για την ιστορία της χώρας.  

Αντίστοιχα, η υπουργός Πολιτισμού Κλαούντια Κουριέλ ντε Ικάζα τόνισε ότι ο τάφος αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι Ζαποτέκοι οργανώνονταν κοινωνικά και τελετουργικά γύρω από τον θάνατο. 

Ένας πολιτισμός με μακραίωνη ιστορία 

Ο πολιτισμός των Ζαποτέκων εκτείνεται σε βάθος άνω των 2.500 ετών. 

Με κέντρο το Μόντε Αλμπάν, ανέπτυξαν προηγμένα συστήματα γεωργίας, αρχιτεκτονικής και γραφής.  

Παρότι ο πολιτισμός τους παρακμάζει μυστηριωδώς γύρω στο 900 μ.Χ., ο λαός των Ζαποτέκων δεν εξαφανίστηκε.  

Σήμερα, περισσότεροι από 400.000 απόγονοί τους ζουν ακόμη στο Μεξικό, διατηρώντας γλώσσα και παραδόσεις. 

Mega wow con el descubrimiento de la tumba zapoteca en Oaxaca. Estamos hablando de una estructura del año 600 que todavía tiene vestigios de pigmento 🤯. Coronando la entrada una máscara de búho símbolo de la noche la muerte y el poder. pic.twitter.com/EbMk19gzSK

— Manumanito (@manumanito) January 24, 2026

Συντήρηση και επιστημονική έρευνα 

Μια διεπιστημονική ομάδα από το Κέντρο INAH Oaxaca εργάζεται εντατικά για τη συντήρηση και προστασία του τάφου.  

Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί η σταθεροποίηση της εύθραυστης τοιχογραφίας, η οποία απειλείται από ρίζες φυτών, έντομα και τις απότομες μεταβολές θερμοκρασίας και υγρασίας.  

Παράλληλα, πραγματοποιούνται μελέτες κεραμικής, εικονογραφίας και επιγραφικής, καθώς και αναλύσεις φυσικής ανθρωπολογίας, ώστε να φωτιστούν τα ταφικά έθιμα και τα σύμβολα του μνημείου. 

Οι υπόγειες σήραγγες της Μίτλα 

Η ανακάλυψη του τάφου έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά εντυπωσιακών ευρημάτων.  

Το 2024, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν υπόγεια τούνελ κάτω από μια ιστορική εκκλησία στη Μίτλα – μια πόλη γνωστή ως «τόπος των νεκρών» και συνδεδεμένη με τον θεό του θανάτου των Ζαποτέκων, Πιτάο Μπεζελάο. Οι σήραγγες θεωρούνταν από τους αρχαίους ως είσοδος στον κάτω κόσμο και είχαν χαθεί μετά την ισπανική κατάκτηση. 

Ένα παρελθόν που συνεχίζει να αποκαλύπτεται 

Χάρη σε μη επεμβατικές γεωφυσικές τεχνικές, οι ερευνητές εντόπισαν θαλάμους και τούνελ σε βάθος άνω των 15 μέτρων.  

Αν και η ηλικία τους παραμένει άγνωστη, ενδέχεται να χρονολογούνται είτε στην εποχή των Ζαποτέκων είτε ακόμη παλαιότερα.  

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα ευρήματα αυτά χρειάζονται περαιτέρω αρχαιολογική επιβεβαίωση, ανοίγοντας νέους δρόμους για την κατανόηση της αρχαίας μεγαλοπρέπειας του Μεξικού.