Απολιθωμένο κόπρανο 236 εκατ. ετών έκρυβε τις αρχαιότερες γνωστές πεταλούδες

Ήταν πριν από περίπου 236 εκατομμύρια χρόνια όταν ένα φυτοφάγο πλάσμα σε μέγεθος ιπποπόταμου έκανε την ανάγκη του σε αυτή την περιοχή της σημερινής Αργεντινής. Εκτός από υπολείμματα φυτών, τα κόπρανά του περιείχαν κομμάτια των εντόμων που είχε κατάπιε κατά λάθος καθώς βοσκούσε. Ανάμεσά τους, φτερά από τις αρχαιότερες γνωστές πεταλούδες.

Το απολιθωμένο κόπρανο, ή κοπρόλιθος στην παλαιοντολογική ορολογία, προσφέρει νέα στοιχεία για την εξέλιξη των λεπιδόπτερων, τη μεγαλύτερη ομάδα ζώων στον πλανήτη μετά τα σκαθάρια, διαπιστώνει μελέτη στο Journal of South American Earth Sciences.

Μέχρι σήμερα, τα αρχαιότερα απολιθώματα πεταλούδων χρονολογούνταν στα 201 εκατομμύρια χρόνια, αρχές της Ιουράσιας Περιόδου. Τα νέα ευρήματα επιβεβαιώνουν προηγούμενες γενετικές μελέτες που υποδείκνυαν τα λεπιδόπτερα πρέπει να είχαν εμφανιστεί αρκετά νωρίτερα, πριν από τουλάχιστον 241 εκατομμύρια χρόνια.

«Τα ευρήματα βοηθούν να κλείσει το κενό ανάμεσα στις εκτιμήσεις που βασίστηκαν στη [γενετική] τεχνική του μοριακού ρολογιού, οι οποίες υποδεικνύουν ότι τα λεπιδόπτερα εμφανίστηκαν πριν από την Ιουράσια περίοδο, και το σχετικά νεότερο αρχείο απολιθωμάτων» δήλωσε στο περιοδικό Science ο Ματέο Μοντάνα του Πανεπιστημίου της Νάπολης, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Ο κοπρόλιθος είναι ένας από τους χιλιάδες που έχουν ανακαλυφθεί στο Εθνικό Πάρκο του Ταλάμπια στην Αργεντινή. Εκεί αφόδευαν ομαδικά οι δικυνόδοντες, προϊστορικά φυτοφάγα ερπετά που έμοιαζαν με διασταύρωση σαύρας και ιπποπόταμου.

Παλαιοντολόγοι του ερευνητικού οργανισμού CRILAR στην Αργεντινή εντόπισαν μέσα στον συγκεκριμένο κοπρόλιθο τις χαρακτηριστικές φολίδες που καλύπτουν τα φτερά των πεταλούδων και νυχτοπεταλούδων, τις δύο μεγάλες ομάδες των λεπιδόπτερων.

Οι ερευνητές ονόμασαν το νέο είδος πεταλούδας Ampatiri eloisae, το οποίο στην γλώσσα των ιθαγενών της Αργεντινής Καλτσακούι σημαίνει «αρχαία πεταλούδα της Ελοϊζ».

Το όνομα τιμά την Ελοίζα Αργκαναράζ, μέλος της ομάδας που ανακάλυψε τους κοπρόλιθους του Ταλάμπια αλλά πέθανε από καρκίνο του εγκεφάλου λίγους μήνες αργότερα.

Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει ότι τα λεπιδόπτερα, τα οποία συνήθως τρέφονται με νέκταρ, εμφανίστηκαν πριν από τα αγγειόσπερμα φυτά, δηλαδή τα φυτά που ανθίζουν.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα πρώτα λεπιδόπτερα πιθανότατα τρέφονταν με τον λιγοστό νέκταρ των κωνοφόρων και των κυκαδόφυτων, φυτών που δεν παράγουν πραγματικά άνθη.

Το μεγάλο τσιμπούσι ήρθε με την εμφάνιση των πρώτων λουλουδιών πριν από περίπου 130 εκατομμύρια χρόνια.