Αλέξανδρος Διομήδης: Ακλόνητη πίστη στο Ελληνικό Έθνος και στη μοίρα του

[…]

Μια άλλη προσωπικότης τοποθετημένη από τη συνεχή και πολύμορφη δράση της μαζί με τις σεβάσμιες μορφές που αποτελούν την «παλιά ένδοξη φρουρά» της αναγεννημένης Ελλάδος, της Βενιζελικής —για να της δώσομε το όνομα του θρύλου της— είναι η προσωπικότης του Αλέξανδρου Διομήδη. Επί έτη βρίσκεται στις πρώτες γραμμές των μεγάλων εξορμήσεων προς όλες τις κατευθύνσεις της προόδου, ευπρεπής πάντα, απλός, γελαστά απέριττος. Συμμετέχει, με διάφορες αρμοδιότητες, σε κάθε κίνηση εκείνου του καιρού, του γεμάτου από μεγάλα γεγονότα — τα γεγονότα που αποδείξανε τη ζωτικότητα αυτής της φυλής κι’ έγιναν αφετηρίες για τις ενδοξότερες πραγματοποιήσεις της.

Με έναν επιστημονικό και ευρύτερα πνευματικό εξοπλισμό που δεν συναντά εύκολα κανείς και σε ξένες προσωπικότητες που βρήκαν την ευκαιρία να διαμορφωθούν με τα μέσα που διαθέτουν οι πιο προοδευμένες χώρες, εχρησιμοποιήθη από το Κράτος σε πλείστες περιστάσεις που εχρειάστηκαν οι υπηρεσίες του. Και τις προσέφερε κάθε φορά που εζητούντο, με την προθυμότερη διάθεση. Σε υπουργεία, από τα πιο σημαντικά, σε μεγάλες Τράπεζες, σε ανώτατα οικονομικά συμβούλια. Εχρησιμοποιήθη παντού, και παντού, στον οικονομικό κύκλο ειδικότερα, έγινε αισθητή η συμβολή του, χάρη στη γνώση του, στην πείρα του και στο καθαρό του μυαλό. Τόσο που όλοι οι αρμόδιοι, δηλαδή οι Έλληνες οικονομολόγοι, να αναγνωρίζουν τον ευεργετικό ρόλο που έπαιξε για την οικονομική ανασυγκρότηση της Ελλάδος, με την πολλαπλή του δραστηριότητα. Από τα χέρια του πέρασαν όλα τα ζητήματα της εθνικής μας οικονομίας.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 29.11.1964, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Αλλά ο συνεργάτης του Βενιζέλου που παρουσιάζομε, όσο και να προβάλλεται μαζί με τις άλλες κορυφαίες βενιζελικές φυσιογνωμίες της εποχής του, δεν μπορεί να περιορισθεί, σαν ανθρώπινη μορφή, μέσα στο επίσημο πλαίσιό της. Οι θέσεις που ανέλαβε, και στον οικονομικό και στον διπλωματικό τομέα, δεν τον χωράνε. Γιατί παραπέρα από υπουργός των Οικονομικών, παραπέρα από υπουργός των Εξωτερικών, παραπέρα από όλα του τα αξιώματα, ο Αλέξανδρος Διομήδης είναι μία προσωπικότης πνευματική, που θα τιμούσε κάθε τόπο. Γι’ αυτό εκείνος που θάθελε να τον ανασυνθέσει, να τον εμφανίσει με μία πληρέστερη εικόνα μπροστά στο ελληνικό κοινόν, θα έκανε ασφαλώς λάθος αν εύρισκε αρκετή την επίσημη αξιολόγηση της ζωής του, τη μαρτυρία των τίτλων που απέκτησε και των ικανοτήτων που έδειξε, κάθε φορά που του ζητούσε η Κυβέρνηση να αναλάβει μια δουλειά. Μ’ άλλα λόγια ο πολιτικός και ο οικονομολόγος Διομήδης, όπως τον βλέπει ο περισσότερος ελληνικός κόσμος, ακριβώς επειδή έχει υπόψη του τη μακρά συμμετοχή του στη δημόσια ζωή, δεν φτάνουν για να αποδώσουν την προσωπικότητά του καθολικά, να τον εκφράσουν ακέραια. Κι’ εδώ είναι που ο Αλέξανδρος Διομήδης διαφέρει από τους συντρόφους του, από τους άλλους συνεργάτες του Βενιζέλου.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 29.11.1964, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Γιατί η σκέψη του είχε φτάσει σε μια σύνθεση αληθινά θαυμαστή. Στο βάθος συνέχιζε βέβαια τη λόγια παράδοση του έθνους, όχι όμως τη σχολαστική. Συνέχιζε την παράδοση της ποιότητος, της εκλεκτής πάντοτε ποιότητος, αυτής που δημιουργείται από τις βαθειές πνευματικές κατεργασίες, από την επιστημονική έρευνα και από τη μελέτη των μεγάλων φαινομένων μέσα στα μεγάλα περιθώρια της ιστορίας μας. Μπολιασμένος με το γαλλικό πνεύμα, έφερε στην Ελλάδα μια αντίληψη ευρωπαϊκή και μαζί μ’ εκείνη μια πειθαρχημένη δημοκρατική αίσθηση. Έφερε ακόμη ένα πολιτισμένο ήθος, ένα τακτ, που δεν το συναντούσε κανείς εύκολα στα χρόνια του, μία πρόσχαρη ανθρώπινη απλότητα. Κι’ επάνω απ’ όλα έναν τόνο τιμιότητος, που έβγαινε από την ηθική του ιδιοσυγκρασία.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί το γράψιμό του, αληθινά μοναδικό. Κατόρθωσε να δώσει στην καθαρεύουσα την αμεσότητα και την ολοδιάφανη σαφήνεια της δημοτικής. Και κάτι άλλο που θα ήταν παράλειψη μεγάλη να μη το θυμίσομε. Ο Αλέξανδρος Διομήδης δεν έδωσε μόνο ένα λαμπρό παράδειγμα με τις υπηρεσίες του στην Ελλάδα. Άφησε ακόμη κι’ ένα συμπέρασμα σαν ιστορικός. Και το συμπέρασμα αυτό είναι μία ακλόνητη πίστη στο Ελληνικό Έθνος και στη μοίρα του.

*Απόσπασμα από επιφυλλίδα του Γ. Φτέρη (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του μανιάτη δημοσιογράφου, κριτικού, συγγραφέα και ποιητή Γιώργου Τσιμπιδάρου, 1891-1967), που έφερε τον τίτλο «Οι συνεργάτες του Βενιζέλου» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Το Βήμα» την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 1964.

Ο Αλέξανδρος Ν. Διομήδης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 22 Δεκεμβρίου 1874 (σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο) και απεβίωσε στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» (συνεπεία καρδιακής συγκοπής) στις 23:50 του Σαββάτου 11 Νοεμβρίου 1950.

Γόνος της παλαιάς σπετσιώτικης οικογένειας Κυριακού, ο Διομήδης μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον νομομαθών και πολιτικών.

Μετά το πέρας των γυμνασιακών του σπουδών ενεγράφη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αργότερα δε μετέβη στη Γαλλία και τη Γερμανία για ευρύτερες νομικές και οικονομικές σπουδές.

Όταν ολοκλήρωσε τις σπουδές του, επέστρεψε στην πατρίδα, όπου εξελέγη υφηγητής του Διοικητικού Δικαίου επί τη βάσει πραγματείας του περί του κρατικού προϋπολογισμού.

Η ενεργός ανάμειξή του στην πολιτική ζωή του τόπου, στο πλευρό του Ελευθερίου Βενιζέλου, άρχισε με το διορισμό του στη θέση του νομάρχη Αττικοβοιωτίας και την επακολουθήσασα εκλογή του ως βουλευτή Σπετσών.

Αξιομνημόνευτη υπήρξε και η δημοσιογραφική δράση που ανέπτυξε, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή του (μαζί με τον Δημήτρη Λαμπράκη και άλλες προσωπικότητες φιλελεύθερου προσανατολισμού) στο εγχείρημα της έκδοσης της εφημερίδας «Ελεύθερον Βήμα».

Ο Διομήδης διετέλεσε υπουργός Οικονομικών, Εξωτερικών και Δικαιοσύνης, καθώς και πρωθυπουργός της χώρας επ’ ολίγον, από τις 30 Ιουνίου 1949 έως τις 6 Ιανουαρίου 1950.

Επίσης, υπήρξε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας (1923-1928), πρώτος διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (1928-1931) και πρόεδρος του Ανώτατου Οικονομικού Συμβουλίου.

Ο Διομήδης εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ κατέλιπε αξιόλογο συγγραφικό έργο επί οικονομικών και ιστορικών θεμάτων.

Η κηδεία του Αλέξανδρου Διομήδη στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, τη Δευτέρα 13 Νοεμβρίου 1950, έγινε δημοσία δαπάνη, αλλά σύμφωνα με την εγγράφως εκπεφρασμένη θέληση του εκλιπόντος υπήρξε εντελώς απλή και απέριττη, δείγμα κι αυτό της αληθινά ανώτερης προσωπικότητάς του.