Η ιστορία, η μαστίχα και το μονοπώλιο

Από το 10ο αιώνα οι περιηγητές που Από το 10ο αιώνα οι περιηγητές που επισκέπτονται τη Χίο αρχίζουν να μιλούν γι αυτό το ξεχωριστό και μοναδικό προϊόν, τη μαστίχα. Έτσι, δεν άργησε η Χίος να γίνει μήλον της έριδος ανάμεσα σε ισχυρά κράτη της εποχής.
Το 14ο αιώνα στο νησί κυριαρχούν οι Γενουάτες, οι οποίοι ιδρύουν την περίφημη «Μαόνα», μία εμπορική εταιρεία, ένα είδος μετοχικής-ναυλωτικής-μονοπωλιακής επιχείρησης, που οργανώνει πρώτη φορά το εμπόριο της μαστίχας, πάνω σε βάσεις όμως απόλυτης κυριαρχίας. Υπάλληλοί της ελέγχουν την παραγωγή, τη συγκομιδή, την κάθε εργασία, καθώς και το κάθε πλοίο πριν αναχωρήσει από το λιμάνι, για την αποφυγή εξαγωγής μαστίχας εν αγνοία της εταιρείας.

Το 16ο αιώνα έρχονται οι Τούρκοι, οι οποίοι ομοίως αγαπούν τη μαστίχα. Έτσι αρχίζει η δική τους κυριαρχία στην παραγωγή, τη συγκομιδή και το εμπόριό της.
Τη διοχετεύουν σε όλη την Ανατολή, όπου γίνεται δημοφιλέστατη στα χαρέμια, με αποτέλεσμα το νησί και ειδικότερα τα Μαστιχοχώρια να απολαμβάνουν προνόμια.

Μετά την απελευθέρωση της Χίου (1912) τη μαστίχα εκμεταλλεύονται λίγοι έμποροι που θησαυρίζουν αγοράζοντας το προϊόν σε εξευτελιστικές τιμές.
Το 1938 ιδρύεται η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, η οποία μέχρι σήμερα έχει την αποκλειστική διάθεσή της μαστίχας. Προστατεύει και προωθεί το εμπόριό της, αξιοποιεί το προϊόν και ενισχύει τους παραγωγούς και την παραγωγή.

Τα Μαστιχοχώρια είναι 24 και βρίσκονται όλα στη νότια Χίο.