Αποκαλυπτικό πόρισμα για τη ζημία 4,8 εκατ. ευρώ του ΤΕΑΔΥ από την αγορά ομολόγων

27

Αποκαλυπτικό είναι σύμφωνα με «Τα Νέα» το πόρισμα των επιθεωρητών του υπουργείου Απασχόλησης για την αγορά ομολόγων από το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Δημοσίων Υπαλλήλων, καθώς διαπιστώνονται σοβαρές παραλείψεις που οδήγησαν σε ζημία 4,8 εκατ. ευρώ.

Το βασικότερο στοιχείο είναι ότι την ίδια ημέρα που το Ταμείο απέκτησε το εν λόγω ομόλογο από τη χρηματιστηριακή, αυτό πουλιόταν σε πολύ χαμηλότερη τιμή στην αγορά, επομένως το ΤΕΑΔΥ θα μπορούσε να το αποκτήσει χωρίς μεσάζοντα σε τιμή πολύ πιο συμφέρουσα.

Η συναλλαγή του ομολόγου αυτού είχε ως αποτέλεσμα να ζημιωθεί το Ταμείο 4,8 εκατ. ευρώ.

Όπως προκύπτει από το πλήρες κείμενο του πορίσματος, η Ακρόπολις Χρηματιστηριακή προέβη στην αγορά των ομολόγων με δικά της κριτήρια και όχι με βάση τις οδηγίες που θα έπρεπε να της είχε δώσει το Ταμείο. Το πόρισμα οδηγείται σε 4 βασικά συμπεράσματα:

1) Ενώ η εισήγηση της υπηρεσίας αναφέρει ότι η αγορά πρέπει να γίνει κάτω από το άρτιο (κάτω από τις 100 μονάδες) βάσει των όσων αναφέρονται στη γραπτή πρόταση της χρηματιστηριακής εταιρείας, η οποία και παρεστάθη στη συνεδρίαση του ΔΣ με εκπρόσωπό της, η απόφαση του ΔΣ δεν αναφέρει όρια εντός των οποίων όφειλε να κινηθεί η χρηματιστηριακή, έτσι αγόρασε τα ομόλογα με δικά της κριτήρια.

2) Το ΔΣ του ΤΕΑΔΥ δεν έθεσε ποτέ στις συναλλαγές που αναφέρονται στο πόρισμα όρια τιμών για αγορά και πώληση κάθε ομολόγου αλλά ούτε και στη συγκεκριμένη περίπτωση.

3) Το τμήμα διαχείρισης Τίτλων του Δημοσίου της Τράπεζας της Ελλάδος αν και πραγματοποίησε την εκκαθάριση της αγοράς, δεν ενημέρωσε το Ταμείο για τη μεγάλη απόκλιση υπέρ το άρτιο.

4) Το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα για το ΤΕΑΔΥ θα προκύψει κατά τη ρευστοποίηση του ομολόγου.

Η εισήγηση και η αγορά

Από το επτασέλιδο πόρισμα προκύπτει ακόμα ότι ότι η Ακρόπολις εμφανίζεται για πρώτη φορά στο ΤΕΑΔΥ στις 29 Σεπτεμβρίου 2005. Στις 21 Ιουλίου 2006 απέστειλε πρόταση προς το ΔΣ του ΤΕΑΔΥ η οποία είχε ως θέμα την αναδιάρθρωση του χαρτοφυλακίου των ομολόγων του Ταμείου μακροπρόθεσμης διάρκειας σε άλλα ίσης αξίας μεσοπρόθεσμης διάρκειας για καλύτερη απόδοση λόγω ανόδου των επιτοκίων παγκοσμίως.

Στις 27 Ιουλίου 2006 εισάγεται στο ΔΣ του ΤΕΑΔΥ θέμα με τίτλο ενημέρωση του ΔΣ σχετικά με την πώληση και αγορά ομολόγων σύμφωνα με την πρόταση της χρηματιστηριακής εταιρείας με την επισήμανση «σε τιμές κάτω του αρτίου» (δηλαδή των 100 μονάδων).

Στις 27/7 το Ταμείο (σε εκτέλεση της 25/7 απόφασης του ΔΣ του ΤΕΑΔΥ), δίνει εντολή στην Ακρόπολις ΑΧΕΠΕΥ να προβεί μέχρι την Παρασκευή 4 Αυγούστου στην πώληση και αγορά ομολόγων.

Μεταξύ αυτών είναι και η αγορά ομολόγου 5ετούς διάρκειας (λήξης 2011) ονομαστικής αξίας 70 εκατ. ευρώ σε τιμή μονάδος 106,75(δηλαδή άνω του αρτίου). Οι αγοραπωλησίες ομολόγων από την Ακρόπολις για λογαριασμό του ΤΕΑΔΥ έγιναν την ίδια ημέρα (4/8/2006).

Όπως τονίζεται στο πόρισμα, «η τιμή αγοράς του ομολόγου (106,75) δεν ήταν μέσα στο εύρος των τιμών που διαμορφώθηκαν τη συγκεκριμένη ημερομηνία, με αποτέλεσμα το Ταμείο να πληρώσει επιπλέον ποσό.

Τι λέει η «Ακρόπολις Χρηματιστηριακή»

Η Ακρόπολις Χρηματιστηριακή σε ανακοίνωσή της σχολιάζει το πόρισμα των ελεγκτών του Υπουργείου Απασχόλησης για το θέμα με το ομόλογο του Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης του Δημοσίου (ΤΕΑΔΥ). Μεταξύ των άλλων η χρηματιστηριακή αναφέρει τα εξής:

– Για την επίμαχη συναλλαγή ομολόγων ακολούθησε πιστά τη ρητή έγγραφη εντολή (27/7/2006) που έλαβε από το ΤΕΑΔΥ, όπου δεν αναφέρονταν όρια τιμών στα οποία όφειλε να κινηθεί η εταιρία, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από το πόρισμα. Οι συναλλαγές της 1/8/2006 πραγματοποιήθηκαν στην καλύτερη δυνατή τιμή με βάση τις τιμές που επικρατούσαν στην εξωχρηματιστηριακή αγορά ομολόγων τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

– Το Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου έκδοσης 24/5/2006 και λήξης 20/8/2011 αγοράστηκε μέσω της εξωχρηματιστηριακής αγοράς ομολόγων, στην οποία η χρηματιστηριακή συμμετέχει ως φορέας από το 1997, ενώ οι διακυμάνσεις των τιμών των ομολόγων στην εξωχρηματιστηριακή αγορά ομολόγων πάντοτε διαφέρουν από τις διακυμάνσεις των τιμών των ομολόγων στην ΗΔΑΤ.

-Το συγκεκριμένο ομόλογο διαπραγματευόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα -με σημαντικό εύρος διακύμανσης- στην εξωχρηματιστηριακή αγορά ομολόγων. Εκείνη την περίοδο το εν λόγω ομόλογο προσέγγισε περισσότερες από 20 φορές την τιμή αγοράς του (106,75) και τρεις φορές μέσα σε περίοδο ενός μηνός από την αγορά του σημείωσε τιμή υψηλότερη του 118.

-Τέλος, όπως υποστηρίζει η χρηματιστηριακή, το ΤΑΕΔΥ δεν έχει υποστεί καμία ζημία, αλλά αντιθέτως έχει επιτύχει σημαντικά λογιστικά κέρδη και θα μπορούσε να έχει επιτύχει πολύ σημαντική απόδοση της τάξεως του 12% σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, εάν είχε επιλέξει να το διαθέσει μετά την αγορά του στην ανωτέρω υψηλή τιμή.

«Γκρίζα» ομόλογα 1,4 δισ. ευρώ

Εν τω μεταξύ, όπως επισημαίνει η «Ελευθεροτυπία», οι χρηματιστές (ΣΜΕΧΑ) αναφέρθηκαν τη Δευτέρα στην έκδοση τουλάχιστον άλλων έξι επί το πλείστον δομημένων ομολόγων αξίας 1,4 δισ. ευρώ, τη διετία 2005-2006, είτε μέσω απευθείας ανάθεσης είτε μέσω διαγωνισμού, με αναδόχους μεγάλες ελληνικές και ξένες τράπεζες .

Ο ΣΜΕΧΑ ζήτησε τον έλεγχο αυτών των εκδόσεων, καθώς εικάζεται ότι πρόκειται κυρίως για «κρυφά» ομόλογα, αξίας 100-400 εκατ. ευρώ έκαστο, τα οποία κατά τα φαινόμενα κατέληξαν μέσω αγνώστων διαδρομών σε ασφαλιστικά ταμεία.

Ο ΣΜΕΧA κάλεσε την ΤτΕ να ελέγξει αν οι τιμές αγοράς είναι «σωστές» και κυρίως να απαντήσει στο ερώτημα αν ο κίνδυνος από τα σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα είναι -πολιτικά- αποδεκτός για τα Ταμεία.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των ασφαλιστικών ταμείων, το «ύποπτο» ομόλογο φέρονται να έχουν αγοράσει εκτός από το ΤΕΑΔΥ και άλλα τρία Ταμεία, το Ταμείο Εφημεριδοπωλών που επένδυσε 45 εκατ. ευρώ, το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης που επένδυσε 80 εκατομμύρια και το Ταμείο Κλάδου Φαρμάκων που επένδυσε 55 εκατομμύρια ευρώ.

Διευκρινίσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος

Με αφορμή τα δημοσιεύματα ότι η ΤτΕ δεν ενημέρωσε το ΤΕΑΔΥ για τη μεγάλη, υπέρ το άρτιο, απόκλιση της τιμής του εν λόγω ομολόγου, από την κεντρική τράπεζα διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

«Όπως ήδη έχει αναφερθεί και στο Δελτίο Τύπου της 2ας Μαρτίου 2007, στην Τράπεζα της Ελλάδος δεν έχει ανατεθεί η εποπτεία των Ασφαλιστικών Οργανισμών. Εξάλλου, οι φορείς κοινωνικής Ασφάλισης, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία (Ν. 1902/1999, άρθρο 13, παρ. 2) επενδύουν ελεύθερα τα διαθέσιμά τους σε τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου και ομόλογα Τραπεζών, που λειτουργούν μόνιμα στην Ελλάδα, οι επενδύσεις δε αυτές εξαιρούνται ρητά από τον έλεγχο της Επιτροπής Ελέγχου και Εποπτείας της Διαχείρισης της Περιουσίας των Ασφαλιστικών Οργανισμών, στην οποία μοναδικός εκπρόσωπος της Τράπεζας της Ελλάδος είναι ο Πρόεδρος».

» Όσον αφορά στην εκκαθάριση των συναλλαγών επί ΑΫΛΩΝ ΤΙΤΛΩΝ: Η όλη διαδικασία της ταυτοποίησης 3.000 περίπου ειδοποιήσεων (ανά μία για κάθε αντισυμβαλλόμενο) και του τελικού διακανονισμού των 1.500, ημερησίως, συναλλαγών, μέσω του συστήματος ΑΫΛΩΝ ΤΙΤΛΩΝ που διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος γίνεται αυτόματα με μηχανογραφική εφαρμογή».

»Η αρμόδια υπηρεσία της Τράπεζας της Ελλάδος που διαχειρίζεται το παραπάνω σύστημα έχει αρμοδιότητα να παρακολουθεί την ομαλή ροή της ηλεκτρονικής εκκαθάρισης, όχι όμως, και μάλιστα χωρίς αυτό να της ζητηθεί ειδικά από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον ή άλλη αρμόδια Αρχή, να προβαίνει σε σύγκριση της τιμής της κάθε συναλλαγής, με τις τιμές που διαμορφώνονται στην οργανωμένη αγορά τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου (ΗΔΑΤ)».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ