36

Η βέλτιστη τακτική για τη λήψη μεγάλων αποφάσεων είναι να… μην σκεφτόμαστε τις επιλογές μας, και να αφήνουμε το ασυνείδητο να ολοκληρώσει το δύσκολο έργο.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύεται στο Science, οι άνθρωποι που πέρνουν σημαντικές αποφάσεις ακολουθώντας την «καρδιά» τους είναι περισσότερο ικανοποιημένοι με τις επιλογές τους.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Αμστερνταμ εκτιμούν ότι η συνειδητή σκέψη είναι προτιμότερη σε δευτερεύουσες αποφάσεις της καθημερινότητας, ενώ η ασυνείδητη επεξεργασία των επιλογών είναι πιο αποτελεσματική σε περίπλοκα προβλήματα.

Όπως αναφέρει το Reuters, οι τέσσερις ερευνητές του τμήματος Ψυχολογίας διερεύνησαν την υπόθεση της «επεξεργασίας χωρίς προσοχή» (deliberation without attention), τόσο στο εργαστήριο όσο και σε πραγματικές συνθήκες που αφορούν τις καταναλωτικές επιλογές.

Ένα από τα πειράματα αφορούσε την επιλογή αυτοκινήτου. Όλοι οι εθελοντές διάβασαν περίπλοκλες λίστες με τα χαρακτητιστικά των αυτοκινήτων που σκέφτονταν να αγοράσουν. Ορισμένοι κλήθηκαν να σκεφτούν για λίγο το θέμα και να καταλήξουν σε ένα μοντέλο, ενώ οι υπόλοιποι κράτησαν τη συνειδητή τους σκέψη απασχολημένη με άσχετα νοητικά παζλ πριν αποφασίσουν.

Οι εθελοντές της δεύτερης ομάδας ανέφεραν -λίγες εβδομάδες αργότερα- μεγαλύτερο βαθμό ικανοποίησης από το αυτοκίνητο που τελικά αγόρασαν. Οι εθελοντές που σκέφτηκαν το θέμα πριν αγοράσουν συχνά δυσανασχετούσαν με την επιλογή τους.

Στα ίδια συμπεράσματα οδήγησε και η εξέταση καταναλωτών που αγόραζαν έπιπλα από το κατάστημα IKEA. Οι πιο ικανοποιημένοι αγοραστές ήταν αυτοί που δεν είχαν εξετάσει συνειδητά όλες τις δυνατότητες.

Ωστόσο σε άλλα πειράματα, όπου η η απόφαση αφορούσε λιγότερα σημαντικά θέματα, για παράδειγμα την αγορά φθηνών ειδών από πολυκαταστήματα, η συνειδητή σκέψη αποδείχθηκε προτιμότερη ως τακτική.

Ο μηχανισμός του φαινομένου παραμένει άγνωστος, ωστόσο οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συνειδητότητα έχει περιορισμένη «χωρητικότητα» και μπορεί ανά πάσα στιγμή να εξετάζει μόνο ένα μικρό υποσύνολο των διαθέσιμων δεδομένων. Το ασυνείδητο, από την άλλη πλευρά, ίσως μπορεί να επεξεργάζεται παράλληλα περισσότερα σετ πληροφοριών.

Η μελέτη, υποστηρίζουν οι ερευνητές, ενισχύει την ιδέα ότι «μπορούμε να σκεφτόμαστε ασυνείδητα και ότι η ασυνείδητη σκέψη είναι ανώτερη από τη συνειδητή στις περίπλοκες αποφάσεις». Τονίζουν, πάντως, ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να έχουμε στη διάθεσή μας όλες τις πληροφορίες που αφορούν τις επιλογές μας και να συντάσσουμε μια απλή λίστα με τα «υπέρ» και τα «κατά» κάθε δυνατότητας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: