QuAUDIOPHILIAc [DVD-Audio] – Κριτική

Τα κελάρια και ενίοτε και τα υπόγεια κρύβουν συχνά σπάνιους και ανεκτίμητους θησαυρούς, με τη διαφορά ότι συνήθως μένουν στα αζήτητα ή, ακόμη χειρότερα, πέφτουν στα χέρια άσχετων και επιτήδειων που είτε τα καταστρέφουν είτε τα εκμεταλλεύονται με το χειρότερο δυνατό τρόπο. Ευτυχώς για όλους μας υπάρχουν και εξαιρέσεις σε αυτό τον κανόνα. Η πιο τρανταχτή από αυτές αφορά στο πιο διάσημο και πλούσιο σε ηχητικούς καρπούς κελάρι, το περίφημο «Vault» του θρυλικού στούντιο «Utility Muffin Research Kitchen» (UMRK), όπου βρίσκεται αποθηκευμένο με υποδειγματική τάξη το αρχείο ενός εκ των δύο τριών μεγαλυτέρων και πιο ιδιοφυών μουσικών του 20ού αιώνα, του Frank Zappa. Πολυγραφότατος και τεχνολογικά καταρτισμένος όσο λίγοι, αυτός ο απαράμιλλος γητευτής των ήχων πρόλαβε όχι μόνο να εκδώσει εν ζωή γύρω στους 70 δίσκους με υλικό που κινείται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του αχανέστατου μουσικού γαλαξία, αλλά και να αφήσει πίσω του έναν τεράστιο όγκο δουλειάς που στο μεγαλύτερο μέρος της είναι αφενός ακυκλοφόρητη και αφετέρου καθ’ όλα έτοιμη για δημοσιοποίηση. Για το σκοπό αυτό ο γιος του, Dweezil Zappa, ίδρυσε την εταιρεία «Vaulter Native Records». Μέσω αυτής έβγαλε πέρυσι σε DVD-Audio το πολύ καλό «Halloween» με ηχογραφήσεις που είχαν γίνει το 1978 κατά τη διάρκεια πέντε συναυλιών στη Νέα Υόρκη.
Αμέσως μετά, όμως, ο Dweezil ανακάλυψε ένα κουτί που έμελλε να ανοίξει το πιο ενδιαφέρον κεφάλαιο στη μεταθανάτια ιστορία του Zappa. Στο εσωτερικό του υπήρχε μια αναλογική ταινία τεσσάρων καναλιών, ενώ στο εξωτερικό του έφερε τον τίτλο «Dweezil», ένα σχεδιάγραμμα με τις θέσεις μιας σειράς οργάνων και τεσσάρων μικροφώνων, καθώς και τις οδηγίες για την αντιστοίχιση των καναλιών με τα ηχεία. Όσο και αν φαντάζει περίεργο σε όσους δεν γνωρίζουν τους εκτεταμένους πειραματισμούς του Frank Zappa με το surround, οι εν λόγω ταινίες περιείχαν τις τελικές πολυκάναλες μείξεις που είχε κάνει ο ίδιος ο συνθέτης το 1970 σε σύστημα 4.0. Ψάχνοντας ακόμη περισσότερο, ο Dweezil και ο Joe Travers, ο υπεύθυνος του αρχείου του Zappa, ξετρύπωσαν δεκάδες ώρες πολυκάναλων μείξεων που είχαν δημιουργηθεί στα μέσα της δεκαετίας του ’70. Η επόμενη κίνηση ήταν αυτονόητη και αφορούσε στην ψηφιοποίηση του υλικού και στην κατάλληλη επεξεργασία του, έτσι ώστε να αρχίσει να εκδίδεται με ρυθμό μιας παραγωγής ανά έτος. Η πρώτη είναι ήδη στην αγορά, φέρει τον πολύ πετυχημένο τίτλο «QuAUDIOPHILIAc» και χωρίς πολλά λόγια είναι απλά κα-τα-πλη-κτι-κή!
Με εξαίρεση το σατιρικό «Wild Love» από το «Sheik Yerbouti», όλες οι υπόλοιπες συνθέσεις είναι οργανικές και έχουν παρθεί από συναυλίες, πρόβες και επίσημες ηχογραφήσεις με ορχήστρες («Naval Aviation in Art?», «Lumpy Gravy» και «Rollo») ή με κάποιο από τα διάφορα σχήματα που κατά καιρούς τον συνόδευαν, ενώ πέντε από αυτές κυκλοφορούν για πρώτη φορά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το εκπληκτικό «Rollo», που θα σας καθηλώσει στη θέση ακρόασης και θα σας κάνει να αναθεωρήσετε ότι ξέρατε περί surround, και το «Chunga Basement», που θα σας μεταφέρει ως διά μαγείας στο μέσο του υπογείου του Zappa κατά τη διάρκεια μια τυπικής πρόβας του ίδιου και των μουσικών του. Το DVD-Audio περιέχει και ένα σχετικά μικρό αλλά πανέμορφο βίντεο, που μας δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε τον Zappa να διευθύνει μια ορχήστρα, να κάνει μοντάζ σε ταινίες και να προτείνει (πριν από είκοσι χρόνια) τη διακίνηση της μουσικής μέσω τηλεφωνικών γραμμών. Ανεξάρτητα από το αν είναι κανείς λάτρης του Zappa ή γενικότερα της μουσικής και του surround, το βέβαιο είναι ότι το «QuAUDIOPHILIAc» δεν πρέπει να λείπει από καμία δισκοθήκη και ειδικά από όσες καυχιούνται ότι περιέχουν κάθε αξιόλογη πολυκάναλη μουσική παραγωγή.