37

Με την Αθήνα κι τη Λευκωσία στην πλέον δυσμενή θέση, έπειτα από τα τετελεσμένα που δημιούργησε η τουρκική εισβολή και κατοχή, αρχίζουν τον Ιανουάριο του 1975 συνομιλίες Κληρίδη – Ντενκτάς, υπό την αιγίδα του τότε ειδικού αντιπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών, Βέκμαν, με αντικείμενο τις αρμοδιότητες της κεντρικής κυβερνήσεως της Κύπρου.

Παρά τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με στόχο την άρση του Αδιεξόδου η τουρκοκυπριακή πλευρά προχώρησε μονομερώς στην ανακήρυξη του Τουρκικού Ομόσπονδου Κράτους της Κύπρου, στα κατεχόμενα εδάφη, ενώ ταυτόχρονα υπέβαλε στα εμπλεκόμενα μέρη τις θέσεις της για το συνταγματικό πρόβλημα.

Ακολούθησαν πέντε γύροι συνομιλιών υπό την αιγίδα του ΟΗΕ οι οποίοι απέβησαν επί της ουσίας άκαρποι.

Συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς
Στις αρχές του 1977 πραγματοποιήθηκαν δύο διαδοχικές συναντήσεις του Προέδρου της Κύπρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου με τον Ραούφ Ντενκτάς, οι οποίες κατέληξαν σε μια συμφωνία σε τέσσερις κατευθυντήριες γραμμές:

  1. Ανεξάρτητη, αδέσμευτη, δικοινοτική ομοσπονδιακή δημοκρατία.

  2. Η εδαφική περιοχή που θα βρίσκεται υπό τη διοίκηση κάθε κοινότητας θα συζητηθεί υπό το φως της οικονομικής βιωσιμότητας και παραγωγικότητας και της ιδιοκτησίας της γης.

  3. Θέματα αρχής, όπως η ελευθερία διακινήσεως, η ελευθερία εγκαταστάσεως και το δικαίωμα ιδιοκτησίας, καθώς και άλλα σχετικά ζητήματα, είναι ανοικτά σε συζήτηση

  4. Οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες της κεντρικής ομοσπονδιακής κυβερνήσεως θα είναι τέτοιες ώστε να εγγυώνται την ενότητα της χώρας.

Στις 3 Αυγούστου πεθαίνει ο Μακάριος και στην ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας τον διαδέχεται ο Σπύρος Κυπριανού. Ο τελευταίος κατέληξε, περίπου δύο χρόνια αργότερα, με τον κατοχικό ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς σε μία δεύτερη συμφωνία υψηλού επιπέδου -δέκα σημείων αυτή τη φορά- για το πλαίσο διεξαγωγής των συνομιλιών.

Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν στην επανέναρξη των διακοινοτικών συνομιλιών με άξονα τη συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς του 1977 και τις σχετικές με το Κυπριακό αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών, στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στη συζήτηση και του εδαφικού, ενώ ετίθετο προς συζήτηση και το θέμα της αποστρατικοποίησης της Κύπρου.

Αργότερα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Χαβιέρ Πέρεζ ντε Κουέγιαρ, προσπάθησε να διαμορφώσει «δείκτες» για λύση του Κυπριακού, οι οποίοι περιείχαν εναλλακτικές λύσεις στο εδαφικό και συνταγματικό.

Η ανακήρυξη του ψευδοκράτους
Στις 15 Νοεμβρίου του 1983 ανακηρύσσεται μονομερώς η «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου» την οποία αναγνωρίζει αμέσως η Τουρκία. Ακολουθεί το ψήφισμα 541/83 του Συμβουλίου Ασφαλείας με το οποίο καταδικάζεται η ενέργεια αυτή και καλούνται οι χώρες μέλη του ΟΗΕ να μην αναγνωρίσουν το ψευδοκράτος, σεβόμενες την κυριαρχία της Κύπρου.

Το αδιέξοδο συνεχιζόταν και τον Ιανουάριο του 1988 μετά τη συνάντηση του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Τουργκούτ Οζάλ στο Νταβός της Ελβετίας, όταν το Κυπριακό μπήκε στο ράφι, σύμφωνα με την δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού.

Ακολούθησαν νέες συνομιλίες σε τρεις γύρους (Σεπτέμβριος 1988 – Ιούνιος 1989)· κάθε φορά που ολοκληρώνονταν, οι Γιώργος Βασιλείου, που είχε εκλεγεί Πρόεδρος ήδη από το Φεβρουάριο του 1988, και Ραούφ Ντενκτάς, εκαλούντο σε συνάντηση στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών. Όμως, ούτε και αυτές οι επαφές έφεραν αποτελέσματα.

Η Δέσμη Ιδεών Γκάλι
Τον Ιούνιο του 1992 πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Υόρκη ξεχωριστές συναντήσεις του ΟΗΕ Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι με τον Πρόεδρο Γιώργο Βασιλείου και τον Ραούφ Ντενκτάς, και μια δεκάλεπτη κοινή συνάντηση στις 23 Ιουνίου. Τον επόμενο μήνα άρχισαν συνομιλίες, κατά τη διάρκεια των οποίων ο Μπούτρος Γκάλι υπέβαλε «Δέσμη Ιδεών», στην οποία περιελαμβανόταν χάρτης που προέβλεπε ποσοστό εδάφους 27,4% να παραμείνει υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση.

Το πλαίσιο συνολικής συμφωνίας διασφάλιζε ότι η διευθέτηση του Κυπριακού στηρίζεται σε ενιαίο κράτος της Κύπρου, με μια κυριαρχία και διεθνή προσωπικότητα και μια ιθαγένεια, με την ανεξαρτησία και εδαφική του ακεραιότητα κατοχυρωμένες, και αποτελούμενο από δύο πολιτικά ίσες κοινότητες, σε μια δικοινοτική και διζωνική ομοσπονδία, και ότι η διευθέτηση πρέπει να αποκλείει ένωση ολόκληρης ή μέρους της με οποιαδήποτε άλλη χώρα ή οποιαδήποτε μορφή διχοτόμησης ή απόσχισης.

Επίσης προέβλεπε ότι ο διορισμός ομοσπονδιακών αξιωματούχων και δημοσίων υπαλλήλων θα γινόταν σε αναλογία 70:30 Ελληνοκυπρίων προς Τουρκοκυπρίους, ενώ η νομοθετική εξουσία θα ασκείται από την Κάτω και την Ανω Βουλή. Η Κάτω Βουλή θα ήταν δικοινοτική με αναλογία 70:30 και στην Ανω Βουλή θα υπήρχε αναλογία 50:50, που θα αντιπροσωπεύει τα δύο ομόσπονδα κράτη.

Στις εκλογές της 14ης Φεβρουαρίου 1993 ο Γλαύκος Κληρίδης εκλέγεται Πρόεδρος της Κύπρου και προσέρχεται δύο μήνες αργότερα σε χωριστές συνομιλίες υπό την αιγίδα του αντιπροσώπου του ΓΓ του ΟΗΕ, Γουστάβ Φεϊζέλ., οι οποίες κατέληξαν και πάλι σε αδιέξοδο.

Το ίδιο περίπου επαναλαμβάνεται και τον Οκτώβριο του 1994, όταν οι δύο πλευρές αποδέχονται πρόκληση του ΓΓ του ΟΗΕ για ανεπίσημες συνομιλίες στη Λευκωσία. Η αδυναμία εξεύρεσης μία κοινά αποδεκτής λύσης διαπιστώνεται ύστερα από πέντε συναντήσεις.

Η Κύπρος υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ
Τα πρώτα καλά νέα για την Κύπρο έρχονται στις 25 Ιουνίου 1994, όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κορυφής στην Κέρκυρα αποφάσισε ότι ο επόμενος κύκλος διεύρυνσης της ΕΕ θα περιλαμβάνει και την Κύπρο. Έτσι οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό εισέρχονται σε νέα πιο δυναμική φάση.

Τον Μάρτιο του επόμενου χρόνου το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αποφάσισε ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ΕΕ – Λευκωσίας θα ξεκινήσουν 6 μήνες μετά τη λήξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996. Ο Ραούφ Ντενκτάς ζήτησε να αποσυρθεί η αίτηση της Κύπρου για ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ ο πρόεδρος Κληρίδης κατήγγειλε τον Ντενκτάς ότι στόχος του ήταν να παρεμποδίσει την ενταξιακή πορεία της Κύπρου στην ΕΕ και όχι να διαπραγματευτεί.

Στις 11 Νοεμβρίου του 1997 ο αποκαλούμενος τότε μάγος της αμερικανικής διπλωματίας βοηθός υπουργός Εξωτερικών, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, οργάνωσε στην Κύπρο νέα συνάντηση Κληρίδη – Ντενκτάς, η οποία επίσης δεν απέφερε αποτελέσματα.

Ο Γλαύκος Κληρίδης επανεκλέγεται πρόεδρος της Κύπρου, στις εκλογές της 15ης Φεβρουαρίου του 1998, ενώ η Κύπρος μπαίνει πλέον οριστικά σε ευρωπαϊκή πορεία με την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΕΕ στις 31 Μαρτίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: