Νέα ευρήματα και νέα επιστημονικά στοιχεία στη δημοσιότητα

43

Τα δύο αγάλματα τα οποία ανακαλύφθηκαν στην πλατεία Αντιγονιδών, και τα νέα στοιχεία που προέκυψαν από τις αρχαιολογικές έρευνες στη Βεργίνα ήταν μερικά από τα θέματα που απασχόλησαν, την Παρασκευή, τη 14η επιστημονική συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Βόρεια Ελλάδα.

Τα νέα ευρήματα

Πρόκειται για ένα περίτεχνο ακέφαλο άγαλμα θωρακοφόρου Ρωμαίου αυτοκράτορα του 1ου αιώνα μ.Χ. με διακόσμηση ανάγλυφες Νηρηίδες, θαλάσσιους ίππους, δελφίνια και φτερωτούς έρωτες, στο οποίο σώζεται το κόκκινο χρώμα. Στον ίδιο χώρο, όπου υπήρχε ρωμαϊκός ναός με ιωνικά στοιχεία, βρέθηκε και άγαλμα Διός Αιγιόχου τεραστίων διαστάσεων, στο οποίο διακρίνονται τα χρώματα κόκκινο, μαύρο και ώχρα.

Σύμφωνα με την αρχαιολόγο Αναστασία Τασιά, η διακόσμηση στον κορμό του θωρακοφόρου αποτελεί δείγμα εξαιρετικά σπάνιο και είναι πολύ πιθανόν το άγαλμα να μη φιλοτεχνήθηκε σε ντόπιο εργαστήριο αλλά σε αττικό. Η κ. Τασιά εξέφρασε, παράλληλα, την εκτίμηση πως στην περιοχή ίσως να υπήρχε ναός του 5ου αιώνα π.Χ., ο οποίος καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε από τους Ρωμαίους.

Το δεύτερο άγαλμα, ένα άγαλμα Νίκης, ανακαλύφθηκε στην περιοχή Απολλωνία, όπου πριν από μερικούς μήνες είχε βρεθεί από ιδιώτη ένα χρυσό στεφάνι με φύλλα κισσού. Το άγαλμα έχει σωζόμενο ύψος 1,02 μέτρα και υπολογίζεται ότι μαζί με το κεφάλι έφτανε το 1,18 – 1,20 μέτρα.

«Από το μέγεθος, τη στάση του σώματος με την έντονη κλίση προς τα εμπρός, την κινητικότητα του ενδύματος εξαιτίας του υποτιθέμενου ανέμου, αλλά και από τη διαπίστωση ότι υπάρχουν φθορές από μακρόχρονη έκθεση στο ύπαιθρο, καταλήγουμε ότι το γλυπτό ή θα αποτελούσε ακρωτήριο ναού ή θα ήταν αναθηματικό μνημείο στημένο σε κίονα» τόνισε κατά τη διάρκεια της συνάντησης η αρχαιολόγος Πολυξένη Βελένη.

Στην ίδια περιοχή, μέσα σε αρχαίους τάφους, βρέθηκαν κοσμήματα, μεταξύ των οποίων χάλκινες τοξόσχημες πόρπες, μικρά χρυσά σκουλαρίκια, χάντρες από περιδέραια ή δαχτυλίδια. Στις ανδρικές ταφές βρέθηκαν αιχμές δοράτων, λόγχες, χάλκινα νομίσματα, καθώς και ειδώλια γυναικείων μορφών και ζώων.

Παράλληλα, οι ανασκαφές στη συγκεκριμένη τοποθεσία έφεραν στο φως δύο κλίβανους του δεύτερου μισού του 4ου αιώνα π.Χ., ένα συλημένο διθάλαμο καμαροσκεπή μακεδονικό τάφο, 4ου – 3ου αιώνα π.Χ., που περιείχε φύλλα από δύο χρυσά στεφάνια, ένα ελιάς και ένα βαλανιδιάς, επίχρυσους όρμους περιδεραίου, δύο χρυσά σκουλαρίκια, ένα με παράσταση έρωτα και ένα με λεοντοκεφαλή, και ένα χάλκινο νόμισμα μεταθανάτιας κοπής Φιλίππου του Β.

Επιπλέον, ανακαλύφθηκε μία ενεπίγραφη και ανάγλυφη ταφική στήλη των μέσων του 2ου αιώνα π.Χ., στην οποία εικονίζονται τέσσερις προτομές κατανεμημένες ανά δύο, σε δύο υπάλληλα διάχωρα. Οι γυναίκες που απεικονίζονται στα αριστερά της στήλης έχουν χαρακτηριστική κόμμωση της εποχής των Αντωνίνων, ενώ οι άνδρες στα δεξιά έχουν κοντά μαλλιά, τακτοποιημένα σε τούφες, όπως σε πολλά ανδρικά πορτρέτα της περιοχής. Η επιγραφή αναφέρει ότι τη στήλη ανεγείρει η Πρέιμα κόρη του Τάρσα για την εγγονή της και τους συγγενείς της.

Τέλος, βρέθηκε και μία λατινική επιγραφή, που από την ανάγνωσή της προκύπτει η παρουσία του αυτοκράτορα Αδριανού στην πόλη. Η επιγραφή χρονολογείται στον 2ο αιώνα μ.Χ., δηλαδή στην εποχή των Αντωνίνων, που φαίνεται ότι έπαιξαν σημαίνοντα ρόλο στην πορεία της ζωής της πόλης.

Νέα στοιχεία για τη Βεργίνα

Στον ευρύτερο χώρο του ανακτόρου της Βεργίνας και με άμεση πρόσβαση και οπτική από αυτό ήταν χτισμένο το αρχαίο θέατρο της μακεδονικής πρωτεύουσας, όπου δολοφονήθηκε ο βασιλιάς Φίλιππος ο Β. Τα δύο κτίρια (ανάκτορα και θέατρο) φαίνεται ότι σχεδιάστηκαν και ανεγέρθηκαν ως ενιαίο σύνολο, ενώ οι κάτοικοι του ανακτόρου μπορούσαν να παρακολουθούν τα δρώμενα στο θέατρο από το ύψος του μεγάλου εξώστη, που διαμορφώνεται στη βόρεια πλευρά του μεγάλου οικοδομήματος.

Όπως επισήμανε κατά τη διάρκεια της επιστημονικής συνάντησης η καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και προϊσταμένη των ανασκαφών στη Βεργίνα, Στέλλα Δρούγου, η αποκάλυψη του θεάτρου, της αγοράς με το ιερό της Εύκλειας και του ανακτόρου αποτελεί βασικό στοιχείο για περαιτέρω μελέτες.

Το θέατρο αποκαλύφθηκε σε απόσταση 50 μέτρων από τη βόρεια πλευρά του ανακτόρου που κυριαρχεί στο χώρο της Βεργίνας. Η χαμηλή ανατολική πλαγιά, κάτω από το πλάτωμα του ανακτόρου, δεν έχει τα απαραίτητα φυσικά εξάρματα και μόνο το ανατολικό τμήμα του κοίλου διαθέτει φυσική κλίση. Αντίθετα, στο δυτικό η έλλειψη φυσικής κλίσης οδηγούσε πιθανόν σε τεχνικές λύσεις (ξύλινα ικριώματα).

Στο κέντρο της ορχήστρας, που έχει ακτίνα 14,2 μέτρων, σώζεται η λίθινη βάση της θυμέλης, του βωμού προς τιμή του Διονύσου, και η περιφέρειά της ορίζεται με λίθινο ρείθρο (κανάλι), που οδηγεί έξω από το θέατρο τα νερά της βροχής.

Ίχνη καθισμάτων δεν βρέθηκαν στο κοίλο εκτός από την πρώτη και μοναδική σειρά λίθινων εδωλίων που είναι χτισμένα από πωρόλιθο. Ωστόσο, δεν λείπουν από το κοίλο οι χαρακτηριστικοί διάδρομοι που το χωρίζουν σε έντεκα τμήματα (κερκίδες).

Το θέατρο της Βεργίνας οικοδομείται περί το 340 π.Χ. και αποδεικνύεται ως ένα από τα παλιότερα λίθινα θέατρα του ελληνικού κόσμου. Ίχνη του αποκαλύφθηκαν το 1982 αμέσως μετά το εύρημα των βασιλικών τάφων και αποτέλεσε τόσο για τα ιστορικά του στοιχεία όσο και για τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά ένα πραγματικό σημείο αναφοράς της ανασκαφής.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ