Οι λεγόμενοι αγωνιστές GLP-1, τα φάρμακα που έφεραν επανάσταση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη, μπορούν να απαλύνουν τους εθισμούς, δείχνει μεγάλη μελέτη σε αμερικανούς βετεράνους.

Η ανάλυση, η οποία δείχνει να επιβεβαιώνει τα ευρήματα προηγούμενων, μικρότερων μελετών, έδειξε ότι οι θεραπείες GLP-1 μειώνουν την επιθυμία για το αλκοόλ, νικοτίνη, κοκαΐνη, οπιοειδή και κάνναβη.

«Το εύρος [της προστατευτικής δράσης] ήταν μεγάλη έκπληξη» σχολίασε ο δρ Ζιγιάντ Αλ-Άλι του αμερικανικού Συστήματος Υγείας για Υποθέσεις Βετεράνων, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση The BMJ.

«Στην ιατρική των εθισμών, δεν υπάρχει μεμονωμένο φάρμακο που να λειτουργεί σε όλες αυτές τις ουσίες» είπε.

Η ομάδα του Αλ-Άλι αναγνώρισε σε μια βάση δεδομένων ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 που λάμβαναν αγωγή είτε με GLP-1 (όπως η σεμαγλουτίδη της Novo Nordisk και η τιρζεπατίδη της Eli Lilly) είτε με αναστολείς SGLT-2, μια διαφορετική κατηγορία φαρμάκων για τον διαβήτη που δρουν αποκλειστικά στους νεφρούς και όχι στον εγκέφαλο.

Συγκριτικά με αυτή τη δεύτερη ομάδα, οι 124.000 βετεράνοι που λάμβαναν φάρμακα GLP-1 και δεν είχαν ιστορικό εθισμών ήταν 14% λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν διαταραχή χρήσης ουσιών τα επόμενα τρία χρόνια.

Συγκεκριμένα, οι αγωνιστές GLP-1 μείωσαν τον κίνδυνο νέου εθισμού στο αλκοόλ κατά 18%, στην κάνναβη κατά 14%, την κοκαΐνη κατά 20%, τη νικοτίνη κατά 26% και τα οπιοειδή κατά 25%, έδειξε η ανάλυση.

Μεταξύ των 81.617 εθελοντών με υπάρχουσα διαταραχή χρήσης ουσιών, η πιθανότητα επίσκεψης στα επείγοντα σε διάστημα τριετίας ήταν 31% μικρότερη στους χρήστες GLP-1.

Στην ομάδα αυτή οι νοσηλείες μειώθηκαν κατά 26% σε σχέση με την ομάδα SGLT-2, οι υπερβολικές δόσεις κατά 39%, οι θάνατοι κατά 50% και ο αυτοκτονικός ιδεασμός και η αυτοκτονία κατά 25%.

Το γεγονός ότι η θεραπεία μετριάζει την επιθυμία για μια τόσο μεγάλη γκάμα εθιστικών ουσιών «μάς λέει ότι είναι πιθανό να υπάρχει ένα κοινό βιολογικό μονοπάτι που τροφοδοτεί τους εθισμούς και μπορεί πράγματι να αντιμετωπιστεί με GLP-1» δήλωσε ο Αλ-Άλι.

Κυκλώματα επιβράβευσης

Οι αγωνιστές GLP-1 μιμούνται τη δράση μιας ορμόνης (Γλυγαγονόμορφο Πεπτίδιο 1) που εκκρίνεται από το έντερο μετά την κατανάλωση τροφής και δίνει εντολή στο πάγκρεας να απελευθερώσει ινσουλίνη. Παράλληλα όμως τα φάρμακα αυτά δρουν και σε κυκλώματα επιβράβευσης του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην κατάχρηση ουσιών.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι περισσότεροι από τους βετεράνους της μελέτης λάμβαναν GLP-1 σε δόσεις πιο χαμηλές από αυτές που συνταγογραφούνται συνήθως για την παχυσαρκία.

Παραμένει ωστόσο ασαφές αν η αντι-εθιστική δράση μένει σταθερή στην πορεία του χρόνου ή αν εξασθενίζει καθώς ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στην αγωγή.

Το αμερικανικό υπουργείο Υποθέσεων Βετεράνων σχεδιάζει τώρα μεγάλη κλινική μελέτη της σεμαγλουτίδης για βετεράνους με διαταραχή κατάχρησης αλκοόλ.

Εντός του έτους αναμένονται και τα αποτελέματα κλινικής μελέτης για τους εθισμούς που πραγματοποιεί η Eli Lilly.

Παρόλα αυτά, εντιτόριαλ που δημοσιεύεται στο ίδιο τεύχος του The BMJ προειδοποιεί ότι οι αγωνιστές GLP-1 δεν μπορεί να θεωρηθούν πανάκεια.

«Για ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 που επίσης ζουν με (ή διατρέχουν κίνδυνο) διαταραχής χρήσης ουσιών, το βασικό μήνυμα είναι να μην περιμένουν ένα μοναδικό ‘μαγικό φάρμακο’», γράφει ο Φάρες Κίνταν του Πανεπιστημίου Λογιόλα του Σικάγο.

«Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι, όταν οι αγωνιστές GLP-1 ενδείκνυνται κλινικά για καρδιομεταβολικούς λόγους, τα πιθανά οφέλη που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών μπορούν να αποτελέσουν έναν επιπλέον παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων».

Ειδήσεις Σήμερα: