Και ξαφνικά ο θρύλος αποκτά πρόσωπο για τους πολλούς. Η θυσία για τη λευτεριά αποκτά πρόσωπο. Και τρομάζει ξανά τους βολεμένους και τους δωσίλογους. 82 χρόνια μετά. 82 χρόνια που προσπαθούν να ξεχάσουμε τη θυσία, να πάψουμε να μιλάμε για το αίμα. Οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής – των οποίων η γνησιότητα μένει να επιβεβαιωθεί – που ήρθαν στο φως γιατί ένας Βέλγος προσπάθησε να τις πουλήσει στο e-bay είναι κάτι περισσότερο από ιστορικό ντοκουμέντο.

Είναι η απόδειξη πώς οι κομμουνιστές πάλεψαν για να κερδίσουν την ελευθερία.

Είναι η απόδειξη πώς οι κομμουνιστές έγραψαν την ιστορία της πατρίδας μας με το αίμα τους.

Είναι η απόδειξη πώς οι κομμουνιστές έδωσα τη ζωή τους ενάντια στο φασισμό.

Οι φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής δίνουν σάρκα και οστά στα ονόματα που αντηχούν κάθε πρωτομαγιά στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, στο προσκλητήριο των νεκρών μας.

Των νεκρών της ελευθερίας μας.

Αυτό ήταν το πρώτο ρεπορτάζ που θυμάμαι να είμαι στο πλευρό της μητέρας μου, αρχές της δεκαετίας του ’80. Δήμαρχος Καισαριανής ο Παναγιώτης Μακρής.

Δεν ήξερα την ιστορία. Δεν ήξερα για τον μεγάλο Ναπολέοντα Σουκατζίδη.

Δεν μπορούσα να καταλάβω τι σήμαιναν τα ονόματα που άκουγα.

Ήξερα όμως με κάποιο τρόπο ότι τους χρωστούσα.

Την ιστορία μου την είπε για πρώτη φορά ο Παναγιώτης Μακρής. Σαν παραμύθι. Για να το καταλάβει ένα παιδί τριών – τεσσάρων χρονών.

Για 200 κομμουνιστές που πήγανε στο απόσπασμα με το κεφάλι ψηλά. Που αντίκρυσαν το θάνατο χαμογελαστοί, με τις γροθιές υψωμένες. Και που πριν τις ριπές των όπλων επέλεξαν τα τελευταία τους λόγια να είναι «Ζήτω η Ελευθερία. Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω το ΚΚΕ».

Οι μεγαλοσχήμονες πολιτικοί έχουν πάψει να δίνουν το παρών στις εκδηλώσεις της Πρωτομαγιάς στο Σκοπευτήριο. Άλλωστε σήμερα όλα αυτά, η ελευθερία, η αξιοπρέπεια, η ζωή, η ιδεολογία θεωρούνται από κάποιους δεδομένα αν όχι παρωχημένες έννοιες για να παλέψει κανείς.

Αυτοί που έχουν τα ονόματα των δικών τους στις πλάκες της Καισαριανής όμως συνεχίζουν να πηγαίνουν. Να αποδίδουν τιμές στους ήρωες τους. Που έγιναν με τη ζωή και το θάνατο τους ήρωες όλων μας.

Τελευταία φορά το 2025 ένας πατέρας περίπου 40 χρονών κρατούσε το γιο του από το χέρι. Ένα πιτσιρικά περίπου 5-6 χρονών. Είχε γονατίσει μπροστά στις πλάκες και του έδειχνε ένα, δύο, τρία ονόματα. Τα ονόματα των δικών τους ανθρώπων που είχαν εκτελεστεί στο Θυσιαστήριο της Λευτεριάς, έχοντας πλήρη συνείδηση για το πού πάνε και τι θα τους συμβεί. Όντας αποφασισμένοι να πεθάνουν με αξιοπρέπεια.

Είχε γονατίσει μπροστά στους δικούς του ανθρώπους.

Δεν έχω απαίτηση να καταλάβουν οι φασίστες τι σημαίνει αξιοπρέπεια, ελευθερία, ιδεολογία. Δεν θέλω να καταλάβουν.

Το ΚΚΕ έχει αρχίσει να ταυτοποιεί τα πρόσωπα στις φωτογραφίες. Και κάπως έτσι μπορείς να φανταστείς πώς έμοιαζαν οι άνθρωποι που πετούσαν σημειώματα για τους δικούς τους στο δρόμο προς την εκτέλεση γραμμένα με το αίμα τους.

Παίρνουν μορφή. Σε μια από τις πιο σκοτεινές στιγμές στην παγκόσμια ιστορία, που ο φασισμός δηλώνει δημοκρατία και υπερδύναμη και οι ιδέες, η διαφορετικότητα διώκονται ως αντίδραση και παραφωνία σε μία επικίνδυνη σιωπή.

Αυτές οι φωτογραφίες αποδεικνύουν τους στίχους του Γιάννη Ρίτσου για το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς, «θυμηθείτε το: αν η ελευθερία δεν βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας, εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας».

Ειδήσεις Σήμερα: