Μπόρις Πάστερνακ: Αγώνας κατά του σύγχρονου Λεβιάθαν
Μονάχα τυφλωμένοι και βάρβαροι άνθρωποι —σ' οποιαδήποτε παράταξη και αν ανήκουν— είναι δυνατόν να διαβάσουν τον «Δόκτορα Ζιβάγκο» σαν ένα αντικομμουνιστικό μανιφέστο
Η απόλυτα ορθή απόφαση της Σουηδικής Ακαδημίας να απονείμη εφέτος το λογοτεχνικό Νομπέλ στον κορυφαίο Ρώσο ποιητή και πεζογράφο Μπόρις Πάστερνακ, για το πολύκροτο και υπέροχο μυθιστόρημά του «Ο Δόκτωρ Ζιβάγκο», ήταν αναπόφευκτο να ερμηνευθή ως μία πολιτική —τουλάχιστον εν μέρει— χειρονομία. Μην ξεχνούμε ότι από το 1933, όταν το Νομπέλ δόθηκε στον μεγάλο εξόριστο συγγραφέα Ιβάν Μπούνιν, κανένας άλλος Ρώσος λογοτέχνης δεν έχει τιμηθή με την υψίστη αυτή διάκριση. Και ας θυμηθούμε ότι ο ίδιος ο Πάστερνακ ζη εδώ και χρόνια σε δυσμένεια και ότι «Ο Δόκτωρ Ζιβάγκο» δεν μπόρεσε ακόμα να δη το φως της δημοσιότητας στην Σοβιετικήν Ένωση.
«Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 25.10.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Όμως, αν οι Σουηδοί είχαν άδικο να μη βραβεύσουν έως τώρα λ.χ. τον Σόλοχωφ (σ.σ. ο ρώσος συγγραφέας Μιχαήλ Σόλοχοφ, 1905-1984, έμελλε τελικά να τιμηθεί και εκείνος με το Νομπέλ Λογοτεχνίας, το 1965), κανείς δεν μπορεί να τους κατηγορήση γιατί ετίμησαν τον Πάστερνακ. Γιατί, εκτός από το γεγονός ότι ο άνθρωπος αυτός κατέχει αναμφισβήτητα μία από τις μεγαλύτερες θέσεις στην ιστορία της ρωσικής αλλά και της παγκόσμιας ποιήσεως, το τελευταίο του έργο είναι ένα από τα μεγάλα μυθιστορήματα του αιώνα μας.
Μονάχα τυφλωμένοι και βάρβαροι άνθρωποι —σ’ οποιαδήποτε παράταξη και αν ανήκουν— είναι δυνατόν να διαβάσουν τον «Δόκτορα Ζιβάγκο» σαν ένα αντικομμουνιστικό μανιφέστο. Το βιβλίο αυτό είναι μία επιβλητική και συγκλονιστική μαρτυρία ενός έξοχου καλλιτέχνη και μιας ευγενικής ψυχής, που αγωνίστηκε να μην καταποντισθή μέσα στον σύγχρονο Λεβιάθαν. Και η μαρτυρία αυτή είναι μια πράξη, ένα κατόρθωμα, που αξίζει τον ανεπιφύλακτο θαυμασμό μας και την μεγαλύτερη τιμή.
*Κείμενο, σύντομο και εξόχως ουσιαστικό, που είχε δημοσιευτεί στον «Ταχυδρόμο» στις 25 Οκτωβρίου 1958, δύο μόλις ημέρες μετά την ανακοίνωση της απονομής του Νομπέλ Λογοτεχνίας στον «αιρετικό» —έτσι χαρακτηρίζεται στον τίτλο του άρθρου— ρώσο συγγραφέα Μπόρις Πάστερνακ.
Ο Μπόρις Πάστερνακ γεννήθηκε στη Μόσχα στις 29 Ιανουαρίου (10 Φεβρουαρίου με το νέο ημερολόγιο) 1890 και απεβίωσε στο Περεντέλκινο (στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας) στις 30 Μαΐου 1960.
«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 15.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Μετά την απονομή του Νομπέλ Λογοτεχνίας ο Πάστερνακ εξοβελίστηκε από τη Σοβιετική Ομοσπονδία Συγγραφέων και στερήθηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο τα προς το ζην.
«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 15.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Στις 29 Οκτωβρίου 1958, κατόπιν ασφυκτικών πιέσεων και απειλών, ο Πάστερνακ γνωστοποίησε τηλεγραφικώς στη Σουηδική Ακαδημία την άρνησή του να παραλάβει το Νομπέλ Λογοτεχνίας.
«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 15.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
- Όλα όσα χαρίζουν οι φράουλες στον οργανισμό μας
- Καιρός: Άνοδος της θερμοκρασίας και αφρικανική σκόνη τη Δευτέρα – Πού θα βρέξει
- Δικαστήρια σε τρία μέτωπα στριμώχνουν την κυβέρνηση
- Χειροκρότημα: 15.700 θεατές στην «Ειρήνη» των Καραθάνου- Δεληβοριά στην Επίδαυρο – Νέοι σταθμοί περιοδείας
- Τα social media κατέστρεψαν τον κινηματογράφο; Οι ταινίες δύο ωρών κουράζουν τη νέα γενιά
- Το τρίπτυχο της στεγαστικής κρίσης: Αγορά, ενοικίαση και κατασκευή ακινήτων στα ύψη
- Η νέα αρχιτεκτονική της απασχόλησης: Από τους αυτόνομους αλγόριθμους στην αναγέννηση των soft skills
- «Δεν τα χρειάζομαι αν με κάνουν να νιώθω άσχημα»: Για τον Weird Al τα χρήματα δεν έχουν καμία σημασία
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![[ΡΩΓΜΕΣ]: Ανάμεσα στον χορό, το θέατρο και την ποίηση](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ΡΩΓΜΕΣ-Χ.Κυριαζιδη-credits-©Κατερίνα-Αρβανιτη-_2-230x130.jpg)
